Vishnu

નારાયણીયં દશક 71 - કેશી તથા વ્યોમાસુરવધમ્

Narayaniyam Dashaka 71 - Keshi Tatha Vyomasuravadham

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
યત્નેષુ સર્વેષ્વપિ નાવકેશી કેશી સ ભોજેશિતુરિષ્ટબન્ધુઃ ।
ત્વાં સિન્ધુજાવાપ્ય ઇતીવ મત્વા સમ્પ્રાપ્તવાન્ સિન્ધુજવાજિરૂપઃ ॥1॥
ગન્ધર્વતામેષ ગતોઽપિ રૂક્ષૈર્નાદૈઃ સમુદ્વેજિતસર્વલોકઃ ।
ભવદ્વિલોકાવધિ ગોપવાટીં પ્રમર્દ્ય પાપઃ પુનરાપતત્ત્વામ્ ॥2॥
તાર્ક્ષ્યાર્પિતાઙ્ઘ્રેસ્તવ તાર્ક્ષ્ય એષ ચિક્ષેપ વક્ષોભુવિ નામ પાદમ્ ।
ભૃગોઃ પદાઘાતકથાં નિશમ્ય સ્વેનાપિ શક્યં તદિતીવ મોહાત્ ॥3॥
પ્રવઞ્ચયન્નસ્ય ખુરાઞ્ચલં દ્રાગમુઞ્ચ ચિક્ષેપિથ દૂરદૂરમ્
સમ્મૂર્ચ્છિતોઽપિ હ્યતિમૂર્ચ્છિતેન ક્રોધોષ્મણા ખાદિતુમાદ્રુતસ્ત્વામ્ ॥4॥
ત્વં વાહદણ્ડે કૃતધીશ્ચ વાહાદણ્ડં ન્યધાસ્તસ્ય મુખે તદાનીમ્ ।
તદ્ વૃદ્ધિરુદ્ધશ્વસનો ગતાસુઃ સપ્તીભવન્નપ્યયમૈક્યમાગાત્ ॥5॥
આલમ્ભમાત્રેણ પશોઃ સુરાણાં પ્રસાદકે નૂત્ન ઇવાશ્વમેધે ।
કૃતે ત્વયા હર્ષવશાત્ સુરેન્દ્રાસ્ત્વાં તુષ્ટુવુઃ કેશવનામધેયમ્ ॥6॥
કંસાય તે શૌરિસુતત્વમુક્ત્વા તં તદ્વધોત્કં પ્રતિરુધ્ય વાચા।
પ્રાપ્તેન કેશિક્ષપણાવસાને શ્રીનારદેન ત્વમભિષ્ટુતોઽભૂઃ ॥7॥
કદાપિ ગોપૈઃ સહ કાનનાન્તે નિલાયનક્રીડનલોલુપં ત્વામ્ ।
મયાત્મજઃ પ્રાપ દુરન્તમાયો વ્યોમાભિધો વ્યોમચરોપરોધી ॥8॥
સ ચોરપાલાયિતવલ્લવેષુ ચોરાયિતો ગોપશિશૂન્ પશૂંશ્ચ
ગુહાસુ કૃત્વા પિદધે શિલાભિસ્ત્વયા ચ બુદ્ધ્વા પરિમર્દિતોઽભૂત્ ॥9॥
એવં વિધૈશ્ચાદ્ભુતકેલિભેદૈરાનન્દમૂર્ચ્છામતુલાં વ્રજસ્ય ।
પદે પદે નૂતનયન્નસીમાં પરાત્મરૂપિન્ પવનેશ પાયાઃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
यत्नेषु सर्वेष्वपि नावकेशी केशी स भोजेशितुरिष्टबन्धुः ।
त्वां सिन्धुजावाप्य इतीव मत्वा सम्प्राप्तवान् सिन्धुजवाजिरूपः ॥1॥
गन्धर्वतामेष गतोऽपि रूक्षैर्नादैः समुद्वेजितसर्वलोकः ।
भवद्विलोकावधि गोपवाटीं प्रमर्द्य पापः पुनरापतत्त्वाम् ॥2॥
तार्क्ष्यार्पिताङ्घ्रेस्तव तार्क्ष्य एष चिक्षेप वक्षोभुवि नाम पादम् ।
भृगोः पदाघातकथां निशम्य स्वेनापि शक्यं तदितीव मोहात् ॥3॥
प्रवञ्चयन्नस्य खुराञ्चलं द्रागमुञ्च चिक्षेपिथ दूरदूरम्
सम्मूर्च्छितोऽपि ह्यतिमूर्च्छितेन क्रोधोष्मणा खादितुमाद्रुतस्त्वाम् ॥4॥
त्वं वाहदण्डे कृतधीश्च वाहादण्डं न्यधास्तस्य मुखे तदानीम् ।
तद् वृद्धिरुद्धश्वसनो गतासुः सप्तीभवन्नप्ययमैक्यमागात् ॥5॥
आलम्भमात्रेण पशोः सुराणां प्रसादके नूत्न इवाश्वमेधे ।
कृते त्वया हर्षवशात् सुरेन्द्रास्त्वां तुष्टुवुः केशवनामधेयम् ॥6॥
कंसाय ते शौरिसुतत्वमुक्त्वा तं तद्वधोत्कं प्रतिरुध्य वाचा।
प्राप्तेन केशिक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमभिष्टुतोऽभूः ॥7॥
कदापि गोपैः सह काननान्ते निलायनक्रीडनलोलुपं त्वाम् ।
मयात्मजः प्राप दुरन्तमायो व्योमाभिधो व्योमचरोपरोधी ॥8॥
स चोरपालायितवल्लवेषु चोरायितो गोपशिशून् पशूंश्च
गुहासु कृत्वा पिदधे शिलाभिस्त्वया च बुद्ध्वा परिमर्दितोऽभूत् ॥9॥
एवं विधैश्चाद्भुतकेलिभेदैरानन्दमूर्च्छामतुलां व्रजस्य ।
पदे पदे नूतनयन्नसीमां परात्मरूपिन् पवनेश पायाः ॥10॥
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in