Narayaniyam Dashaka 34 - Shriramavataram — Malayalam Script

ഗീര്വാണൈരര്ഥ്യമാനോ ദശമുഖനിധനം കോസലേഷ്വൃശ്യശൃങ്ഗേ

പുത്രീയാമിഷ്ടിമിഷ്ട്വാ ദദുഷി ദശരഥക്ഷ്മാഭൃതേ പായസാഗ്ര്യമ് ।

തദ്ഭുക്ത്യാ തത്പുരന്ധ്രീഷ്വപി തിസൃഷു സമം ജാതഗര്ഭാസു ജാതോ

രാമസ്ത്വം ലക്ഷ്മണേന സ്വയമഥ ഭരതേനാപി ശത്രുഘ്നനാമ്നാ ॥1॥

കോദണ്ഡീ കൌശികസ്യ ക്രതുവരമവിതും ലക്ഷ്മണേനാനുയാതോ

യാതോഽഭൂസ്താതവാചാ മുനികഥിതമനുദ്വന്ദ്വശാന്താധ്വഖേദഃ ।

നൃണാം ത്രാണായ ബാണൈര്മുനിവചനബലാത്താടകാം പാടയിത്വാ

ലബ്ധ്വാസ്മാദസ്ത്രജാലം മുനിവനമഗമോ ദേവ സിദ്ധാശ്രമാഖ്യമ് ॥2॥

മാരീചം ദ്രാവയിത്വാ മഖശിരസി ശരൈരന്യരക്ഷാംസി നിഘ്നന്

കല്യാം കുര്വന്നഹല്യാം പഥി പദരജസാ പ്രാപ്യ വൈദേഹഗേഹമ് ।

ഭിന്ദാനശ്ചാന്ദ്രചൂഡം ധനുരവനിസുതാമിന്ദിരാമേവ ലബ്ധ്വാ

രാജ്യം പ്രാതിഷ്ഠഥാസ്ത്വം ത്രിഭിരപി ച സമം ഭ്രാതൃവീരൈസ്സദാരൈഃ ॥3॥

ആരുന്ധാനേ രുഷാന്ധേ ഭൃഗുകുല തിലകേ സങ്ക്രമയ്യ സ്വതേജോ

യാതേ യാതോഽസ്യയോധ്യാം സുഖമിഹ നിവസന് കാന്തയാ കാന്തമൂര്തേ ।

ശത്രുഘ്നേനൈകദാഥോ ഗതവതി ഭരതേ മാതുലസ്യാധിവാസം

താതാരബ്ധോഽഭിഷേകസ്തവ കില വിഹതഃ കേകയാധീശപുത്ര്യാ ॥4॥

താതോക്ത്യാ യാതുകാമോ വനമനുജവധൂസംയുതശ്ചാപധാരഃ

പൌരാനാരുധ്യ മാര്ഗേ ഗുഹനിലയഗതസ്ത്വം ജടാചീരധാരീ।

നാവാ സന്തീര്യ ഗങ്ഗാമധിപദവി പുനസ്തം ഭരദ്വാജമാരാ-

ന്നത്വാ തദ്വാക്യഹേതോരതിസുഖമവസശ്ചിത്രകൂടേ ഗിരീന്ദ്രേ ॥5॥

ശ്രുത്വാ പുത്രാര്തിഖിന്നം ഖലു ഭരതമുഖാത് സ്വര്ഗയാതം സ്വതാതം

തപ്തോ ദത്വാഽമ്ബു തസ്മൈ നിദധിഥ ഭരതേ പാദുകാം മേദിനീം ച

അത്രിം നത്വാഽഥ ഗത്വാ വനമതിവിപുലം ദണ്ഡകം ചണ്ഡകായം

ഹത്വാ ദൈത്യം വിരാധം സുഗതിമകലയശ്ചാരു ഭോഃ ശാരഭങ്ഗീമ് ॥6॥

നത്വാഽഗസ്ത്യം സമസ്താശരനികരസപത്രാകൃതിം താപസേഭ്യഃ

പ്രത്യശ്രൌഷീഃ പ്രിയൈഷീ തദനു ച മുനിനാ വൈഷ്ണവേ ദിവ്യചാപേ ।

ബ്രഹ്മാസ്ത്രേ ചാപി ദത്തേ പഥി പിതൃസുഹൃദം വീക്ഷ്യ ഭൂയോ ജടായും

മോദാത് ഗോദാതടാന്തേ പരിരമസി പുരാ പഞ്ചവട്യാം വധൂട്യാ ॥7॥

പ്രാപ്തായാഃ ശൂര്പണഖ്യാ മദനചലധൃതേരര്ഥനൈര്നിസ്സഹാത്മാ

താം സൌമിത്രൌ വിസൃജ്യ പ്രബലതമരുഷാ തേന നിര്ലൂനനാസാമ് ।

ദൃഷ്ട്വൈനാം രുഷ്ടചിത്തം ഖരമഭിപതിതം ദൂഷണം ച ത്രിമൂര്ധം

വ്യാഹിംസീരാശരാനപ്യയുതസമധികാംസ്തത്ക്ഷണാദക്ഷതോഷ്മാ ॥8॥

സോദര്യാപ്രോക്തവാര്താവിവശദശമുഖാദിഷ്ടമാരീചമായാ-

സാരങ്ഗ സാരസാക്ഷ്യാ സ്പൃഹിതമനുഗതഃ പ്രാവധീര്ബാണഘാതമ് ।

തന്മായാക്രന്ദനിര്യാപിതഭവദനുജാം രാവണസ്താമഹാര്ഷീ-

ത്തേനാര്തോഽപി ത്വമന്തഃ കിമപി മുദമധാസ്തദ്വധോപായലാഭാത് ॥9॥

ഭൂയസ്തന്വീം വിചിന്വന്നഹൃത ദശമുഖസ്ത്വദ്വധൂം മദ്വധേനേ-

ത്യുക്ത്വാ യാതേ ജടായൌ ദിവമഥ സുഹൃദഃ പ്രാതനോഃ പ്രേതകാര്യമ് ।

ഗൃഹ്ണാനം തം കബന്ധം ജഘനിഥ ശബരീം പ്രേക്ഷ്യ പമ്പാതടേ ത്വം

സമ്പ്രാപ്തോ വാതസൂനും ഭൃശമുദിതമനാഃ പാഹി വാതാലയേശ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge

putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |

tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto

rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto

yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |

nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā

labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan

kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |

bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā

rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo

yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |

śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ

tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ

paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|

nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-

nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ

tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca

atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ

hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ

pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |

brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ

modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā

tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |

dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ

vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-

sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |

tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-

ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-

tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |

gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ

samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

गीर्वाणैरर्थ्यमानो दशमुखनिधनं कोसलेष्वृश्यशृङ्गे

पुत्रीयामिष्टिमिष्ट्वा ददुषि दशरथक्ष्माभृते पायसाग्र्यम् ।

तद्भुक्त्या तत्पुरन्ध्रीष्वपि तिसृषु समं जातगर्भासु जातो

रामस्त्वं लक्ष्मणेन स्वयमथ भरतेनापि शत्रुघ्ननाम्ना ॥1॥

कोदण्डी कौशिकस्य क्रतुवरमवितुं लक्ष्मणेनानुयातो

यातोऽभूस्तातवाचा मुनिकथितमनुद्वन्द्वशान्ताध्वखेदः ।

नृणां त्राणाय बाणैर्मुनिवचनबलात्ताटकां पाटयित्वा

लब्ध्वास्मादस्त्रजालं मुनिवनमगमो देव सिद्धाश्रमाख्यम् ॥2॥

मारीचं द्रावयित्वा मखशिरसि शरैरन्यरक्षांसि निघ्नन्

कल्यां कुर्वन्नहल्यां पथि पदरजसा प्राप्य वैदेहगेहम् ।

भिन्दानश्चान्द्रचूडं धनुरवनिसुतामिन्दिरामेव लब्ध्वा

राज्यं प्रातिष्ठथास्त्वं त्रिभिरपि च समं भ्रातृवीरैस्सदारैः ॥3॥

आरुन्धाने रुषान्धे भृगुकुल तिलके सङ्क्रमय्य स्वतेजो

याते यातोऽस्ययोध्यां सुखमिह निवसन् कान्तया कान्तमूर्ते ।

शत्रुघ्नेनैकदाथो गतवति भरते मातुलस्याधिवासं

तातारब्धोऽभिषेकस्तव किल विहतः केकयाधीशपुत्र्या ॥4॥

तातोक्त्या यातुकामो वनमनुजवधूसंयुतश्चापधारः

पौरानारुध्य मार्गे गुहनिलयगतस्त्वं जटाचीरधारी।

नावा सन्तीर्य गङ्गामधिपदवि पुनस्तं भरद्वाजमारा-

न्नत्वा तद्वाक्यहेतोरतिसुखमवसश्चित्रकूटे गिरीन्द्रे ॥5॥

श्रुत्वा पुत्रार्तिखिन्नं खलु भरतमुखात् स्वर्गयातं स्वतातं

तप्तो दत्वाऽम्बु तस्मै निदधिथ भरते पादुकां मेदिनीं च

अत्रिं नत्वाऽथ गत्वा वनमतिविपुलं दण्डकं चण्डकायं

हत्वा दैत्यं विराधं सुगतिमकलयश्चारु भोः शारभङ्गीम् ॥6॥

नत्वाऽगस्त्यं समस्ताशरनिकरसपत्राकृतिं तापसेभ्यः

प्रत्यश्रौषीः प्रियैषी तदनु च मुनिना वैष्णवे दिव्यचापे ।

ब्रह्मास्त्रे चापि दत्ते पथि पितृसुहृदं वीक्ष्य भूयो जटायुं

मोदात् गोदातटान्ते परिरमसि पुरा पञ्चवट्यां वधूट्या ॥7॥

प्राप्तायाः शूर्पणख्या मदनचलधृतेरर्थनैर्निस्सहात्मा

तां सौमित्रौ विसृज्य प्रबलतमरुषा तेन निर्लूननासाम् ।

दृष्ट्वैनां रुष्टचित्तं खरमभिपतितं दूषणं च त्रिमूर्धं

व्याहिंसीराशरानप्ययुतसमधिकांस्तत्क्षणादक्षतोष्मा ॥8॥

सोदर्याप्रोक्तवार्ताविवशदशमुखादिष्टमारीचमाया-

सारङ्ग सारसाक्ष्या स्पृहितमनुगतः प्रावधीर्बाणघातम् ।

तन्मायाक्रन्दनिर्यापितभवदनुजां रावणस्तामहार्षी-

त्तेनार्तोऽपि त्वमन्तः किमपि मुदमधास्तद्वधोपायलाभात् ॥9॥

भूयस्तन्वीं विचिन्वन्नहृत दशमुखस्त्वद्वधूं मद्वधेने-

त्युक्त्वा याते जटायौ दिवमथ सुहृदः प्रातनोः प्रेतकार्यम् ।

गृह्णानं तं कबन्धं जघनिथ शबरीं प्रेक्ष्य पम्पातटे त्वं

सम्प्राप्तो वातसूनुं भृशमुदितमनाः पाहि वातालयेश ॥10॥