Vishnu

നാരായണീയം ദശക 87 - കുചേലോപാഖ്യാനമ്

Narayaniyam Dashaka 87 - Kuchelopakhyanam

🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
കുചേലനാമാ ഭവതഃ സതീര്ഥ്യതാം ഗതഃ സ സാന്ദീപനിമന്ദിരേ ദ്വിജഃ ।
ത്വദേകരാഗേണ ധനാദിനിസ്സ്പൃഹോ ദിനാനി നിന്യേ പ്രശമീ ഗൃഹാശ്രമീ ॥1॥
സമാനശീലാഽപി തദീയവല്ലഭാ തഥൈവ നോ ചിത്തജയം സമേയുഷീ ।
കദാചിദൂചേ ബത വൃത്തിലബ്ധയേ രമാപതിഃ കിം ന സഖാ നിഷേവ്യതേ ॥2॥
ഇതീരിതോഽയം പ്രിയയാ ക്ഷുധാര്തയാ ജുഗുപ്സമാനോഽപി ധനേ മദാവഹേ ।
തദാ ത്വദാലോകനകൌതുകാദ്യയൌ വഹന് പടാന്തേ പൃഥുകാനുപായനമ് ॥3॥
ഗതോഽയമാശ്ചര്യമയീം ഭവത്പുരീം ഗൃഹേഷു ശൈബ്യാഭവനം സമേയിവാന് ।
പ്രവിശ്യ വൈകുണ്ഠമിവാപ നിര്വൃതിം തവാതിസമ്ഭാവനയാ തു കിം പുനഃ ॥4॥
പ്രപൂജിതം തം പ്രിയയാ ച വീജിതം കരേ ഗൃഹീത്വാഽകഥയഃ പുരാകൃതമ് ।
യദിന്ധനാര്ഥം ഗുരുദാരചോദിതൈരപര്തുവര്ഷ തദമര്ഷി കാനനേ ॥5॥
ത്രപാജുഷോഽസ്മാത് പൃഥുകം ബലാദഥ പ്രഗൃഹ്യ മുഷ്ടൌ സകൃദാശിതേ ത്വയാ ।
കൃതം കൃതം നന്വിയതേതി സമ്ഭ്രമാദ്രമാ കിലോപേത്യ കരം രുരോധ തേ ॥6॥
ഭക്തേഷു ഭക്തേന സ മാനിതസ്ത്വയാ പുരീം വസന്നേകനിശാം മഹാസുഖമ് ।
ബതാപരേദ്യുര്ദ്രവിണം വിനാ യയൌ വിചിത്രരൂപസ്തവ ഖല്വനുഗ്രഹഃ ॥7॥
യദി ഹ്യയാചിഷ്യമദാസ്യദച്യുതോ വദാമി ഭാര്യാം കിമിതി വ്രജന്നസൌ ।
ത്വദുക്തിലീലാസ്മിതമഗ്നധീഃ പുനഃ ക്രമാദപശ്യന്മണിദീപ്രമാലയമ് ॥8॥
കിം മാര്ഗവിഭ്രംശ ഇതി ഭ്രമ്മന് ക്ഷണം ഗൃഹം പ്രവിഷ്ടഃ സ ദദര്ശ വല്ലഭാമ് ।
സഖീപരീതാം മണിഹേമഭൂഷിതാം ബുബോധ ച ത്വത്കരുണാം മഹാദ്ഭുതാമ് ॥9॥
സ രത്നശാലാസു വസന്നപി സ്വയം സമുന്നമദ്ഭക്തിഭരോഽമൃതം യയൌ ।
ത്വമേവമാപൂരിതഭക്തവാഞ്ഛിതോ മരുത്പുരാധീശ ഹരസ്വ മേ ഗദാന് ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
kucelanāmā bhavataḥ satīrthyatāṃ gataḥ sa sāndīpanimandire dvijaḥ |
tvadekarāgeṇa dhanādinisspṛho dināni ninye praśamī gṛhāśramī ||1||
samānaśīlā'pi tadīyavallabhā tathaiva no cittajayaṃ sameyuṣī |
kadācidūce bata vṛttilabdhaye ramāpatiḥ kiṃ na sakhā niṣevyate ||2||
itīrito'yaṃ priyayā kṣudhārtayā jugupsamāno'pi dhane madāvahe |
tadā tvadālokanakautukādyayau vahan paṭānte pṛthukānupāyanam ||3||
gato'yamāścaryamayīṃ bhavatpurīṃ gṛheṣu śaibyābhavanaṃ sameyivān |
praviśya vaikuṇṭhamivāpa nirvṛtiṃ tavātisambhāvanayā tu kiṃ punaḥ ||4||
prapūjitaṃ taṃ priyayā ca vījitaṃ kare gṛhītvā'kathayaḥ purākṛtam |
yadindhanārthaṃ gurudāracoditairapartuvarṣa tadamarṣi kānane ||5||
trapājuṣo'smāt pṛthukaṃ balādatha pragṛhya muṣṭau sakṛdāśite tvayā |
kṛtaṃ kṛtaṃ nanviyateti sambhramādramā kilopetya karaṃ rurodha te ||6||
bhakteṣu bhaktena sa mānitastvayā purīṃ vasannekaniśāṃ mahāsukham |
batāparedyurdraviṇaṃ vinā yayau vicitrarūpastava khalvanugrahaḥ ||7||
yadi hyayāciṣyamadāsyadacyuto vadāmi bhāryāṃ kimiti vrajannasau |
tvaduktilīlāsmitamagnadhīḥ punaḥ kramādapaśyanmaṇidīpramālayam ||8||
kiṃ mārgavibhraṃśa iti bhramman kṣaṇaṃ gṛhaṃ praviṣṭaḥ sa dadarśa vallabhām |
sakhīparītāṃ maṇihemabhūṣitāṃ bubodha ca tvatkaruṇāṃ mahādbhutām ||9||
sa ratnaśālāsu vasannapi svayaṃ samunnamadbhaktibharo'mṛtaṃ yayau |
tvamevamāpūritabhaktavāñchito marutpurādhīśa harasva me gadān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
कुचेलनामा भवतः सतीर्थ्यतां गतः स सान्दीपनिमन्दिरे द्विजः ।
त्वदेकरागेण धनादिनिस्स्पृहो दिनानि निन्ये प्रशमी गृहाश्रमी ॥1॥
समानशीलाऽपि तदीयवल्लभा तथैव नो चित्तजयं समेयुषी ।
कदाचिदूचे बत वृत्तिलब्धये रमापतिः किं न सखा निषेव्यते ॥2॥
इतीरितोऽयं प्रियया क्षुधार्तया जुगुप्समानोऽपि धने मदावहे ।
तदा त्वदालोकनकौतुकाद्ययौ वहन् पटान्ते पृथुकानुपायनम् ॥3॥
गतोऽयमाश्चर्यमयीं भवत्पुरीं गृहेषु शैब्याभवनं समेयिवान् ।
प्रविश्य वैकुण्ठमिवाप निर्वृतिं तवातिसम्भावनया तु किं पुनः ॥4॥
प्रपूजितं तं प्रियया च वीजितं करे गृहीत्वाऽकथयः पुराकृतम् ।
यदिन्धनार्थं गुरुदारचोदितैरपर्तुवर्ष तदमर्षि कानने ॥5॥
त्रपाजुषोऽस्मात् पृथुकं बलादथ प्रगृह्य मुष्टौ सकृदाशिते त्वया ।
कृतं कृतं नन्वियतेति सम्भ्रमाद्रमा किलोपेत्य करं रुरोध ते ॥6॥
भक्तेषु भक्तेन स मानितस्त्वया पुरीं वसन्नेकनिशां महासुखम् ।
बतापरेद्युर्द्रविणं विना ययौ विचित्ररूपस्तव खल्वनुग्रहः ॥7॥
यदि ह्ययाचिष्यमदास्यदच्युतो वदामि भार्यां किमिति व्रजन्नसौ ।
त्वदुक्तिलीलास्मितमग्नधीः पुनः क्रमादपश्यन्मणिदीप्रमालयम् ॥8॥
किं मार्गविभ्रंश इति भ्रम्मन् क्षणं गृहं प्रविष्टः स ददर्श वल्लभाम् ।
सखीपरीतां मणिहेमभूषितां बुबोध च त्वत्करुणां महाद्भुताम् ॥9॥
स रत्नशालासु वसन्नपि स्वयं समुन्नमद्भक्तिभरोऽमृतं ययौ ।
त्वमेवमापूरितभक्तवाञ्छितो मरुत्पुराधीश हरस्व मे गदान् ॥10॥
kucelanāmā bhavataḥ satīrthyatāṃ gataḥ sa sāndīpanimandire dvijaḥ |
tvadekarāgeṇa dhanādinisspṛho dināni ninye praśamī gṛhāśramī ||1||
samānaśīlā'pi tadīyavallabhā tathaiva no cittajayaṃ sameyuṣī |
kadācidūce bata vṛttilabdhaye ramāpatiḥ kiṃ na sakhā niṣevyate ||2||
itīrito'yaṃ priyayā kṣudhārtayā jugupsamāno'pi dhane madāvahe |
tadā tvadālokanakautukādyayau vahan paṭānte pṛthukānupāyanam ||3||
gato'yamāścaryamayīṃ bhavatpurīṃ gṛheṣu śaibyābhavanaṃ sameyivān |
praviśya vaikuṇṭhamivāpa nirvṛtiṃ tavātisambhāvanayā tu kiṃ punaḥ ||4||
prapūjitaṃ taṃ priyayā ca vījitaṃ kare gṛhītvā'kathayaḥ purākṛtam |
yadindhanārthaṃ gurudāracoditairapartuvarṣa tadamarṣi kānane ||5||
trapājuṣo'smāt pṛthukaṃ balādatha pragṛhya muṣṭau sakṛdāśite tvayā |
kṛtaṃ kṛtaṃ nanviyateti sambhramādramā kilopetya karaṃ rurodha te ||6||
bhakteṣu bhaktena sa mānitastvayā purīṃ vasannekaniśāṃ mahāsukham |
batāparedyurdraviṇaṃ vinā yayau vicitrarūpastava khalvanugrahaḥ ||7||
yadi hyayāciṣyamadāsyadacyuto vadāmi bhāryāṃ kimiti vrajannasau |
tvaduktilīlāsmitamagnadhīḥ punaḥ kramādapaśyanmaṇidīpramālayam ||8||
kiṃ mārgavibhraṃśa iti bhramman kṣaṇaṃ gṛhaṃ praviṣṭaḥ sa dadarśa vallabhām |
sakhīparītāṃ maṇihemabhūṣitāṃ bubodha ca tvatkaruṇāṃ mahādbhutām ||9||
sa ratnaśālāsu vasannapi svayaṃ samunnamadbhaktibharo'mṛtaṃ yayau |
tvamevamāpūritabhaktavāñchito marutpurādhīśa harasva me gadān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in