Vishnu

નારાયણીયં દશક 53 - ધેનુકાસુરવધમ્

Narayaniyam Dashaka 53 - Dhenukasuravadham

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
અતીત્ય બાલ્યં જગતાં પતે ત્વમુપેત્ય પૌગણ્ડવયો મનોજ્ઞમ્ ।
ઉપેક્ષ્ય વત્સાવનમુત્સવેન પ્રાવર્તથા ગોગણપાલનાયામ્ ॥1॥
ઉપક્રમસ્યાનુગુણૈવ સેયં મરુત્પુરાધીશ તવ પ્રવૃત્તિઃ ।
ગોત્રાપરિત્રાણકૃતેઽવતીર્ણસ્તદેવ દેવાઽઽરભથાસ્તદા યત્ ॥2॥
કદાપિ રામેણ સમં વનાન્તે વનશ્રિયં વીક્ષ્ય ચરન્ સુખેન ।
શ્રીદામનામ્નઃ સ્વસખસ્ય વાચા મોદાદગા ધેનુકકાનનં ત્વમ્ ॥3॥
ઉત્તાલતાલીનિવહે ત્વદુક્ત્યા બલેન ધૂતેઽથ બલેન દોર્ભ્યામ્ ।
મૃદુઃ ખરશ્ચાભ્યપતત્પુરસ્તાત્ ફલોત્કરો ધેનુકદાનવોઽપિ ॥4॥
સમુદ્યતો ધૈનુકપાલનેઽહં કથં વધં ધૈનુકમદ્ય કુર્વે ।
ઇતીવ મત્વા ધ્રુવમગ્રજેન સુરૌઘયોદ્ધારમજીઘનસ્ત્વમ્ ॥5॥
તદીયભૃત્યાનપિ જમ્બુકત્વેનોપાગતાનગ્રજસંયુતસ્ત્વમ્ ।
જમ્બૂફલાનીવ તદા નિરાસ્થસ્તાલેષુ ખેલન્ ભગવન્ નિરાસ્થઃ ॥6॥
વિનિઘ્નતિ ત્વય્યથ જમ્બુકૌઘં સનામકત્વાદ્વરુણસ્તદાનીમ્ ।
ભયાકુલો જમ્બુકનામધેયં શ્રુતિપ્રસિદ્ધં વ્યધિતેતિ મન્યે ॥7॥
તવાવતારસ્ય ફલં મુરારે સઞ્જાતમદ્યેતિ સુરૈર્નુતસ્ત્વમ્ ।
સત્યં ફલં જાતમિહેતિ હાસી બાલૈઃ સમં તાલફલાન્યભુઙ્ક્થાઃ ॥8॥
મધુદ્રવસ્રુન્તિ બૃહન્તિ તાનિ ફલાનિ મેદોભરભૃન્તિ ભુક્ત્વા ।
તૃપ્તૈશ્ચ દૃપ્તૈર્ભવનં ફલૌઘં વહદ્ભિરાગાઃ ખલુ બાલકૈસ્ત્વમ્ ॥9॥
હતો હતો ધેનુક ઇત્યુપેત્ય ફલાન્યદદ્ભિર્મધુરાણિ લોકૈઃ ।
જયેતિ જીવેતિ નુતો વિભો ત્વં મરુત્પુરાધીશ્વર પાહિ રોગાત્ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
atītya bālyaṃ jagatāṃ pate tvamupetya paugaṇḍavayo manojñam |
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
upakramasyānuguṇaiva seyaṃ marutpurādhīśa tava pravṛttiḥ |
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
kadāpi rāmeṇa samaṃ vanānte vanaśriyaṃ vīkṣya caran sukhena |
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
uttālatālīnivahe tvaduktyā balena dhūte'tha balena dorbhyām |
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
samudyato dhainukapālane'haṃ kathaṃ vadhaṃ dhainukamadya kurve |
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
tadīyabhṛtyānapi jambukatvenopāgatānagrajasaṃyutastvam |
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
vinighnati tvayyatha jambukaughaṃ sanāmakatvādvaruṇastadānīm |
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
tavāvatārasya phalaṃ murāre sañjātamadyeti surairnutastvam |
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
madhudravasrunti bṛhanti tāni phalāni medobharabhṛnti bhuktvā |
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
hato hato dhenuka ityupetya phalānyadadbhirmadhurāṇi lokaiḥ |
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
अतीत्य बाल्यं जगतां पते त्वमुपेत्य पौगण्डवयो मनोज्ञम् ।
उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥
उपक्रमस्यानुगुणैव सेयं मरुत्पुराधीश तव प्रवृत्तिः ।
गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥
कदापि रामेण समं वनान्ते वनश्रियं वीक्ष्य चरन् सुखेन ।
श्रीदामनाम्नः स्वसखस्य वाचा मोदादगा धेनुककाननं त्वम् ॥3॥
उत्तालतालीनिवहे त्वदुक्त्या बलेन धूतेऽथ बलेन दोर्भ्याम् ।
मृदुः खरश्चाभ्यपतत्पुरस्तात् फलोत्करो धेनुकदानवोऽपि ॥4॥
समुद्यतो धैनुकपालनेऽहं कथं वधं धैनुकमद्य कुर्वे ।
इतीव मत्वा ध्रुवमग्रजेन सुरौघयोद्धारमजीघनस्त्वम् ॥5॥
तदीयभृत्यानपि जम्बुकत्वेनोपागतानग्रजसंयुतस्त्वम् ।
जम्बूफलानीव तदा निरास्थस्तालेषु खेलन् भगवन् निरास्थः ॥6॥
विनिघ्नति त्वय्यथ जम्बुकौघं सनामकत्वाद्वरुणस्तदानीम् ।
भयाकुलो जम्बुकनामधेयं श्रुतिप्रसिद्धं व्यधितेति मन्ये ॥7॥
तवावतारस्य फलं मुरारे सञ्जातमद्येति सुरैर्नुतस्त्वम् ।
सत्यं फलं जातमिहेति हासी बालैः समं तालफलान्यभुङ्क्थाः ॥8॥
मधुद्रवस्रुन्ति बृहन्ति तानि फलानि मेदोभरभृन्ति भुक्त्वा ।
तृप्तैश्च दृप्तैर्भवनं फलौघं वहद्भिरागाः खलु बालकैस्त्वम् ॥9॥
हतो हतो धेनुक इत्युपेत्य फलान्यदद्भिर्मधुराणि लोकैः ।
जयेति जीवेति नुतो विभो त्वं मरुत्पुराधीश्वर पाहि रोगात् ॥10॥
atītya bālyaṃ jagatāṃ pate tvamupetya paugaṇḍavayo manojñam |
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
upakramasyānuguṇaiva seyaṃ marutpurādhīśa tava pravṛttiḥ |
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
kadāpi rāmeṇa samaṃ vanānte vanaśriyaṃ vīkṣya caran sukhena |
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
uttālatālīnivahe tvaduktyā balena dhūte'tha balena dorbhyām |
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
samudyato dhainukapālane'haṃ kathaṃ vadhaṃ dhainukamadya kurve |
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
tadīyabhṛtyānapi jambukatvenopāgatānagrajasaṃyutastvam |
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
vinighnati tvayyatha jambukaughaṃ sanāmakatvādvaruṇastadānīm |
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
tavāvatārasya phalaṃ murāre sañjātamadyeti surairnutastvam |
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
madhudravasrunti bṛhanti tāni phalāni medobharabhṛnti bhuktvā |
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
hato hato dhenuka ityupetya phalānyadadbhirmadhurāṇi lokaiḥ |
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in