Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 71 - ਕੇਸ਼ੀ ਤਥਾ ਵ੍ਯੋਮਾਸੁਰਵਧਮ੍

Narayaniyam Dashaka 71 - Keshi Tatha Vyomasuravadham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਯਤ੍ਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਨਾਵਕੇਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ੀ ਸ ਭੋਜੇਸ਼ਿਤੁਰਿष੍ਟਬਨ੍ਧੁਃ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਿਨ੍ਧੁਜਾਵਾਪ੍ਯ ਇਤੀਵ ਮਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਸਿਨ੍ਧੁਜਵਾਜਿਰੂਪਃ ॥1॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਤਾਮੇष ਗਤੋऽਪਿ ਰੂਕ੍षੈਰ੍ਨਾਦੈਃ ਸਮੁਦ੍ਵੇਜਿਤਸਰ੍ਵਲੋਕਃ ।
ਭਵਦ੍ਵਿਲੋਕਾਵਧਿ ਗੋਪਵਾਟੀਂ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦ੍ਯ ਪਾਪਃ ਪੁਨਰਾਪਤਤ੍ਤ੍ਵਾਮ੍ ॥2॥
ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯਾਰ੍ਪਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰੇਸ੍ਤਵ ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯ ਏष ਚਿਕ੍षੇਪ ਵਕ੍षੋਭੁਵਿ ਨਾਮ ਪਾਦਮ੍ ।
ਭृਗੋਃ ਪਦਾਘਾਤਕਥਾਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸ੍ਵੇਨਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਦਿਤੀਵ ਮੋਹਾਤ੍ ॥3॥
ਪ੍ਰਵਞ੍ਚਯਨ੍ਨਸ੍ਯ ਖੁਰਾਞ੍ਚਲਂ ਦ੍ਰਾਗਮੁਞ੍ਚ ਚਿਕ੍षੇਪਿਥ ਦੂਰਦੂਰਮ੍
ਸਮ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋऽਪਿ ਹ੍ਯਤਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੇਨ ਕ੍ਰੋਧੋष੍ਮਣਾ ਖਾਦਿਤੁਮਾਦ੍ਰੁਤਸ੍ਤ੍ਵਾਮ੍ ॥4॥
ਤ੍ਵਂ ਵਾਹਦਣ੍ਡੇ ਕृਤਧੀਸ਼੍ਚ ਵਾਹਾਦਣ੍ਡਂ ਨ੍ਯਧਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਖੇ ਤਦਾਨੀਮ੍ ।
ਤਦ੍ ਵृਦ੍ਧਿਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਵਸਨੋ ਗਤਾਸੁਃ ਸਪ੍ਤੀਭਵਨ੍ਨਪ੍ਯਯਮੈਕ੍ਯਮਾਗਾਤ੍ ॥5॥
ਆਲਮ੍ਭਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਸ਼ੋਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਕੇ ਨੂਤ੍ਨ ਇਵਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ।
ਕृਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਹਰ੍षਵਸ਼ਾਤ੍ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਕੇਸ਼ਵਨਾਮਧੇਯਮ੍ ॥6॥
ਕਂਸਾਯ ਤੇ ਸ਼ੌਰਿਸੁਤਤ੍ਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਦ੍ਵਧੋਤ੍ਕਂ ਪ੍ਰਤਿਰੁਧ੍ਯ ਵਾਚਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਨ ਕੇਸ਼ਿਕ੍षਪਣਾਵਸਾਨੇ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦੇਨ ਤ੍ਵਮਭਿष੍ਟੁਤੋऽਭੂਃ ॥7॥
ਕਦਾਪਿ ਗੋਪੈਃ ਸਹ ਕਾਨਨਾਨ੍ਤੇ ਨਿਲਾਯਨਕ੍ਰੀਡਨਲੋਲੁਪਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ।
ਮਯਾਤ੍ਮਜਃ ਪ੍ਰਾਪ ਦੁਰਨ੍ਤਮਾਯੋ ਵ੍ਯੋਮਾਭਿਧੋ ਵ੍ਯੋਮਚਰੋਪਰੋਧੀ ॥8॥
ਸ ਚੋਰਪਾਲਾਯਿਤਵਲ੍ਲਵੇषੁ ਚੋਰਾਯਿਤੋ ਗੋਪਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ ਪਸ਼ੂਂਸ਼੍ਚ
ਗੁਹਾਸੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਦਧੇ ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਮਰ੍ਦਿਤੋऽਭੂਤ੍ ॥9॥
ਏਵਂ ਵਿਧੈਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਤਕੇਲਿਭੇਦੈਰਾਨਨ੍ਦਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਤੁਲਾਂ ਵ੍ਰਜਸ੍ਯ ।
ਪਦੇ ਪਦੇ ਨੂਤਨਯਨ੍ਨਸੀਮਾਂ ਪਰਾਤ੍ਮਰੂਪਿਨ੍ ਪਵਨੇਸ਼ ਪਾਯਾਃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
यत्नेषु सर्वेष्वपि नावकेशी केशी स भोजेशितुरिष्टबन्धुः ।
त्वां सिन्धुजावाप्य इतीव मत्वा सम्प्राप्तवान् सिन्धुजवाजिरूपः ॥1॥
गन्धर्वतामेष गतोऽपि रूक्षैर्नादैः समुद्वेजितसर्वलोकः ।
भवद्विलोकावधि गोपवाटीं प्रमर्द्य पापः पुनरापतत्त्वाम् ॥2॥
तार्क्ष्यार्पिताङ्घ्रेस्तव तार्क्ष्य एष चिक्षेप वक्षोभुवि नाम पादम् ।
भृगोः पदाघातकथां निशम्य स्वेनापि शक्यं तदितीव मोहात् ॥3॥
प्रवञ्चयन्नस्य खुराञ्चलं द्रागमुञ्च चिक्षेपिथ दूरदूरम्
सम्मूर्च्छितोऽपि ह्यतिमूर्च्छितेन क्रोधोष्मणा खादितुमाद्रुतस्त्वाम् ॥4॥
त्वं वाहदण्डे कृतधीश्च वाहादण्डं न्यधास्तस्य मुखे तदानीम् ।
तद् वृद्धिरुद्धश्वसनो गतासुः सप्तीभवन्नप्ययमैक्यमागात् ॥5॥
आलम्भमात्रेण पशोः सुराणां प्रसादके नूत्न इवाश्वमेधे ।
कृते त्वया हर्षवशात् सुरेन्द्रास्त्वां तुष्टुवुः केशवनामधेयम् ॥6॥
कंसाय ते शौरिसुतत्वमुक्त्वा तं तद्वधोत्कं प्रतिरुध्य वाचा।
प्राप्तेन केशिक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमभिष्टुतोऽभूः ॥7॥
कदापि गोपैः सह काननान्ते निलायनक्रीडनलोलुपं त्वाम् ।
मयात्मजः प्राप दुरन्तमायो व्योमाभिधो व्योमचरोपरोधी ॥8॥
स चोरपालायितवल्लवेषु चोरायितो गोपशिशून् पशूंश्च
गुहासु कृत्वा पिदधे शिलाभिस्त्वया च बुद्ध्वा परिमर्दितोऽभूत् ॥9॥
एवं विधैश्चाद्भुतकेलिभेदैरानन्दमूर्च्छामतुलां व्रजस्य ।
पदे पदे नूतनयन्नसीमां परात्मरूपिन् पवनेश पायाः ॥10॥
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in