દૂર્વાસાસ્સુરવનિતાપ્તદિવ્યમાલ્યં
શક્રાય સ્વયમુપદાય તત્ર ભૂયઃ ।
નાગેન્દ્રપ્રતિમૃદિતે શશાપ શક્રં
કા ક્ષાન્તિસ્ત્વદિતરદેવતાંશજાનામ્ ॥1॥
શાપેન પ્રથિતજરેઽથ નિર્જરેન્દ્રે
દેવેષ્વપ્યસુરજિતેષુ નિષ્પ્રભેષુ ।
શર્વાદ્યાઃ કમલજમેત્ય સર્વદેવા
નિર્વાણપ્રભવ સમં ભવન્તમાપુઃ ॥2॥
બ્રહ્માદ્યૈઃ સ્તુતમહિમા ચિરં તદાનીં
પ્રાદુષ્ષન્ વરદ પુરઃ પરેણ ધામ્ના ।
હે દેવા દિતિજકુલૈર્વિધાય સન્ધિં
પીયૂષં પરિમથતેતિ પર્યશાસ્ત્વમ્ ॥3॥
સન્ધાનં કૃતવતિ દાનવૈઃ સુરૌઘે
મન્થાનં નયતિ મદેન મન્દરાદ્રિમ્ ।
ભ્રષ્ટેઽસ્મિન્ બદરમિવોદ્વહન્ ખગેન્દ્રે
સદ્યસ્ત્વં વિનિહિતવાન્ પયઃપયોધૌ ॥4॥
આધાય દ્રુતમથ વાસુકિં વરત્રાં
પાથોધૌ વિનિહિતસર્વબીજજાલે ।
પ્રારબ્ધે મથનવિધૌ સુરાસુરૈસ્તૈ-
ર્વ્યાજાત્ત્વં ભુજગમુખેઽકરોસ્સુરારીન્ ॥5॥
ક્ષુબ્ધાદ્રૌ ક્ષુભિતજલોદરે તદાનીં
દુગ્ધાબ્ધૌ ગુરુતરભારતો નિમગ્ને ।
દેવેષુ વ્યથિતતમેષુ તત્પ્રિયૈષી
પ્રાણૈષીઃ કમઠતનું કઠોરપૃષ્ઠામ્ ॥6॥
વજ્રાતિસ્થિરતરકર્પરેણ વિષ્ણો
વિસ્તારાત્પરિગતલક્ષયોજનેન ।
અમ્ભોધેઃ કુહરગતેન વર્ષ્મણા ત્વં
નિર્મગ્નં ક્ષિતિધરનાથમુન્નિનેથ ॥7॥
ઉન્મગ્ને ઝટિતિ તદા ધરાધરેન્દ્રે
નિર્મેથુર્દૃઢમિહ સમ્મદેન સર્વે ।
આવિશ્ય દ્વિતયગણેઽપિ સર્પરાજે
વૈવશ્યં પરિશમયન્નવીવૃધસ્તાન્ ॥8॥
ઉદ્દામભ્રમણજવોન્નમદ્ગિરીન્દ્ર-
ન્યસ્તૈકસ્થિરતરહસ્તપઙ્કજં ત્વામ્ ।
અભ્રાન્તે વિધિગિરિશાદયઃ પ્રમોદા-
દુદ્ભ્રાન્તા નુનુવુરુપાત્તપુષ્પવર્ષાઃ ॥9॥
દૈત્યૌઘે ભુજગમુખાનિલેન તપ્તે
તેનૈવ ત્રિદશકુલેઽપિ કિઞ્ચિદાર્તે ।
કારુણ્યાત્તવ કિલ દેવ વારિવાહાઃ
પ્રાવર્ષન્નમરગણાન્ન દૈત્યસઙ્ઘાન્ ॥10॥
ઉદ્ભ્રામ્યદ્બહુતિમિનક્રચક્રવાલે
તત્રાબ્ધૌ ચિરમથિતેઽપિ નિર્વિકારે ।
એકસ્ત્વં કરયુગકૃષ્ટસર્પરાજઃ
સંરાજન્ પવનપુરેશ પાહિ રોગાત્ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
dūrvāsāssuravanitāptadivyamālyaṃ
śakrāya svayamupadāya tatra bhūyaḥ |
nāgendrapratimṛdite śaśāpa śakraṃ
kā kṣāntistvaditaradevatāṃśajānām ||1||
śāpena prathitajare'tha nirjarendre
deveṣvapyasurajiteṣu niṣprabheṣu |
śarvādyāḥ kamalajametya sarvadevā
nirvāṇaprabhava samaṃ bhavantamāpuḥ ||2||
brahmādyaiḥ stutamahimā ciraṃ tadānīṃ
prāduṣṣan varada puraḥ pareṇa dhāmnā |
he devā ditijakulairvidhāya sandhiṃ
pīyūṣaṃ parimathateti paryaśāstvam ||3||
sandhānaṃ kṛtavati dānavaiḥ suraughe
manthānaṃ nayati madena mandarādrim |
bhraṣṭe'smin badaramivodvahan khagendre
sadyastvaṃ vinihitavān payaḥpayodhau ||4||
ādhāya drutamatha vāsukiṃ varatrāṃ
pāthodhau vinihitasarvabījajāle |
prārabdhe mathanavidhau surāsuraistai-
rvyājāttvaṃ bhujagamukhe'karossurārīn ||5||
kṣubdhādrau kṣubhitajalodare tadānīṃ
dugdhābdhau gurutarabhārato nimagne |
deveṣu vyathitatameṣu tatpriyaiṣī
prāṇaiṣīḥ kamaṭhatanuṃ kaṭhorapṛṣṭhām ||6||
vajrātisthiratarakarpareṇa viṣṇo
vistārātparigatalakṣayojanena |
ambhodheḥ kuharagatena varṣmaṇā tvaṃ
nirmagnaṃ kṣitidharanāthamunninetha ||7||
unmagne jhaṭiti tadā dharādharendre
nirmethurdṛḍhamiha sammadena sarve |
āviśya dvitayagaṇe'pi sarparāje
vaivaśyaṃ pariśamayannavīvṛdhastān ||8||
uddāmabhramaṇajavonnamadgirīndra-
nyastaikasthiratarahastapaṅkajaṃ tvām |
abhrānte vidhigiriśādayaḥ pramodā-
dudbhrāntā nunuvurupāttapuṣpavarṣāḥ ||9||
daityaughe bhujagamukhānilena tapte
tenaiva tridaśakule'pi kiñcidārte |
kāruṇyāttava kila deva vārivāhāḥ
prāvarṣannamaragaṇānna daityasaṅghān ||10||
udbhrāmyadbahutiminakracakravāle
tatrābdhau ciramathite'pi nirvikāre |
ekastvaṃ karayugakṛṣṭasarparājaḥ
saṃrājan pavanapureśa pāhi rogāt ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
दूर्वासास्सुरवनिताप्तदिव्यमाल्यं
शक्राय स्वयमुपदाय तत्र भूयः ।
नागेन्द्रप्रतिमृदिते शशाप शक्रं
का क्षान्तिस्त्वदितरदेवतांशजानाम् ॥1॥
शापेन प्रथितजरेऽथ निर्जरेन्द्रे
देवेष्वप्यसुरजितेषु निष्प्रभेषु ।
शर्वाद्याः कमलजमेत्य सर्वदेवा
निर्वाणप्रभव समं भवन्तमापुः ॥2॥
ब्रह्माद्यैः स्तुतमहिमा चिरं तदानीं
प्रादुष्षन् वरद पुरः परेण धाम्ना ।
हे देवा दितिजकुलैर्विधाय सन्धिं
पीयूषं परिमथतेति पर्यशास्त्वम् ॥3॥
सन्धानं कृतवति दानवैः सुरौघे
मन्थानं नयति मदेन मन्दराद्रिम् ।
भ्रष्टेऽस्मिन् बदरमिवोद्वहन् खगेन्द्रे
सद्यस्त्वं विनिहितवान् पयःपयोधौ ॥4॥
आधाय द्रुतमथ वासुकिं वरत्रां
पाथोधौ विनिहितसर्वबीजजाले ।
प्रारब्धे मथनविधौ सुरासुरैस्तै-
र्व्याजात्त्वं भुजगमुखेऽकरोस्सुरारीन् ॥5॥
क्षुब्धाद्रौ क्षुभितजलोदरे तदानीं
दुग्धाब्धौ गुरुतरभारतो निमग्ने ।
देवेषु व्यथिततमेषु तत्प्रियैषी
प्राणैषीः कमठतनुं कठोरपृष्ठाम् ॥6॥
वज्रातिस्थिरतरकर्परेण विष्णो
विस्तारात्परिगतलक्षयोजनेन ।
अम्भोधेः कुहरगतेन वर्ष्मणा त्वं
निर्मग्नं क्षितिधरनाथमुन्निनेथ ॥7॥
उन्मग्ने झटिति तदा धराधरेन्द्रे
निर्मेथुर्दृढमिह सम्मदेन सर्वे ।
आविश्य द्वितयगणेऽपि सर्पराजे
वैवश्यं परिशमयन्नवीवृधस्तान् ॥8॥
उद्दामभ्रमणजवोन्नमद्गिरीन्द्र-
न्यस्तैकस्थिरतरहस्तपङ्कजं त्वाम् ।
अभ्रान्ते विधिगिरिशादयः प्रमोदा-
दुद्भ्रान्ता नुनुवुरुपात्तपुष्पवर्षाः ॥9॥
दैत्यौघे भुजगमुखानिलेन तप्ते
तेनैव त्रिदशकुलेऽपि किञ्चिदार्ते ।
कारुण्यात्तव किल देव वारिवाहाः
प्रावर्षन्नमरगणान्न दैत्यसङ्घान् ॥10॥
उद्भ्राम्यद्बहुतिमिनक्रचक्रवाले
तत्राब्धौ चिरमथितेऽपि निर्विकारे ।
एकस्त्वं करयुगकृष्टसर्पराजः
संराजन् पवनपुरेश पाहि रोगात् ॥11॥
dūrvāsāssuravanitāptadivyamālyaṃ
śakrāya svayamupadāya tatra bhūyaḥ |
nāgendrapratimṛdite śaśāpa śakraṃ
kā kṣāntistvaditaradevatāṃśajānām ||1||
śāpena prathitajare'tha nirjarendre
deveṣvapyasurajiteṣu niṣprabheṣu |
śarvādyāḥ kamalajametya sarvadevā
nirvāṇaprabhava samaṃ bhavantamāpuḥ ||2||
brahmādyaiḥ stutamahimā ciraṃ tadānīṃ
prāduṣṣan varada puraḥ pareṇa dhāmnā |
he devā ditijakulairvidhāya sandhiṃ
pīyūṣaṃ parimathateti paryaśāstvam ||3||
sandhānaṃ kṛtavati dānavaiḥ suraughe
manthānaṃ nayati madena mandarādrim |
bhraṣṭe'smin badaramivodvahan khagendre
sadyastvaṃ vinihitavān payaḥpayodhau ||4||
ādhāya drutamatha vāsukiṃ varatrāṃ
pāthodhau vinihitasarvabījajāle |
prārabdhe mathanavidhau surāsuraistai-
rvyājāttvaṃ bhujagamukhe'karossurārīn ||5||
kṣubdhādrau kṣubhitajalodare tadānīṃ
dugdhābdhau gurutarabhārato nimagne |
deveṣu vyathitatameṣu tatpriyaiṣī
prāṇaiṣīḥ kamaṭhatanuṃ kaṭhorapṛṣṭhām ||6||
vajrātisthiratarakarpareṇa viṣṇo
vistārātparigatalakṣayojanena |
ambhodheḥ kuharagatena varṣmaṇā tvaṃ
nirmagnaṃ kṣitidharanāthamunninetha ||7||
unmagne jhaṭiti tadā dharādharendre
nirmethurdṛḍhamiha sammadena sarve |
āviśya dvitayagaṇe'pi sarparāje
vaivaśyaṃ pariśamayannavīvṛdhastān ||8||
uddāmabhramaṇajavonnamadgirīndra-
nyastaikasthiratarahastapaṅkajaṃ tvām |
abhrānte vidhigiriśādayaḥ pramodā-
dudbhrāntā nunuvurupāttapuṣpavarṣāḥ ||9||
daityaughe bhujagamukhānilena tapte
tenaiva tridaśakule'pi kiñcidārte |
kāruṇyāttava kila deva vārivāhāḥ
prāvarṣannamaragaṇānna daityasaṅghān ||10||
udbhrāmyadbahutiminakracakravāle
tatrābdhau ciramathite'pi nirvikāre |
ekastvaṃ karayugakṛṣṭasarparājaḥ
saṃrājan pavanapureśa pāhi rogāt ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.