Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 53 - ਧੇਨੁਕਾਸੁਰਵਧਮ੍

Narayaniyam Dashaka 53 - Dhenukasuravadham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਅਤੀਤ੍ਯ ਬਾਲ੍ਯਂ ਜਗਤਾਂ ਪਤੇ ਤ੍ਵਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪੌਗਣ੍ਡਵਯੋ ਮਨੋਜ੍ਞਮ੍ ।
ਉਪੇਕ੍ष੍ਯ ਵਤ੍ਸਾਵਨਮੁਤ੍ਸਵੇਨ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਥਾ ਗੋਗਣਪਾਲਨਾਯਾਮ੍ ॥1॥
ਉਪਕ੍ਰਮਸ੍ਯਾਨੁਗੁਣੈਵ ਸੇਯਂ ਮਰੁਤ੍ਪੁਰਾਧੀਸ਼ ਤਵ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ।
ਗੋਤ੍ਰਾਪਰਿਤ੍ਰਾਣਕृਤੇऽਵਤੀਰ੍ਣਸ੍ਤਦੇਵ ਦੇਵਾऽऽਰਭਥਾਸ੍ਤਦਾ ਯਤ੍ ॥2॥
ਕਦਾਪਿ ਰਾਮੇਣ ਸਮਂ ਵਨਾਨ੍ਤੇ ਵਨਸ਼੍ਰਿਯਂ ਵੀਕ੍ष੍ਯ ਚਰਨ੍ ਸੁਖੇਨ ।
ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਨਾਮ੍ਨਃ ਸ੍ਵਸਖਸ੍ਯ ਵਾਚਾ ਮੋਦਾਦਗਾ ਧੇਨੁਕਕਾਨਨਂ ਤ੍ਵਮ੍ ॥3॥
ਉਤ੍ਤਾਲਤਾਲੀਨਿਵਹੇ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬਲੇਨ ਧੂਤੇऽਥ ਬਲੇਨ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮ੍ ।
ਮृਦੁਃ ਖਰਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਪਤਤ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਫਲੋਤ੍ਕਰੋ ਧੇਨੁਕਦਾਨਵੋऽਪਿ ॥4॥
ਸਮੁਦ੍ਯਤੋ ਧੈਨੁਕਪਾਲਨੇऽਹਂ ਕਥਂ ਵਧਂ ਧੈਨੁਕਮਦ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵੇ ।
ਇਤੀਵ ਮਤ੍ਵਾ ਧ੍ਰੁਵਮਗ੍ਰਜੇਨ ਸੁਰੌਘਯੋਦ੍ਧਾਰਮਜੀਘਨਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥5॥
ਤਦੀਯਭृਤ੍ਯਾਨਪਿ ਜਮ੍ਬੁਕਤ੍ਵੇਨੋਪਾਗਤਾਨਗ੍ਰਜਸਂਯੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ।
ਜਮ੍ਬੂਫਲਾਨੀਵ ਤਦਾ ਨਿਰਾਸ੍ਥਸ੍ਤਾਲੇषੁ ਖੇਲਨ੍ ਭਗਵਨ੍ ਨਿਰਾਸ੍ਥਃ ॥6॥
ਵਿਨਿਘ੍ਨਤਿ ਤ੍ਵਯ੍ਯਥ ਜਮ੍ਬੁਕੌਘਂ ਸਨਾਮਕਤ੍ਵਾਦ੍ਵਰੁਣਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍ ।
ਭਯਾਕੁਲੋ ਜਮ੍ਬੁਕਨਾਮਧੇਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵ੍ਯਧਿਤੇਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ॥7॥
ਤਵਾਵਤਾਰਸ੍ਯ ਫਲਂ ਮੁਰਾਰੇ ਸਞ੍ਜਾਤਮਦ੍ਯੇਤਿ ਸੁਰੈਰ੍ਨੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ।
ਸਤ੍ਯਂ ਫਲਂ ਜਾਤਮਿਹੇਤਿ ਹਾਸੀ ਬਾਲੈਃ ਸਮਂ ਤਾਲਫਲਾਨ੍ਯਭੁਙ੍ਕ੍ਥਾਃ ॥8॥
ਮਧੁਦ੍ਰਵਸ੍ਰੁਨ੍ਤਿ ਬृਹਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਮੇਦੋਭਰਭृਨ੍ਤਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ।
ਤृਪ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਦृਪ੍ਤੈਰ੍ਭਵਨਂ ਫਲੌਘਂ ਵਹਦ੍ਭਿਰਾਗਾਃ ਖਲੁ ਬਾਲਕੈਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥9॥
ਹਤੋ ਹਤੋ ਧੇਨੁਕ ਇਤ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਫਲਾਨ੍ਯਦਦ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰਾਣਿ ਲੋਕੈਃ ।
ਜਯੇਤਿ ਜੀਵੇਤਿ ਨੁਤੋ ਵਿਭੋ ਤ੍ਵਂ ਮਰੁਤ੍ਪੁਰਾਧੀਸ਼੍ਵਰ ਪਾਹਿ ਰੋਗਾਤ੍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
atītya bālyaṃ jagatāṃ pate tvamupetya paugaṇḍavayo manojñam |
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
upakramasyānuguṇaiva seyaṃ marutpurādhīśa tava pravṛttiḥ |
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
kadāpi rāmeṇa samaṃ vanānte vanaśriyaṃ vīkṣya caran sukhena |
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
uttālatālīnivahe tvaduktyā balena dhūte'tha balena dorbhyām |
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
samudyato dhainukapālane'haṃ kathaṃ vadhaṃ dhainukamadya kurve |
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
tadīyabhṛtyānapi jambukatvenopāgatānagrajasaṃyutastvam |
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
vinighnati tvayyatha jambukaughaṃ sanāmakatvādvaruṇastadānīm |
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
tavāvatārasya phalaṃ murāre sañjātamadyeti surairnutastvam |
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
madhudravasrunti bṛhanti tāni phalāni medobharabhṛnti bhuktvā |
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
hato hato dhenuka ityupetya phalānyadadbhirmadhurāṇi lokaiḥ |
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
अतीत्य बाल्यं जगतां पते त्वमुपेत्य पौगण्डवयो मनोज्ञम् ।
उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥
उपक्रमस्यानुगुणैव सेयं मरुत्पुराधीश तव प्रवृत्तिः ।
गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥
कदापि रामेण समं वनान्ते वनश्रियं वीक्ष्य चरन् सुखेन ।
श्रीदामनाम्नः स्वसखस्य वाचा मोदादगा धेनुककाननं त्वम् ॥3॥
उत्तालतालीनिवहे त्वदुक्त्या बलेन धूतेऽथ बलेन दोर्भ्याम् ।
मृदुः खरश्चाभ्यपतत्पुरस्तात् फलोत्करो धेनुकदानवोऽपि ॥4॥
समुद्यतो धैनुकपालनेऽहं कथं वधं धैनुकमद्य कुर्वे ।
इतीव मत्वा ध्रुवमग्रजेन सुरौघयोद्धारमजीघनस्त्वम् ॥5॥
तदीयभृत्यानपि जम्बुकत्वेनोपागतानग्रजसंयुतस्त्वम् ।
जम्बूफलानीव तदा निरास्थस्तालेषु खेलन् भगवन् निरास्थः ॥6॥
विनिघ्नति त्वय्यथ जम्बुकौघं सनामकत्वाद्वरुणस्तदानीम् ।
भयाकुलो जम्बुकनामधेयं श्रुतिप्रसिद्धं व्यधितेति मन्ये ॥7॥
तवावतारस्य फलं मुरारे सञ्जातमद्येति सुरैर्नुतस्त्वम् ।
सत्यं फलं जातमिहेति हासी बालैः समं तालफलान्यभुङ्क्थाः ॥8॥
मधुद्रवस्रुन्ति बृहन्ति तानि फलानि मेदोभरभृन्ति भुक्त्वा ।
तृप्तैश्च दृप्तैर्भवनं फलौघं वहद्भिरागाः खलु बालकैस्त्वम् ॥9॥
हतो हतो धेनुक इत्युपेत्य फलान्यदद्भिर्मधुराणि लोकैः ।
जयेति जीवेति नुतो विभो त्वं मरुत्पुराधीश्वर पाहि रोगात् ॥10॥
atītya bālyaṃ jagatāṃ pate tvamupetya paugaṇḍavayo manojñam |
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
upakramasyānuguṇaiva seyaṃ marutpurādhīśa tava pravṛttiḥ |
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
kadāpi rāmeṇa samaṃ vanānte vanaśriyaṃ vīkṣya caran sukhena |
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
uttālatālīnivahe tvaduktyā balena dhūte'tha balena dorbhyām |
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
samudyato dhainukapālane'haṃ kathaṃ vadhaṃ dhainukamadya kurve |
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
tadīyabhṛtyānapi jambukatvenopāgatānagrajasaṃyutastvam |
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
vinighnati tvayyatha jambukaughaṃ sanāmakatvādvaruṇastadānīm |
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
tavāvatārasya phalaṃ murāre sañjātamadyeti surairnutastvam |
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
madhudravasrunti bṛhanti tāni phalāni medobharabhṛnti bhuktvā |
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
hato hato dhenuka ityupetya phalānyadadbhirmadhurāṇi lokaiḥ |
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in