Narayaniyam Dashaka 34 - Shriramavataram — Kannada Script

ಗೀರ್ವಾಣೈರರ್ಥ್ಯಮಾನೋ ದಶಮುಖನಿಧನಂ ಕೋಸಲೇಷ್ವೃಶ್ಯಶೃಙ್ಗೇ

ಪುತ್ರೀಯಾಮಿಷ್ಟಿಮಿಷ್ಟ್ವಾ ದದುಷಿ ದಶರಥಕ್ಷ್ಮಾಭೃತೇ ಪಾಯಸಾಗ್ರ್ಯಮ್ ।

ತದ್ಭುಕ್ತ್ಯಾ ತತ್ಪುರನ್ಧ್ರೀಷ್ವಪಿ ತಿಸೃಷು ಸಮಂ ಜಾತಗರ್ಭಾಸು ಜಾತೋ

ರಾಮಸ್ತ್ವಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸ್ವಯಮಥ ಭರತೇನಾಪಿ ಶತ್ರುಘ್ನನಾಮ್ನಾ ॥1॥

ಕೋದಣ್ಡೀ ಕೌಶಿಕಸ್ಯ ಕ್ರತುವರಮವಿತುಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಾನುಯಾತೋ

ಯಾತೋಽಭೂಸ್ತಾತವಾಚಾ ಮುನಿಕಥಿತಮನುದ್ವನ್ದ್ವಶಾನ್ತಾಧ್ವಖೇದಃ ।

ನೃಣಾಂ ತ್ರಾಣಾಯ ಬಾಣೈರ್ಮುನಿವಚನಬಲಾತ್ತಾಟಕಾಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ

ಲಬ್ಧ್ವಾಸ್ಮಾದಸ್ತ್ರಜಾಲಂ ಮುನಿವನಮಗಮೋ ದೇವ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಾಖ್ಯಮ್ ॥2॥

ಮಾರೀಚಂ ದ್ರಾವಯಿತ್ವಾ ಮಖಶಿರಸಿ ಶರೈರನ್ಯರಕ್ಷಾಂಸಿ ನಿಘ್ನನ್

ಕಲ್ಯಾಂ ಕುರ್ವನ್ನಹಲ್ಯಾಂ ಪಥಿ ಪದರಜಸಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವೈದೇಹಗೇಹಮ್ ।

ಭಿನ್ದಾನಶ್ಚಾನ್ದ್ರಚೂಡಂ ಧನುರವನಿಸುತಾಮಿನ್ದಿರಾಮೇವ ಲಬ್ಧ್ವಾ

ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಾತಿಷ್ಠಥಾಸ್ತ್ವಂ ತ್ರಿಭಿರಪಿ ಚ ಸಮಂ ಭ್ರಾತೃವೀರೈಸ್ಸದಾರೈಃ ॥3॥

ಆರುನ್ಧಾನೇ ರುಷಾನ್ಧೇ ಭೃಗುಕುಲ ತಿಲಕೇ ಸಙ್ಕ್ರಮಯ್ಯ ಸ್ವತೇಜೋ

ಯಾತೇ ಯಾತೋಽಸ್ಯಯೋಧ್ಯಾಂ ಸುಖಮಿಹ ನಿವಸನ್ ಕಾನ್ತಯಾ ಕಾನ್ತಮೂರ್ತೇ ।

ಶತ್ರುಘ್ನೇನೈಕದಾಥೋ ಗತವತಿ ಭರತೇ ಮಾತುಲಸ್ಯಾಧಿವಾಸಂ

ತಾತಾರಬ್ಧೋಽಭಿಷೇಕಸ್ತವ ಕಿಲ ವಿಹತಃ ಕೇಕಯಾಧೀಶಪುತ್ರ್ಯಾ ॥4॥

ತಾತೋಕ್ತ್ಯಾ ಯಾತುಕಾಮೋ ವನಮನುಜವಧೂಸಂಯುತಶ್ಚಾಪಧಾರಃ

ಪೌರಾನಾರುಧ್ಯ ಮಾರ್ಗೇ ಗುಹನಿಲಯಗತಸ್ತ್ವಂ ಜಟಾಚೀರಧಾರೀ।

ನಾವಾ ಸನ್ತೀರ್ಯ ಗಙ್ಗಾಮಧಿಪದವಿ ಪುನಸ್ತಂ ಭರದ್ವಾಜಮಾರಾ-

ನ್ನತ್ವಾ ತದ್ವಾಕ್ಯಹೇತೋರತಿಸುಖಮವಸಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ಗಿರೀನ್ದ್ರೇ ॥5॥

ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುತ್ರಾರ್ತಿಖಿನ್ನಂ ಖಲು ಭರತಮುಖಾತ್ ಸ್ವರ್ಗಯಾತಂ ಸ್ವತಾತಂ

ತಪ್ತೋ ದತ್ವಾಽಮ್ಬು ತಸ್ಮೈ ನಿದಧಿಥ ಭರತೇ ಪಾದುಕಾಂ ಮೇದಿನೀಂ ಚ

ಅತ್ರಿಂ ನತ್ವಾಽಥ ಗತ್ವಾ ವನಮತಿವಿಪುಲಂ ದಣ್ಡಕಂ ಚಣ್ಡಕಾಯಂ

ಹತ್ವಾ ದೈತ್ಯಂ ವಿರಾಧಂ ಸುಗತಿಮಕಲಯಶ್ಚಾರು ಭೋಃ ಶಾರಭಙ್ಗೀಮ್ ॥6॥

ನತ್ವಾಽಗಸ್ತ್ಯಂ ಸಮಸ್ತಾಶರನಿಕರಸಪತ್ರಾಕೃತಿಂ ತಾಪಸೇಭ್ಯಃ

ಪ್ರತ್ಯಶ್ರೌಷೀಃ ಪ್ರಿಯೈಷೀ ತದನು ಚ ಮುನಿನಾ ವೈಷ್ಣವೇ ದಿವ್ಯಚಾಪೇ ।

ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರೇ ಚಾಪಿ ದತ್ತೇ ಪಥಿ ಪಿತೃಸುಹೃದಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಭೂಯೋ ಜಟಾಯುಂ

ಮೋದಾತ್ ಗೋದಾತಟಾನ್ತೇ ಪರಿರಮಸಿ ಪುರಾ ಪಞ್ಚವಟ್ಯಾಂ ವಧೂಟ್ಯಾ ॥7॥

ಪ್ರಾಪ್ತಾಯಾಃ ಶೂರ್ಪಣಖ್ಯಾ ಮದನಚಲಧೃತೇರರ್ಥನೈರ್ನಿಸ್ಸಹಾತ್ಮಾ

ತಾಂ ಸೌಮಿತ್ರೌ ವಿಸೃಜ್ಯ ಪ್ರಬಲತಮರುಷಾ ತೇನ ನಿರ್ಲೂನನಾಸಾಮ್ ।

ದೃಷ್ಟ್ವೈನಾಂ ರುಷ್ಟಚಿತ್ತಂ ಖರಮಭಿಪತಿತಂ ದೂಷಣಂ ಚ ತ್ರಿಮೂರ್ಧಂ

ವ್ಯಾಹಿಂಸೀರಾಶರಾನಪ್ಯಯುತಸಮಧಿಕಾಂಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಾದಕ್ಷತೋಷ್ಮಾ ॥8॥

ಸೋದರ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ತವಾರ್ತಾವಿವಶದಶಮುಖಾದಿಷ್ಟಮಾರೀಚಮಾಯಾ-

ಸಾರಙ್ಗ ಸಾರಸಾಕ್ಷ್ಯಾ ಸ್ಪೃಹಿತಮನುಗತಃ ಪ್ರಾವಧೀರ್ಬಾಣಘಾತಮ್ ।

ತನ್ಮಾಯಾಕ್ರನ್ದನಿರ್ಯಾಪಿತಭವದನುಜಾಂ ರಾವಣಸ್ತಾಮಹಾರ್ಷೀ-

ತ್ತೇನಾರ್ತೋಽಪಿ ತ್ವಮನ್ತಃ ಕಿಮಪಿ ಮುದಮಧಾಸ್ತದ್ವಧೋಪಾಯಲಾಭಾತ್ ॥9॥

ಭೂಯಸ್ತನ್ವೀಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ನಹೃತ ದಶಮುಖಸ್ತ್ವದ್ವಧೂಂ ಮದ್ವಧೇನೇ-

ತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಯಾತೇ ಜಟಾಯೌ ದಿವಮಥ ಸುಹೃದಃ ಪ್ರಾತನೋಃ ಪ್ರೇತಕಾರ್ಯಮ್ ।

ಗೃಹ್ಣಾನಂ ತಂ ಕಬನ್ಧಂ ಜಘನಿಥ ಶಬರೀಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪಮ್ಪಾತಟೇ ತ್ವಂ

ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಾತಸೂನುಂ ಭೃಶಮುದಿತಮನಾಃ ಪಾಹಿ ವಾತಾಲಯೇಶ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge

putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |

tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto

rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto

yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |

nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā

labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan

kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |

bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā

rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo

yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |

śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ

tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ

paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|

nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-

nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ

tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca

atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ

hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ

pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |

brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ

modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā

tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |

dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ

vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-

sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |

tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-

ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-

tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |

gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ

samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

गीर्वाणैरर्थ्यमानो दशमुखनिधनं कोसलेष्वृश्यशृङ्गे

पुत्रीयामिष्टिमिष्ट्वा ददुषि दशरथक्ष्माभृते पायसाग्र्यम् ।

तद्भुक्त्या तत्पुरन्ध्रीष्वपि तिसृषु समं जातगर्भासु जातो

रामस्त्वं लक्ष्मणेन स्वयमथ भरतेनापि शत्रुघ्ननाम्ना ॥1॥

कोदण्डी कौशिकस्य क्रतुवरमवितुं लक्ष्मणेनानुयातो

यातोऽभूस्तातवाचा मुनिकथितमनुद्वन्द्वशान्ताध्वखेदः ।

नृणां त्राणाय बाणैर्मुनिवचनबलात्ताटकां पाटयित्वा

लब्ध्वास्मादस्त्रजालं मुनिवनमगमो देव सिद्धाश्रमाख्यम् ॥2॥

मारीचं द्रावयित्वा मखशिरसि शरैरन्यरक्षांसि निघ्नन्

कल्यां कुर्वन्नहल्यां पथि पदरजसा प्राप्य वैदेहगेहम् ।

भिन्दानश्चान्द्रचूडं धनुरवनिसुतामिन्दिरामेव लब्ध्वा

राज्यं प्रातिष्ठथास्त्वं त्रिभिरपि च समं भ्रातृवीरैस्सदारैः ॥3॥

आरुन्धाने रुषान्धे भृगुकुल तिलके सङ्क्रमय्य स्वतेजो

याते यातोऽस्ययोध्यां सुखमिह निवसन् कान्तया कान्तमूर्ते ।

शत्रुघ्नेनैकदाथो गतवति भरते मातुलस्याधिवासं

तातारब्धोऽभिषेकस्तव किल विहतः केकयाधीशपुत्र्या ॥4॥

तातोक्त्या यातुकामो वनमनुजवधूसंयुतश्चापधारः

पौरानारुध्य मार्गे गुहनिलयगतस्त्वं जटाचीरधारी।

नावा सन्तीर्य गङ्गामधिपदवि पुनस्तं भरद्वाजमारा-

न्नत्वा तद्वाक्यहेतोरतिसुखमवसश्चित्रकूटे गिरीन्द्रे ॥5॥

श्रुत्वा पुत्रार्तिखिन्नं खलु भरतमुखात् स्वर्गयातं स्वतातं

तप्तो दत्वाऽम्बु तस्मै निदधिथ भरते पादुकां मेदिनीं च

अत्रिं नत्वाऽथ गत्वा वनमतिविपुलं दण्डकं चण्डकायं

हत्वा दैत्यं विराधं सुगतिमकलयश्चारु भोः शारभङ्गीम् ॥6॥

नत्वाऽगस्त्यं समस्ताशरनिकरसपत्राकृतिं तापसेभ्यः

प्रत्यश्रौषीः प्रियैषी तदनु च मुनिना वैष्णवे दिव्यचापे ।

ब्रह्मास्त्रे चापि दत्ते पथि पितृसुहृदं वीक्ष्य भूयो जटायुं

मोदात् गोदातटान्ते परिरमसि पुरा पञ्चवट्यां वधूट्या ॥7॥

प्राप्तायाः शूर्पणख्या मदनचलधृतेरर्थनैर्निस्सहात्मा

तां सौमित्रौ विसृज्य प्रबलतमरुषा तेन निर्लूननासाम् ।

दृष्ट्वैनां रुष्टचित्तं खरमभिपतितं दूषणं च त्रिमूर्धं

व्याहिंसीराशरानप्ययुतसमधिकांस्तत्क्षणादक्षतोष्मा ॥8॥

सोदर्याप्रोक्तवार्ताविवशदशमुखादिष्टमारीचमाया-

सारङ्ग सारसाक्ष्या स्पृहितमनुगतः प्रावधीर्बाणघातम् ।

तन्मायाक्रन्दनिर्यापितभवदनुजां रावणस्तामहार्षी-

त्तेनार्तोऽपि त्वमन्तः किमपि मुदमधास्तद्वधोपायलाभात् ॥9॥

भूयस्तन्वीं विचिन्वन्नहृत दशमुखस्त्वद्वधूं मद्वधेने-

त्युक्त्वा याते जटायौ दिवमथ सुहृदः प्रातनोः प्रेतकार्यम् ।

गृह्णानं तं कबन्धं जघनिथ शबरीं प्रेक्ष्य पम्पातटे त्वं

सम्प्राप्तो वातसूनुं भृशमुदितमनाः पाहि वातालयेश ॥10॥