Narayaniyam Dashakam 34 — Gurmukhi Script

Meaning —

ਗੀਰ੍ਵਾਣੈਰਰ੍ਥ੍ਯਮਾਨੋ ਦਸ਼ਮੁਖਨਿਧਨਂ ਕੋਸਲੇष੍ਵृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗੇ
ਪੁਤ੍ਰੀਯਾਮਿष੍ਟਿਮਿष੍ਟ੍ਵਾ ਦਦੁषਿ ਦਸ਼ਰਥਕ੍ष੍ਮਾਭृਤੇ ਪਾਯਸਾਗ੍ਰ੍ਯਮ੍ ।
ਤਦ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰੀष੍ਵਪਿ ਤਿਸृषੁ ਸਮਂ ਜਾਤਗਰ੍ਭਾਸੁ ਜਾਤੋ
ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਸ੍ਵਯਮਥ ਭਰਤੇਨਾਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਨਾਮ੍ਨਾ ॥1॥

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge
putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |
tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto
rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

Verse 2

ਕੋਦਣ੍ਡੀ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਕ੍ਰਤੁਵਰਮਵਿਤੁਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਾਨੁਯਾਤੋ
ਯਾਤੋऽਭੂਸ੍ਤਾਤਵਾਚਾ ਮੁਨਿਕਥਿਤਮਨੁਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਾਧ੍ਵਖੇਦਃ ।
ਨृਣਾਂ ਤ੍ਰਾਣਾਯ ਬਾਣੈਰ੍ਮੁਨਿਵਚਨਬਲਾਤ੍ਤਾਟਕਾਂ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਸ੍ਮਾਦਸ੍ਤ੍ਰਜਾਲਂ ਮੁਨਿਵਨਮਗਮੋ ਦੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਾਖ੍ਯਮ੍ ॥2॥

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto
yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |
nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā
labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

Verse 3

ਮਾਰੀਚਂ ਦ੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਮਖਸ਼ਿਰਸਿ ਸ਼ਰੈਰਨ੍ਯਰਕ੍षਾਂਸਿ ਨਿਘ੍ਨਨ੍
ਕਲ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਹਲ੍ਯਾਂ ਪਥਿ ਪਦਰਜਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵੈਦੇਹਗੇਹਮ੍ ।
ਭਿਨ੍ਦਾਨਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਚੂਡਂ ਧਨੁਰਵਨਿਸੁਤਾਮਿਨ੍ਦਿਰਾਮੇਵ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ
ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਿष੍ਠਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰਪਿ ਚ ਸਮਂ ਭ੍ਰਾਤृਵੀਰੈਸ੍ਸਦਾਰੈਃ ॥3॥

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan
kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |
bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā
rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

Verse 4

ਆਰੁਨ੍ਧਾਨੇ ਰੁषਾਨ੍ਧੇ ਭृਗੁਕੁਲ ਤਿਲਕੇ ਸਙ੍ਕ੍ਰਮਯ੍ਯ ਸ੍ਵਤੇਜੋ
ਯਾਤੇ ਯਾਤੋऽਸ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸੁਖਮਿਹ ਨਿਵਸਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਯਾ ਕਾਨ੍ਤਮੂਰ੍ਤੇ ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨੈਕਦਾਥੋ ਗਤਵਤਿ ਭਰਤੇ ਮਾਤੁਲਸ੍ਯਾਧਿਵਾਸਂ
ਤਾਤਾਰਬ੍ਧੋऽਭਿषੇਕਸ੍ਤਵ ਕਿਲ ਵਿਹਤਃ ਕੇਕਯਾਧੀਸ਼ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ॥4॥

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo
yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |
śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ
tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

Verse 5

ਤਾਤੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਾਤੁਕਾਮੋ ਵਨਮਨੁਜਵਧੂਸਂਯੁਤਸ਼੍ਚਾਪਧਾਰਃ
ਪੌਰਾਨਾਰੁਧ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗੁਹਨਿਲਯਗਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਟਾਚੀਰਧਾਰੀ।
ਨਾਵਾ ਸਨ੍ਤੀਰ੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਮਧਿਪਦਵਿ ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਮਾਰਾ-
ਨ੍ਨਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਹੇਤੋਰਤਿਸੁਖਮਵਸਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰੇ ॥5॥

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ
paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|
nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-
nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

Verse 6

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਤਿਖਿਨ੍ਨਂ ਖਲੁ ਭਰਤਮੁਖਾਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਯਾਤਂ ਸ੍ਵਤਾਤਂ
ਤਪ੍ਤੋ ਦਤ੍ਵਾऽਮ੍ਬੁ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਦਧਿਥ ਭਰਤੇ ਪਾਦੁਕਾਂ ਮੇਦਿਨੀਂ ਚ
ਅਤ੍ਰਿਂ ਨਤ੍ਵਾऽਥ ਗਤ੍ਵਾ ਵਨਮਤਿਵਿਪੁਲਂ ਦਣ੍ਡਕਂ ਚਣ੍ਡਕਾਯਂ
ਹਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਂ ਵਿਰਾਧਂ ਸੁਗਤਿਮਕਲਯਸ਼੍ਚਾਰੁ ਭੋਃ ਸ਼ਾਰਭਙ੍ਗੀਮ੍ ॥6॥

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ
tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca
atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ
hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

Verse 7

ਨਤ੍ਵਾऽਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼ਰਨਿਕਰਸਪਤ੍ਰਾਕृਤਿਂ ਤਾਪਸੇਭ੍ਯਃ
ਪ੍ਰਤ੍ਯਸ਼੍ਰੌषੀਃ ਪ੍ਰਿਯੈषੀ ਤਦਨੁ ਚ ਮੁਨਿਨਾ ਵੈष੍ਣਵੇ ਦਿਵ੍ਯਚਾਪੇ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚਾਪਿ ਦਤ੍ਤੇ ਪਥਿ ਪਿਤृਸੁਹृਦਂ ਵੀਕ੍ष੍ਯ ਭੂਯੋ ਜਟਾਯੁਂ
ਮੋਦਾਤ੍ ਗੋਦਾਤਟਾਨ੍ਤੇ ਪਰਿਰਮਸਿ ਪੁਰਾ ਪਞ੍ਚਵਟ੍ਯਾਂ ਵਧੂਟ੍ਯਾ ॥7॥

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ
pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |
brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ
modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

Verse 8

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਯਾਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖ੍ਯਾ ਮਦਨਚਲਧृਤੇਰਰ੍ਥਨੈਰ੍ਨਿਸ੍ਸਹਾਤ੍ਮਾ
ਤਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੌ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਪ੍ਰਬਲਤਮਰੁषਾ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਲੂਨਨਾਸਾਮ੍ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਨਾਂ ਰੁष੍ਟਚਿਤ੍ਤਂ ਖਰਮਭਿਪਤਿਤਂ ਦੂषਣਂ ਚ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਧਂ
ਵ੍ਯਾਹਿਂਸੀਰਾਸ਼ਰਾਨਪ੍ਯਯੁਤਸਮਧਿਕਾਂਸ੍ਤਤ੍ਕ੍षਣਾਦਕ੍षਤੋष੍ਮਾ ॥8॥

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā
tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |
dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ
vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

Verse 9

ਸੋਦਰ੍ਯਾਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਰ੍ਤਾਵਿਵਸ਼ਦਸ਼ਮੁਖਾਦਿष੍ਟਮਾਰੀਚਮਾਯਾ-
ਸਾਰਙ੍ਗ ਸਾਰਸਾਕ੍ष੍ਯਾ ਸ੍ਪृਹਿਤਮਨੁਗਤਃ ਪ੍ਰਾਵਧੀਰ੍ਬਾਣਘਾਤਮ੍ ।
ਤਨ੍ਮਾਯਾਕ੍ਰਨ੍ਦਨਿਰ੍ਯਾਪਿਤਭਵਦਨੁਜਾਂ ਰਾਵਣਸ੍ਤਾਮਹਾਰ੍षੀ-
ਤ੍ਤੇਨਾਰ੍ਤੋऽਪਿ ਤ੍ਵਮਨ੍ਤਃ ਕਿਮਪਿ ਮੁਦਮਧਾਸ੍ਤਦ੍ਵਧੋਪਾਯਲਾਭਾਤ੍ ॥9॥

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-
sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |
tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-
ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

Verse 10

ਭੂਯਸ੍ਤਨ੍ਵੀਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਨਹृਤ ਦਸ਼ਮੁਖਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਧੂਂ ਮਦ੍ਵਧੇਨੇ-
ਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤੇ ਜਟਾਯੌ ਦਿਵਮਥ ਸੁਹृਦਃ ਪ੍ਰਾਤਨੋਃ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਮ੍ ।
ਗृਹ੍ਣਾਨਂ ਤਂ ਕਬਨ੍ਧਂ ਜਘਨਿਥ ਸ਼ਬਰੀਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਪਮ੍ਪਾਤਟੇ ਤ੍ਵਂ
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਾਤਸੂਨੁਂ ਭृਸ਼ਮੁਦਿਤਮਨਾਃ ਪਾਹਿ ਵਾਤਾਲਯੇਸ਼ ॥10॥

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-
tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |
gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ
samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

गीर्वाणैरर्थ्यमानो दशमुखनिधनं कोसलेष्वृश्यशृङ्गे

पुत्रीयामिष्टिमिष्ट्वा ददुषि दशरथक्ष्माभृते पायसाग्र्यम् ।

तद्भुक्त्या तत्पुरन्ध्रीष्वपि तिसृषु समं जातगर्भासु जातो

रामस्त्वं लक्ष्मणेन स्वयमथ भरतेनापि शत्रुघ्ननाम्ना ॥1॥

कोदण्डी कौशिकस्य क्रतुवरमवितुं लक्ष्मणेनानुयातो

यातोऽभूस्तातवाचा मुनिकथितमनुद्वन्द्वशान्ताध्वखेदः ।

नृणां त्राणाय बाणैर्मुनिवचनबलात्ताटकां पाटयित्वा

लब्ध्वास्मादस्त्रजालं मुनिवनमगमो देव सिद्धाश्रमाख्यम् ॥2॥

मारीचं द्रावयित्वा मखशिरसि शरैरन्यरक्षांसि निघ्नन्

कल्यां कुर्वन्नहल्यां पथि पदरजसा प्राप्य वैदेहगेहम् ।

भिन्दानश्चान्द्रचूडं धनुरवनिसुतामिन्दिरामेव लब्ध्वा

राज्यं प्रातिष्ठथास्त्वं त्रिभिरपि च समं भ्रातृवीरैस्सदारैः ॥3॥

आरुन्धाने रुषान्धे भृगुकुल तिलके सङ्क्रमय्य स्वतेजो

याते यातोऽस्ययोध्यां सुखमिह निवसन् कान्तया कान्तमूर्ते ।

शत्रुघ्नेनैकदाथो गतवति भरते मातुलस्याधिवासं

तातारब्धोऽभिषेकस्तव किल विहतः केकयाधीशपुत्र्या ॥4॥

तातोक्त्या यातुकामो वनमनुजवधूसंयुतश्चापधारः

पौरानारुध्य मार्गे गुहनिलयगतस्त्वं जटाचीरधारी।

नावा सन्तीर्य गङ्गामधिपदवि पुनस्तं भरद्वाजमारा-

न्नत्वा तद्वाक्यहेतोरतिसुखमवसश्चित्रकूटे गिरीन्द्रे ॥5॥

श्रुत्वा पुत्रार्तिखिन्नं खलु भरतमुखात् स्वर्गयातं स्वतातं

तप्तो दत्वाऽम्बु तस्मै निदधिथ भरते पादुकां मेदिनीं च

अत्रिं नत्वाऽथ गत्वा वनमतिविपुलं दण्डकं चण्डकायं

हत्वा दैत्यं विराधं सुगतिमकलयश्चारु भोः शारभङ्गीम् ॥6॥

नत्वाऽगस्त्यं समस्ताशरनिकरसपत्राकृतिं तापसेभ्यः

प्रत्यश्रौषीः प्रियैषी तदनु च मुनिना वैष्णवे दिव्यचापे ।

ब्रह्मास्त्रे चापि दत्ते पथि पितृसुहृदं वीक्ष्य भूयो जटायुं

मोदात् गोदातटान्ते परिरमसि पुरा पञ्चवट्यां वधूट्या ॥7॥

प्राप्तायाः शूर्पणख्या मदनचलधृतेरर्थनैर्निस्सहात्मा

तां सौमित्रौ विसृज्य प्रबलतमरुषा तेन निर्लूननासाम् ।

दृष्ट्वैनां रुष्टचित्तं खरमभिपतितं दूषणं च त्रिमूर्धं

व्याहिंसीराशरानप्ययुतसमधिकांस्तत्क्षणादक्षतोष्मा ॥8॥

सोदर्याप्रोक्तवार्ताविवशदशमुखादिष्टमारीचमाया-

सारङ्ग सारसाक्ष्या स्पृहितमनुगतः प्रावधीर्बाणघातम् ।

तन्मायाक्रन्दनिर्यापितभवदनुजां रावणस्तामहार्षी-

त्तेनार्तोऽपि त्वमन्तः किमपि मुदमधास्तद्वधोपायलाभात् ॥9॥

भूयस्तन्वीं विचिन्वन्नहृत दशमुखस्त्वद्वधूं मद्वधेने-

त्युक्त्वा याते जटायौ दिवमथ सुहृदः प्रातनोः प्रेतकार्यम् ।

गृह्णानं तं कबन्धं जघनिथ शबरीं प्रेक्ष्य पम्पातटे त्वं

सम्प्राप्तो वातसूनुं भृशमुदितमनाः पाहि वातालयेश ॥10॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 34 - ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਾਵਤਾਰਮ੍