Vishnu

નારાયણીયં દશક 6 - વિરાટ્સ્વરૂપવર્ણનમ્

Narayaniyam Dashaka 6 - Viratsvarupavarnanam

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
એવં ચતુર્દશજગન્મયતાં ગતસ્ય
પાતાલમીશ તવ પાદતલં વદન્તિ ।
પાદોર્ધ્વદેશમપિ દેવ રસાતલં તે
ગુલ્ફદ્વયં ખલુ મહાતલમદ્ભુતાત્મન્ ॥1॥
જઙ્ઘે તલાતલમથો સુતલં ચ જાનૂ
કિઞ્ચોરુભાગયુગલં વિતલાતલે દ્વે ।
ક્ષોણીતલં જઘનમમ્બરમઙ્ગ નાભિ-
ર્વક્ષશ્ચ શક્રનિલયસ્તવ ચક્રપાણે ॥2॥
ગ્રીવા મહસ્તવ મુખં ચ જનસ્તપસ્તુ
ફાલં શિરસ્તવ સમસ્તમયસ્ય સત્યમ્ ।
એવં જગન્મયતનો જગદાશ્રિતૈર-
પ્યન્યૈર્નિબદ્ધવપુષે ભગવન્નમસ્તે ॥3॥
ત્વદ્બ્રહ્મરન્ધ્રપદમીશ્વર વિશ્વકન્દ
છન્દાંસિ કેશવ ઘનાસ્તવ કેશપાશાઃ ।
ઉલ્લાસિચિલ્લિયુગલં દ્રુહિણસ્ય ગેહં
પક્ષ્માણિ રાત્રિદિવસૌ સવિતા ચ નેત્રૈ ॥4॥
નિશ્શેષવિશ્વરચના ચ કટાક્ષમોક્ષઃ
કર્ણૌ દિશોઽશ્વિયુગલં તવ નાસિકે દ્વે ।
લોભત્રપે ચ ભગવન્નધરોત્તરોષ્ઠૌ
તારાગણાશ્ચ દશનાઃ શમનશ્ચ દંષ્ટ્રા ॥5॥
માયા વિલાસહસિતં શ્વસિતં સમીરો
જિહ્વા જલં વચનમીશ શકુન્તપઙ્ક્તિઃ ।
સિદ્ધાદયઃ સ્વરગણા મુખરન્ધ્રમગ્નિ-
ર્દેવા ભુજાઃ સ્તનયુગં તવ ધર્મદેવઃ ॥6॥
પૃષ્ઠં ત્વધર્મ ઇહ દેવ મનઃ સુધાંશુ -
રવ્યક્તમેવ હૃદયમ્બુજમમ્બુજાક્ષ ।
કુક્ષિઃ સમુદ્રનિવહા વસનં તુ સન્ધ્યે
શેફઃ પ્રજાપતિરસૌ વૃષણૌ ચ મિત્રઃ ॥7॥
શ્રોણીસ્થલં મૃગગણાઃ પદયોર્નખાસ્તે
હસ્ત્યુષ્ટ્રસૈન્ધવમુખા ગમનં તુ કાલઃ ।
વિપ્રાદિવર્ણભવનં વદનાબ્જબાહુ-
ચારૂરુયુગ્મચરણં કરુણામ્બુધે તે ॥8॥
સંસારચક્રમયિ ચક્રધર ક્રિયાસ્તે
વીર્યં મહાસુરગણોઽસ્થિકુલાનિ શૈલાઃ ।
નાડ્યસ્સરિત્સમુદયસ્તરવશ્ચ રોમ
જીયાદિદં વપુરનિર્વચનીયમીશ ॥9॥
ઈદૃગ્જગન્મયવપુસ્તવ કર્મભાજાં
કર્માવસાનસમયે સ્મરણીયમાહુઃ ।
તસ્યાન્તરાત્મવપુષે વિમલાત્મને તે
વાતાલયાધિપ નમોઽસ્તુ નિરુન્ધિ રોગાન્ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं चतुर्दशजगन्मयतां गतस्य
पातालमीश तव पादतलं वदन्ति ।
पादोर्ध्वदेशमपि देव रसातलं ते
गुल्फद्वयं खलु महातलमद्भुतात्मन् ॥1॥
जङ्घे तलातलमथो सुतलं च जानू
किञ्चोरुभागयुगलं वितलातले द्वे ।
क्षोणीतलं जघनमम्बरमङ्ग नाभि-
र्वक्षश्च शक्रनिलयस्तव चक्रपाणे ॥2॥
ग्रीवा महस्तव मुखं च जनस्तपस्तु
फालं शिरस्तव समस्तमयस्य सत्यम् ।
एवं जगन्मयतनो जगदाश्रितैर-
प्यन्यैर्निबद्धवपुषे भगवन्नमस्ते ॥3॥
त्वद्ब्रह्मरन्ध्रपदमीश्वर विश्वकन्द
छन्दांसि केशव घनास्तव केशपाशाः ।
उल्लासिचिल्लियुगलं द्रुहिणस्य गेहं
पक्ष्माणि रात्रिदिवसौ सविता च नेत्रै ॥4॥
निश्शेषविश्वरचना च कटाक्षमोक्षः
कर्णौ दिशोऽश्वियुगलं तव नासिके द्वे ।
लोभत्रपे च भगवन्नधरोत्तरोष्ठौ
तारागणाश्च दशनाः शमनश्च दंष्ट्रा ॥5॥
माया विलासहसितं श्वसितं समीरो
जिह्वा जलं वचनमीश शकुन्तपङ्क्तिः ।
सिद्धादयः स्वरगणा मुखरन्ध्रमग्नि-
र्देवा भुजाः स्तनयुगं तव धर्मदेवः ॥6॥
पृष्ठं त्वधर्म इह देव मनः सुधांशु -
रव्यक्तमेव हृदयम्बुजमम्बुजाक्ष ।
कुक्षिः समुद्रनिवहा वसनं तु सन्ध्ये
शेफः प्रजापतिरसौ वृषणौ च मित्रः ॥7॥
श्रोणीस्थलं मृगगणाः पदयोर्नखास्ते
हस्त्युष्ट्रसैन्धवमुखा गमनं तु कालः ।
विप्रादिवर्णभवनं वदनाब्जबाहु-
चारूरुयुग्मचरणं करुणाम्बुधे ते ॥8॥
संसारचक्रमयि चक्रधर क्रियास्ते
वीर्यं महासुरगणोऽस्थिकुलानि शैलाः ।
नाड्यस्सरित्समुदयस्तरवश्च रोम
जीयादिदं वपुरनिर्वचनीयमीश ॥9॥
ईदृग्जगन्मयवपुस्तव कर्मभाजां
कर्मावसानसमये स्मरणीयमाहुः ।
तस्यान्तरात्मवपुषे विमलात्मने ते
वातालयाधिप नमोऽस्तु निरुन्धि रोगान् ॥10॥
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in