Vishnu

नारायणीयं दशक 71 - केशी तथा व्योमासुरवधम्

Narayaniyam Dashaka 71 - Keshi Tatha Vyomasuravadham

🖋️ Devanagari script
📄 Download PDF
यत्नेषु सर्वेष्वपि नावकेशी केशी स भोजेशितुरिष्टबन्धुः ।
त्वां सिन्धुजावाप्य इतीव मत्वा सम्प्राप्तवान् सिन्धुजवाजिरूपः ॥1॥
गन्धर्वतामेष गतोऽपि रूक्षैर्नादैः समुद्वेजितसर्वलोकः ।
भवद्विलोकावधि गोपवाटीं प्रमर्द्य पापः पुनरापतत्त्वाम् ॥2॥
तार्क्ष्यार्पिताङ्घ्रेस्तव तार्क्ष्य एष चिक्षेप वक्षोभुवि नाम पादम् ।
भृगोः पदाघातकथां निशम्य स्वेनापि शक्यं तदितीव मोहात् ॥3॥
प्रवञ्चयन्नस्य खुराञ्चलं द्रागमुञ्च चिक्षेपिथ दूरदूरम्
सम्मूर्च्छितोऽपि ह्यतिमूर्च्छितेन क्रोधोष्मणा खादितुमाद्रुतस्त्वाम् ॥4॥
त्वं वाहदण्डे कृतधीश्च वाहादण्डं न्यधास्तस्य मुखे तदानीम् ।
तद् वृद्धिरुद्धश्वसनो गतासुः सप्तीभवन्नप्ययमैक्यमागात् ॥5॥
आलम्भमात्रेण पशोः सुराणां प्रसादके नूत्न इवाश्वमेधे ।
कृते त्वया हर्षवशात् सुरेन्द्रास्त्वां तुष्टुवुः केशवनामधेयम् ॥6॥
कंसाय ते शौरिसुतत्वमुक्त्वा तं तद्वधोत्कं प्रतिरुध्य वाचा।
प्राप्तेन केशिक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमभिष्टुतोऽभूः ॥7॥
कदापि गोपैः सह काननान्ते निलायनक्रीडनलोलुपं त्वाम् ।
मयात्मजः प्राप दुरन्तमायो व्योमाभिधो व्योमचरोपरोधी ॥8॥
स चोरपालायितवल्लवेषु चोरायितो गोपशिशून् पशूंश्च
गुहासु कृत्वा पिदधे शिलाभिस्त्वया च बुद्ध्वा परिमर्दितोऽभूत् ॥9॥
एवं विधैश्चाद्भुतकेलिभेदैरानन्दमूर्च्छामतुलां व्रजस्य ।
पदे पदे नूतनयन्नसीमां परात्मरूपिन् पवनेश पायाः ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
यत्नेषु सर्वेष्वपि नावकेशी केशी स भोजेशितुरिष्टबन्धुः ।
त्वां सिन्धुजावाप्य इतीव मत्वा सम्प्राप्तवान् सिन्धुजवाजिरूपः ॥1॥
गन्धर्वतामेष गतोऽपि रूक्षैर्नादैः समुद्वेजितसर्वलोकः ।
भवद्विलोकावधि गोपवाटीं प्रमर्द्य पापः पुनरापतत्त्वाम् ॥2॥
तार्क्ष्यार्पिताङ्घ्रेस्तव तार्क्ष्य एष चिक्षेप वक्षोभुवि नाम पादम् ।
भृगोः पदाघातकथां निशम्य स्वेनापि शक्यं तदितीव मोहात् ॥3॥
प्रवञ्चयन्नस्य खुराञ्चलं द्रागमुञ्च चिक्षेपिथ दूरदूरम्
सम्मूर्च्छितोऽपि ह्यतिमूर्च्छितेन क्रोधोष्मणा खादितुमाद्रुतस्त्वाम् ॥4॥
त्वं वाहदण्डे कृतधीश्च वाहादण्डं न्यधास्तस्य मुखे तदानीम् ।
तद् वृद्धिरुद्धश्वसनो गतासुः सप्तीभवन्नप्ययमैक्यमागात् ॥5॥
आलम्भमात्रेण पशोः सुराणां प्रसादके नूत्न इवाश्वमेधे ।
कृते त्वया हर्षवशात् सुरेन्द्रास्त्वां तुष्टुवुः केशवनामधेयम् ॥6॥
कंसाय ते शौरिसुतत्वमुक्त्वा तं तद्वधोत्कं प्रतिरुध्य वाचा।
प्राप्तेन केशिक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमभिष्टुतोऽभूः ॥7॥
कदापि गोपैः सह काननान्ते निलायनक्रीडनलोलुपं त्वाम् ।
मयात्मजः प्राप दुरन्तमायो व्योमाभिधो व्योमचरोपरोधी ॥8॥
स चोरपालायितवल्लवेषु चोरायितो गोपशिशून् पशूंश्च
गुहासु कृत्वा पिदधे शिलाभिस्त्वया च बुद्ध्वा परिमर्दितोऽभूत् ॥9॥
एवं विधैश्चाद्भुतकेलिभेदैरानन्दमूर्च्छामतुलां व्रजस्य ।
पदे पदे नूतनयन्नसीमां परात्मरूपिन् पवनेश पायाः ॥10॥
yatneṣu sarveṣvapi nāvakeśī keśī sa bhojeśituriṣṭabandhuḥ |
tvāṃ sindhujāvāpya itīva matvā samprāptavān sindhujavājirūpaḥ ||1||
gandharvatāmeṣa gato'pi rūkṣairnādaiḥ samudvejitasarvalokaḥ |
bhavadvilokāvadhi gopavāṭīṃ pramardya pāpaḥ punarāpatattvām ||2||
tārkṣyārpitāṅghrestava tārkṣya eṣa cikṣepa vakṣobhuvi nāma pādam |
bhṛgoḥ padāghātakathāṃ niśamya svenāpi śakyaṃ taditīva mohāt ||3||
pravañcayannasya khurāñcalaṃ drāgamuñca cikṣepitha dūradūram
sammūrcchito'pi hyatimūrcchitena krodhoṣmaṇā khāditumādrutastvām ||4||
tvaṃ vāhadaṇḍe kṛtadhīśca vāhādaṇḍaṃ nyadhāstasya mukhe tadānīm |
tad vṛddhiruddhaśvasano gatāsuḥ saptībhavannapyayamaikyamāgāt ||5||
ālambhamātreṇa paśoḥ surāṇāṃ prasādake nūtna ivāśvamedhe |
kṛte tvayā harṣavaśāt surendrāstvāṃ tuṣṭuvuḥ keśavanāmadheyam ||6||
kaṃsāya te śaurisutatvamuktvā taṃ tadvadhotkaṃ pratirudhya vācā|
prāptena keśikṣapaṇāvasāne śrīnāradena tvamabhiṣṭuto'bhūḥ ||7||
kadāpi gopaiḥ saha kānanānte nilāyanakrīḍanalolupaṃ tvām |
mayātmajaḥ prāpa durantamāyo vyomābhidho vyomacaroparodhī ||8||
sa corapālāyitavallaveṣu corāyito gopaśiśūn paśūṃśca
guhāsu kṛtvā pidadhe śilābhistvayā ca buddhvā parimardito'bhūt ||9||
evaṃ vidhaiścādbhutakelibhedairānandamūrcchāmatulāṃ vrajasya |
pade pade nūtanayannasīmāṃ parātmarūpin pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in