Vishnu

નારાયણીયં દશક 9 - બ્રહ્મણઃ તપઃ તથા લોકસૃષ્ટિઃ

Narayaniyam Dashaka 9 - Brahmanah Tapah Tatha Lokasrishtih

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
સ્થિતસ્સ કમલોદ્ભવસ્તવ હિ નાભિપઙ્કેરુહે
કુતઃ સ્વિદિદમમ્બુધાવુદિતમિત્યનાલોકયન્ ।
તદીક્ષણકુતૂહલાત્ પ્રતિદિશં વિવૃત્તાનન-
શ્ચતુર્વદનતામગાદ્વિકસદષ્ટદૃષ્ટ્યમ્બુજામ્ ॥1॥
મહાર્ણવવિઘૂર્ણિતં કમલમેવ તત્કેવલં
વિલોક્ય તદુપાશ્રયં તવ તનું તુ નાલોકયન્ ।
ક એષ કમલોદરે મહતિ નિસ્સહાયો હ્યહં
કુતઃ સ્વિદિદમ્બુજં સમજનીતિ ચિન્તામગાત્ ॥2॥
અમુષ્ય હિ સરોરુહઃ કિમપિ કારણં સમ્ભ્વે-
દિતિ સ્મ કૃતનિશ્ચયસ્સ ખલુ નાલરન્ધ્રાધ્વના ।
સ્વયોગબલવિદ્યયા સમવરૂઢવાન્ પ્રૌઢધી -
સ્ત્વદીયમતિમોહનં ન તુ કલેવરં દૃષ્ટવાન્ ॥3॥
તતઃ સકલનાલિકાવિવરમાર્ગગો માર્ગયન્
પ્રયસ્ય શતવત્સરં કિમપિ નૈવ સન્દૃષ્ટવાન્ ।
નિવૃત્ય કમલોદરે સુખનિષણ્ણ એકાગ્રધીઃ
સમાધિબલમાદધે ભવદનુગ્રહૈકાગ્રહી ॥4॥
શતેન પરિવત્સરૈર્દૃઢસમાધિબન્ધોલ્લસત્-
પ્રબોધવિશદીકૃતઃ સ ખલુ પદ્મિનીસમ્ભવઃ ।
અદૃષ્ટચરમદ્ભુતં તવ હિ રૂપમન્તર્દૃશા
વ્યચષ્ટ પરિતુષ્ટધીર્ભુજગભોગભાગાશ્રયમ્ ॥5॥
કિરીટમુકુટોલ્લસત્કટકહારકેયૂરયુઙ્-
મણિસ્ફુરિતમેખલં સુપરિવીતપીતામ્બરમ્ ।
કલાયકુસુમપ્રભં ગલતલોલ્લસત્કૌસ્તુભં
વપુસ્તદયિ ભાવયે કમલજન્મે દર્શિતમ્ ॥6॥
શ્રુતિપ્રકરદર્શિતપ્રચુરવૈભવ શ્રીપતે
હરે જય જય પ્રભો પદમુપૈષિ દિષ્ટ્યા દૃશોઃ ।
કુરુષ્વ ધિયમાશુ મે ભુવનનિર્મિતૌ કર્મઠા-
મિતિ દ્રુહિણવર્ણિતસ્વગુણબંહિમા પાહિ મામ્ ॥7॥
લભસ્વ ભુવનત્રયીરચનદક્ષતામક્ષતાં
ગૃહાણ મદનુગ્રહં કુરુ તપશ્ચ ભૂયો વિધે ।
ભવત્વખિલસાધની મયિ ચ ભક્તિરત્યુત્કટે-
ત્યુદીર્ય ગિરમાદધા મુદિતચેતસં વેધસમ્ ॥8॥
શતં કૃતતપાસ્તતઃ સ ખલુ દિવ્યસંવત્સરા-
નવાપ્ય ચ તપોબલં મતિબલં ચ પૂર્વાધિકમ્ ।
ઉદીક્ષ્ય કિલ કમ્પિતં પયસિ પઙ્કજં વાયુના
ભવદ્બલવિજૃમ્ભિતઃ પવનપાથસી પીતવાન્ ॥9॥
તવૈવ કૃપયા પુનસ્સરસિજેન તેનૈવ સઃ
પ્રકલ્પ્ય ભુવનત્રયીં પ્રવવૃતે પ્રજાનિર્મિતૌ ।
તથાવિધકૃપાભરો ગુરુમરુત્પુરાધીશ્વર
ત્વમાશુ પરિપાહિ માં ગુરુદયોક્ષિતૈરીક્ષિતૈઃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
sthitassa kamalodbhavastava hi nābhipaṅkeruhe
kutaḥ svididamambudhāvuditamityanālokayan |
tadīkṣaṇakutūhalāt pratidiśaṃ vivṛttānana-
ścaturvadanatāmagādvikasadaṣṭadṛṣṭyambujām ||1||
mahārṇavavighūrṇitaṃ kamalameva tatkevalaṃ
vilokya tadupāśrayaṃ tava tanuṃ tu nālokayan |
ka eṣa kamalodare mahati nissahāyo hyahaṃ
kutaḥ svididambujaṃ samajanīti cintāmagāt ||2||
amuṣya hi saroruhaḥ kimapi kāraṇaṃ sambhve-
diti sma kṛtaniścayassa khalu nālarandhrādhvanā |
svayogabalavidyayā samavarūḍhavān prauḍhadhī -
stvadīyamatimohanaṃ na tu kalevaraṃ dṛṣṭavān ||3||
tataḥ sakalanālikāvivaramārgago mārgayan
prayasya śatavatsaraṃ kimapi naiva sandṛṣṭavān |
nivṛtya kamalodare sukhaniṣaṇṇa ekāgradhīḥ
samādhibalamādadhe bhavadanugrahaikāgrahī ||4||
śatena parivatsarairdṛḍhasamādhibandhollasat-
prabodhaviśadīkṛtaḥ sa khalu padminīsambhavaḥ |
adṛṣṭacaramadbhutaṃ tava hi rūpamantardṛśā
vyacaṣṭa parituṣṭadhīrbhujagabhogabhāgāśrayam ||5||
kirīṭamukuṭollasatkaṭakahārakeyūrayuṅ-
maṇisphuritamekhalaṃ suparivītapītāmbaram |
kalāyakusumaprabhaṃ galatalollasatkaustubhaṃ
vapustadayi bhāvaye kamalajanme darśitam ||6||
śrutiprakaradarśitapracuravaibhava śrīpate
hare jaya jaya prabho padamupaiṣi diṣṭyā dṛśoḥ |
kuruṣva dhiyamāśu me bhuvananirmitau karmaṭhā-
miti druhiṇavarṇitasvaguṇabaṃhimā pāhi mām ||7||
labhasva bhuvanatrayīracanadakṣatāmakṣatāṃ
gṛhāṇa madanugrahaṃ kuru tapaśca bhūyo vidhe |
bhavatvakhilasādhanī mayi ca bhaktiratyutkaṭe-
tyudīrya giramādadhā muditacetasaṃ vedhasam ||8||
śataṃ kṛtatapāstataḥ sa khalu divyasaṃvatsarā-
navāpya ca tapobalaṃ matibalaṃ ca pūrvādhikam |
udīkṣya kila kampitaṃ payasi paṅkajaṃ vāyunā
bhavadbalavijṛmbhitaḥ pavanapāthasī pītavān ||9||
tavaiva kṛpayā punassarasijena tenaiva saḥ
prakalpya bhuvanatrayīṃ pravavṛte prajānirmitau |
tathāvidhakṛpābharo gurumarutpurādhīśvara
tvamāśu paripāhi māṃ gurudayokṣitairīkṣitaiḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
स्थितस्स कमलोद्भवस्तव हि नाभिपङ्केरुहे
कुतः स्विदिदमम्बुधावुदितमित्यनालोकयन् ।
तदीक्षणकुतूहलात् प्रतिदिशं विवृत्तानन-
श्चतुर्वदनतामगाद्विकसदष्टदृष्ट्यम्बुजाम् ॥1॥
महार्णवविघूर्णितं कमलमेव तत्केवलं
विलोक्य तदुपाश्रयं तव तनुं तु नालोकयन् ।
क एष कमलोदरे महति निस्सहायो ह्यहं
कुतः स्विदिदम्बुजं समजनीति चिन्तामगात् ॥2॥
अमुष्य हि सरोरुहः किमपि कारणं सम्भ्वे-
दिति स्म कृतनिश्चयस्स खलु नालरन्ध्राध्वना ।
स्वयोगबलविद्यया समवरूढवान् प्रौढधी -
स्त्वदीयमतिमोहनं न तु कलेवरं दृष्टवान् ॥3॥
ततः सकलनालिकाविवरमार्गगो मार्गयन्
प्रयस्य शतवत्सरं किमपि नैव सन्दृष्टवान् ।
निवृत्य कमलोदरे सुखनिषण्ण एकाग्रधीः
समाधिबलमादधे भवदनुग्रहैकाग्रही ॥4॥
शतेन परिवत्सरैर्दृढसमाधिबन्धोल्लसत्-
प्रबोधविशदीकृतः स खलु पद्मिनीसम्भवः ।
अदृष्टचरमद्भुतं तव हि रूपमन्तर्दृशा
व्यचष्ट परितुष्टधीर्भुजगभोगभागाश्रयम् ॥5॥
किरीटमुकुटोल्लसत्कटकहारकेयूरयुङ्-
मणिस्फुरितमेखलं सुपरिवीतपीताम्बरम् ।
कलायकुसुमप्रभं गलतलोल्लसत्कौस्तुभं
वपुस्तदयि भावये कमलजन्मे दर्शितम् ॥6॥
श्रुतिप्रकरदर्शितप्रचुरवैभव श्रीपते
हरे जय जय प्रभो पदमुपैषि दिष्ट्या दृशोः ।
कुरुष्व धियमाशु मे भुवननिर्मितौ कर्मठा-
मिति द्रुहिणवर्णितस्वगुणबंहिमा पाहि माम् ॥7॥
लभस्व भुवनत्रयीरचनदक्षतामक्षतां
गृहाण मदनुग्रहं कुरु तपश्च भूयो विधे ।
भवत्वखिलसाधनी मयि च भक्तिरत्युत्कटे-
त्युदीर्य गिरमादधा मुदितचेतसं वेधसम् ॥8॥
शतं कृततपास्ततः स खलु दिव्यसंवत्सरा-
नवाप्य च तपोबलं मतिबलं च पूर्वाधिकम् ।
उदीक्ष्य किल कम्पितं पयसि पङ्कजं वायुना
भवद्बलविजृम्भितः पवनपाथसी पीतवान् ॥9॥
तवैव कृपया पुनस्सरसिजेन तेनैव सः
प्रकल्प्य भुवनत्रयीं प्रववृते प्रजानिर्मितौ ।
तथाविधकृपाभरो गुरुमरुत्पुराधीश्वर
त्वमाशु परिपाहि मां गुरुदयोक्षितैरीक्षितैः ॥10॥
sthitassa kamalodbhavastava hi nābhipaṅkeruhe
kutaḥ svididamambudhāvuditamityanālokayan |
tadīkṣaṇakutūhalāt pratidiśaṃ vivṛttānana-
ścaturvadanatāmagādvikasadaṣṭadṛṣṭyambujām ||1||
mahārṇavavighūrṇitaṃ kamalameva tatkevalaṃ
vilokya tadupāśrayaṃ tava tanuṃ tu nālokayan |
ka eṣa kamalodare mahati nissahāyo hyahaṃ
kutaḥ svididambujaṃ samajanīti cintāmagāt ||2||
amuṣya hi saroruhaḥ kimapi kāraṇaṃ sambhve-
diti sma kṛtaniścayassa khalu nālarandhrādhvanā |
svayogabalavidyayā samavarūḍhavān prauḍhadhī -
stvadīyamatimohanaṃ na tu kalevaraṃ dṛṣṭavān ||3||
tataḥ sakalanālikāvivaramārgago mārgayan
prayasya śatavatsaraṃ kimapi naiva sandṛṣṭavān |
nivṛtya kamalodare sukhaniṣaṇṇa ekāgradhīḥ
samādhibalamādadhe bhavadanugrahaikāgrahī ||4||
śatena parivatsarairdṛḍhasamādhibandhollasat-
prabodhaviśadīkṛtaḥ sa khalu padminīsambhavaḥ |
adṛṣṭacaramadbhutaṃ tava hi rūpamantardṛśā
vyacaṣṭa parituṣṭadhīrbhujagabhogabhāgāśrayam ||5||
kirīṭamukuṭollasatkaṭakahārakeyūrayuṅ-
maṇisphuritamekhalaṃ suparivītapītāmbaram |
kalāyakusumaprabhaṃ galatalollasatkaustubhaṃ
vapustadayi bhāvaye kamalajanme darśitam ||6||
śrutiprakaradarśitapracuravaibhava śrīpate
hare jaya jaya prabho padamupaiṣi diṣṭyā dṛśoḥ |
kuruṣva dhiyamāśu me bhuvananirmitau karmaṭhā-
miti druhiṇavarṇitasvaguṇabaṃhimā pāhi mām ||7||
labhasva bhuvanatrayīracanadakṣatāmakṣatāṃ
gṛhāṇa madanugrahaṃ kuru tapaśca bhūyo vidhe |
bhavatvakhilasādhanī mayi ca bhaktiratyutkaṭe-
tyudīrya giramādadhā muditacetasaṃ vedhasam ||8||
śataṃ kṛtatapāstataḥ sa khalu divyasaṃvatsarā-
navāpya ca tapobalaṃ matibalaṃ ca pūrvādhikam |
udīkṣya kila kampitaṃ payasi paṅkajaṃ vāyunā
bhavadbalavijṛmbhitaḥ pavanapāthasī pītavān ||9||
tavaiva kṛpayā punassarasijena tenaiva saḥ
prakalpya bhuvanatrayīṃ pravavṛte prajānirmitau |
tathāvidhakṛpābharo gurumarutpurādhīśvara
tvamāśu paripāhi māṃ gurudayokṣitairīkṣitaiḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in