Narayaniyam Dashakam 34 — Gujarati Script

Meaning —

ગીર્વાણૈરર્થ્યમાનો દશમુખનિધનં કોસલેષ્વૃશ્યશૃઙ્ગે
પુત્રીયામિષ્ટિમિષ્ટ્વા દદુષિ દશરથક્ષ્માભૃતે પાયસાગ્ર્યમ્ ।
તદ્ભુક્ત્યા તત્પુરન્ધ્રીષ્વપિ તિસૃષુ સમં જાતગર્ભાસુ જાતો
રામસ્ત્વં લક્ષ્મણેન સ્વયમથ ભરતેનાપિ શત્રુઘ્નનામ્ના ॥1॥

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge
putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |
tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto
rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

Verse 2

કોદણ્ડી કૌશિકસ્ય ક્રતુવરમવિતું લક્ષ્મણેનાનુયાતો
યાતોઽભૂસ્તાતવાચા મુનિકથિતમનુદ્વન્દ્વશાન્તાધ્વખેદઃ ।
નૃણાં ત્રાણાય બાણૈર્મુનિવચનબલાત્તાટકાં પાટયિત્વા
લબ્ધ્વાસ્માદસ્ત્રજાલં મુનિવનમગમો દેવ સિદ્ધાશ્રમાખ્યમ્ ॥2॥

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto
yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |
nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā
labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

Verse 3

મારીચં દ્રાવયિત્વા મખશિરસિ શરૈરન્યરક્ષાંસિ નિઘ્નન્
કલ્યાં કુર્વન્નહલ્યાં પથિ પદરજસા પ્રાપ્ય વૈદેહગેહમ્ ।
ભિન્દાનશ્ચાન્દ્રચૂડં ધનુરવનિસુતામિન્દિરામેવ લબ્ધ્વા
રાજ્યં પ્રાતિષ્ઠથાસ્ત્વં ત્રિભિરપિ ચ સમં ભ્રાતૃવીરૈસ્સદારૈઃ ॥3॥

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan
kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |
bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā
rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

Verse 4

આરુન્ધાને રુષાન્ધે ભૃગુકુલ તિલકે સઙ્ક્રમય્ય સ્વતેજો
યાતે યાતોઽસ્યયોધ્યાં સુખમિહ નિવસન્ કાન્તયા કાન્તમૂર્તે ।
શત્રુઘ્નેનૈકદાથો ગતવતિ ભરતે માતુલસ્યાધિવાસં
તાતારબ્ધોઽભિષેકસ્તવ કિલ વિહતઃ કેકયાધીશપુત્ર્યા ॥4॥

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo
yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |
śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ
tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

Verse 5

તાતોક્ત્યા યાતુકામો વનમનુજવધૂસંયુતશ્ચાપધારઃ
પૌરાનારુધ્ય માર્ગે ગુહનિલયગતસ્ત્વં જટાચીરધારી।
નાવા સન્તીર્ય ગઙ્ગામધિપદવિ પુનસ્તં ભરદ્વાજમારા-
ન્નત્વા તદ્વાક્યહેતોરતિસુખમવસશ્ચિત્રકૂટે ગિરીન્દ્રે ॥5॥

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ
paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|
nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-
nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

Verse 6

શ્રુત્વા પુત્રાર્તિખિન્નં ખલુ ભરતમુખાત્ સ્વર્ગયાતં સ્વતાતં
તપ્તો દત્વાઽમ્બુ તસ્મૈ નિદધિથ ભરતે પાદુકાં મેદિનીં ચ
અત્રિં નત્વાઽથ ગત્વા વનમતિવિપુલં દણ્ડકં ચણ્ડકાયં
હત્વા દૈત્યં વિરાધં સુગતિમકલયશ્ચારુ ભોઃ શારભઙ્ગીમ્ ॥6॥

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ
tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca
atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ
hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

Verse 7

નત્વાઽગસ્ત્યં સમસ્તાશરનિકરસપત્રાકૃતિં તાપસેભ્યઃ
પ્રત્યશ્રૌષીઃ પ્રિયૈષી તદનુ ચ મુનિના વૈષ્ણવે દિવ્યચાપે ।
બ્રહ્માસ્ત્રે ચાપિ દત્તે પથિ પિતૃસુહૃદં વીક્ષ્ય ભૂયો જટાયું
મોદાત્ ગોદાતટાન્તે પરિરમસિ પુરા પઞ્ચવટ્યાં વધૂટ્યા ॥7॥

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ
pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |
brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ
modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

Verse 8

પ્રાપ્તાયાઃ શૂર્પણખ્યા મદનચલધૃતેરર્થનૈર્નિસ્સહાત્મા
તાં સૌમિત્રૌ વિસૃજ્ય પ્રબલતમરુષા તેન નિર્લૂનનાસામ્ ।
દૃષ્ટ્વૈનાં રુષ્ટચિત્તં ખરમભિપતિતં દૂષણં ચ ત્રિમૂર્ધં
વ્યાહિંસીરાશરાનપ્યયુતસમધિકાંસ્તત્ક્ષણાદક્ષતોષ્મા ॥8॥

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā
tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |
dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ
vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

Verse 9

સોદર્યાપ્રોક્તવાર્તાવિવશદશમુખાદિષ્ટમારીચમાયા-
સારઙ્ગ સારસાક્ષ્યા સ્પૃહિતમનુગતઃ પ્રાવધીર્બાણઘાતમ્ ।
તન્માયાક્રન્દનિર્યાપિતભવદનુજાં રાવણસ્તામહાર્ષી-
ત્તેનાર્તોઽપિ ત્વમન્તઃ કિમપિ મુદમધાસ્તદ્વધોપાયલાભાત્ ॥9॥

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-
sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |
tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-
ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

Verse 10

ભૂયસ્તન્વીં વિચિન્વન્નહૃત દશમુખસ્ત્વદ્વધૂં મદ્વધેને-
ત્યુક્ત્વા યાતે જટાયૌ દિવમથ સુહૃદઃ પ્રાતનોઃ પ્રેતકાર્યમ્ ।
ગૃહ્ણાનં તં કબન્ધં જઘનિથ શબરીં પ્રેક્ષ્ય પમ્પાતટે ત્વં
સમ્પ્રાપ્તો વાતસૂનું ભૃશમુદિતમનાઃ પાહિ વાતાલયેશ ॥10॥

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-
tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |
gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ
samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

गीर्वाणैरर्थ्यमानो दशमुखनिधनं कोसलेष्वृश्यशृङ्गे

पुत्रीयामिष्टिमिष्ट्वा ददुषि दशरथक्ष्माभृते पायसाग्र्यम् ।

तद्भुक्त्या तत्पुरन्ध्रीष्वपि तिसृषु समं जातगर्भासु जातो

रामस्त्वं लक्ष्मणेन स्वयमथ भरतेनापि शत्रुघ्ननाम्ना ॥1॥

कोदण्डी कौशिकस्य क्रतुवरमवितुं लक्ष्मणेनानुयातो

यातोऽभूस्तातवाचा मुनिकथितमनुद्वन्द्वशान्ताध्वखेदः ।

नृणां त्राणाय बाणैर्मुनिवचनबलात्ताटकां पाटयित्वा

लब्ध्वास्मादस्त्रजालं मुनिवनमगमो देव सिद्धाश्रमाख्यम् ॥2॥

मारीचं द्रावयित्वा मखशिरसि शरैरन्यरक्षांसि निघ्नन्

कल्यां कुर्वन्नहल्यां पथि पदरजसा प्राप्य वैदेहगेहम् ।

भिन्दानश्चान्द्रचूडं धनुरवनिसुतामिन्दिरामेव लब्ध्वा

राज्यं प्रातिष्ठथास्त्वं त्रिभिरपि च समं भ्रातृवीरैस्सदारैः ॥3॥

आरुन्धाने रुषान्धे भृगुकुल तिलके सङ्क्रमय्य स्वतेजो

याते यातोऽस्ययोध्यां सुखमिह निवसन् कान्तया कान्तमूर्ते ।

शत्रुघ्नेनैकदाथो गतवति भरते मातुलस्याधिवासं

तातारब्धोऽभिषेकस्तव किल विहतः केकयाधीशपुत्र्या ॥4॥

तातोक्त्या यातुकामो वनमनुजवधूसंयुतश्चापधारः

पौरानारुध्य मार्गे गुहनिलयगतस्त्वं जटाचीरधारी।

नावा सन्तीर्य गङ्गामधिपदवि पुनस्तं भरद्वाजमारा-

न्नत्वा तद्वाक्यहेतोरतिसुखमवसश्चित्रकूटे गिरीन्द्रे ॥5॥

श्रुत्वा पुत्रार्तिखिन्नं खलु भरतमुखात् स्वर्गयातं स्वतातं

तप्तो दत्वाऽम्बु तस्मै निदधिथ भरते पादुकां मेदिनीं च

अत्रिं नत्वाऽथ गत्वा वनमतिविपुलं दण्डकं चण्डकायं

हत्वा दैत्यं विराधं सुगतिमकलयश्चारु भोः शारभङ्गीम् ॥6॥

नत्वाऽगस्त्यं समस्ताशरनिकरसपत्राकृतिं तापसेभ्यः

प्रत्यश्रौषीः प्रियैषी तदनु च मुनिना वैष्णवे दिव्यचापे ।

ब्रह्मास्त्रे चापि दत्ते पथि पितृसुहृदं वीक्ष्य भूयो जटायुं

मोदात् गोदातटान्ते परिरमसि पुरा पञ्चवट्यां वधूट्या ॥7॥

प्राप्तायाः शूर्पणख्या मदनचलधृतेरर्थनैर्निस्सहात्मा

तां सौमित्रौ विसृज्य प्रबलतमरुषा तेन निर्लूननासाम् ।

दृष्ट्वैनां रुष्टचित्तं खरमभिपतितं दूषणं च त्रिमूर्धं

व्याहिंसीराशरानप्ययुतसमधिकांस्तत्क्षणादक्षतोष्मा ॥8॥

सोदर्याप्रोक्तवार्ताविवशदशमुखादिष्टमारीचमाया-

सारङ्ग सारसाक्ष्या स्पृहितमनुगतः प्रावधीर्बाणघातम् ।

तन्मायाक्रन्दनिर्यापितभवदनुजां रावणस्तामहार्षी-

त्तेनार्तोऽपि त्वमन्तः किमपि मुदमधास्तद्वधोपायलाभात् ॥9॥

भूयस्तन्वीं विचिन्वन्नहृत दशमुखस्त्वद्वधूं मद्वधेने-

त्युक्त्वा याते जटायौ दिवमथ सुहृदः प्रातनोः प्रेतकार्यम् ।

गृह्णानं तं कबन्धं जघनिथ शबरीं प्रेक्ष्य पम्पातटे त्वं

सम्प्राप्तो वातसूनुं भृशमुदितमनाः पाहि वातालयेश ॥10॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

નારાયણીયં દશક 34 - શ્રીરામાવતારમ્