Narayaniyam Dashaka 23 - Dakshacharitam Tatha Chitraketupakhyanam — Gurmukhi Script

ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਸ੍ਤੁ ਭਗਵਨ੍ਨਪਰੋ ਹਿ ਦਕ੍ष-

ਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸੇਵਨਂ ਵ੍ਯਧਿਤ ਸਰ੍ਗਵਿਵृਦ੍ਧਿਕਾਮਃ ।

ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵਿਥ ਤਦਾ ਲਸਦष੍ਟਬਾਹੁ-

ਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਦਿਥ ਤਾਂ ਚ ਵਧੂਮਸਿਕ੍ਨੀਮ੍ ॥1॥

ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਸ੍ਤ੍ਵਯੁਤਮੀਸ਼ ਪੁਨਸ੍ਸਹਸ੍ਰਂ

ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਸਾ ਤਵ ਮਾਰ੍ਗਮਾਪੁਃ ।

ਨੈਕਤ੍ਰਵਾਸਮृषਯੇ ਸ ਮੁਮੋਚ ਸ਼ਾਪਂ

ਭਕ੍ਤੋਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਵृषਿਰਨੁਗ੍ਰਹਮੇਵ ਮੇਨੇ ॥2॥

षष੍ਟ੍ਯਾ ਤਤੋ ਦੁਹਿਤृਭਿਃ ਸृਜਤਃ ਕੁਲੌਘਾਨ੍

ਦੌਹਿਤ੍ਰਸੂਨੁਰਥ ਤਸ੍ਯ ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ।

ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਵਰ੍ਮਿਤਮਜਾਪਯਦਿਨ੍ਦ੍ਰਮਾਜੌ

ਦੇਵ ਤ੍ਵਦੀਯਮਹਿਮਾ ਖਲੁ ਸਰ੍ਵਜੈਤ੍ਰਃ ॥3॥

ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੂਰਸੇਨਵਿषਯੇ ਕਿਲ ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁਃ

ਪੁਤ੍ਰਾਗ੍ਰਹੀ ਨृਪਤਿਰਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ।

ਲਬ੍ਧ੍ਵੈਕਪੁਤ੍ਰਮਥ ਤਤ੍ਰ ਹਤੇ ਸਪਤ੍ਨੀ-

ਸਙ੍ਘੈਰਮੁਹ੍ਯਦਵਸ਼ਸ੍ਤਵ ਮਾਯਯਾਸੌ ॥4॥

ਤਂ ਨਾਰਦਸ੍ਤੁ ਸਮਮਙ੍ਗਿਰਸਾ ਦਯਾਲੁਃ

ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਵਦੁਪਦਰ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯ ਜੀਵਮ੍ ।

ਕਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਗਿਰਾ ਵਿਮੋਹਂ

ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਦਰ੍ਚਨਵਿਧੌ ਨृਪਤਿਂ ਨ੍ਯਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ॥5॥

ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਪਿ ਨਾਰਦਤੋऽਥ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ

ਤੋषਾਯ ਸ਼ੇषਵਪੁषੋ ਨਨੁ ਤੇ ਤਪਸ੍ਯਨ੍ ।

ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਧਿਪਤਿਤਾਂ ਸ ਹਿ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇ

ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਪ੍ਯਕੁਣ੍ਠਮਤਿਰਨ੍ਵਭਜਦ੍ਭਵਨ੍ਤਮ੍ ॥6॥

ਤਸ੍ਮੈ ਮृਣਾਲਧਵਲੇਨ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ

ਰੂਪੇਣ ਬਦ੍ਧਨੁਤਿਸਿਦ੍ਧਗਣਾਵृਤੇਨ ।

ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਨ੍ਨਚਿਰਤੋ ਨੁਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ

ਦਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮਨੁਗृਹ੍ਯ ਤਿਰੋਦਧਾਥ ॥7॥

ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਮੌਲਿਰਥ ਸੋऽਪਿ ਚ ਲਕ੍षਲਕ੍षਂ

ਵਰ੍षਾਣਿ ਹਰ੍षੁਲਮਨਾ ਭੁਵਨੇषੁ ਕਾਮਮ੍ ।

ਸਙ੍ਗਾਪਯਨ੍ ਗੁਣਗਣਂ ਤਵ ਸੁਨ੍ਦਰੀਭਿਃ

ਸਙ੍ਗਾਤਿਰੇਕਰਹਿਤੋ ਲਲਿਤਂ ਚਚਾਰ ॥8॥

ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਸਙ੍ਗਵਿਲਯਾਯ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਣੁਨ੍ਨੋ

ਨੂਨਂ ਸ ਰੂਪ੍ਯਗਿਰਿਮਾਪ੍ਯ ਮਹਤ੍ਸਮਾਜੇ ।

ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕਮਙ੍ਕਕृਤਵਲ੍ਲਭਮਙ੍ਗਜਾਰਿਂ

ਤਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪਰਿਹਸਨ੍ਨੁਮਯਾਭਿਸ਼ੇਪੇ ॥9॥

ਨਿਸ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਵਯਮਯਾਚਿਤਸ਼ਾਪਮੋਕ੍षੋ

ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਤ੍ਵਮੁਪਗਮ੍ਯ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਯੋਧੀ ।

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਕਥਨੈਃ ਸਮਰੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ

ਸ਼ਤ੍ਰੋਰਪਿ ਭ੍ਰਮਮਪਾਸ੍ਯ ਗਤਃ ਪਦਂ ਤੇ ॥10॥

ਤ੍ਵਤ੍ਸੇਵਨੇਨ ਦਿਤਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਵਧੋਦ੍ਯਤਾऽਪਿ

ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਹृਦੋ ਮਰੁਤੋऽਭਿਲੇਭੇ ।

ਦੁष੍ਟਾਸ਼ਯੇऽਪਿ ਸ਼ੁਭਦੈਵ ਭਵਨ੍ਨਿषੇਵਾ

ਤਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਮਵ ਮਾਂ ਪਵਨਾਲਯੇਸ਼ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

prācetasastu bhagavannaparo hi dakṣa-

stvatsevanaṃ vyadhita sargavivṛddhikāmaḥ |

āvirbabhūvitha tadā lasadaṣṭabāhu-

stasmai varaṃ daditha tāṃ ca vadhūmasiknīm ||1||

tasyātmajāstvayutamīśa punassahasraṃ

śrīnāradasya vacasā tava mārgamāpuḥ |

naikatravāsamṛṣaye sa mumoca śāpaṃ

bhaktottamastvṛṣiranugrahameva mene ||2||

ṣaṣṭyā tato duhitṛbhiḥ sṛjataḥ kulaughān

dauhitrasūnuratha tasya sa viśvarūpaḥ |

tvatstotravarmitamajāpayadindramājau

deva tvadīyamahimā khalu sarvajaitraḥ ||3||

prākśūrasenaviṣaye kila citraketuḥ

putrāgrahī nṛpatiraṅgirasaḥ prabhāvāt |

labdhvaikaputramatha tatra hate sapatnī-

saṅghairamuhyadavaśastava māyayāsau ||4||

taṃ nāradastu samamaṅgirasā dayāluḥ

samprāpya tāvadupadarśya sutasya jīvam |

kasyāsmi putra iti tasya girā vimohaṃ

tyaktvā tvadarcanavidhau nṛpatiṃ nyayuṅkta ||5||

stotraṃ ca mantramapi nāradato'tha labdhvā

toṣāya śeṣavapuṣo nanu te tapasyan |

vidyādharādhipatitāṃ sa hi saptarātre

labdhvāpyakuṇṭhamatiranvabhajadbhavantam ||6||

tasmai mṛṇāladhavalena sahasraśīrṣṇā

rūpeṇa baddhanutisiddhagaṇāvṛtena |

prādurbhavannacirato nutibhiḥ prasanno

datvā''tmatattvamanugṛhya tirodadhātha ||7||

tvadbhaktamauliratha so'pi ca lakṣalakṣaṃ

varṣāṇi harṣulamanā bhuvaneṣu kāmam |

saṅgāpayan guṇagaṇaṃ tava sundarībhiḥ

saṅgātirekarahito lalitaṃ cacāra ||8||

atyantasaṅgavilayāya bhavatpraṇunno

nūnaṃ sa rūpyagirimāpya mahatsamāje |

niśśaṅkamaṅkakṛtavallabhamaṅgajāriṃ

taṃ śaṅkaraṃ parihasannumayābhiśepe ||9||

nissambhramastvayamayācitaśāpamokṣo

vṛtrāsuratvamupagamya surendrayodhī |

bhaktyātmatattvakathanaiḥ samare vicitraṃ

śatrorapi bhramamapāsya gataḥ padaṃ te ||10||

tvatsevanena ditirindravadhodyatā'pi

tānpratyutendrasuhṛdo maruto'bhilebhe |

duṣṭāśaye'pi śubhadaiva bhavanniṣevā

tattādṛśastvamava māṃ pavanālayeśa ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

प्राचेतसस्तु भगवन्नपरो हि दक्ष-

स्त्वत्सेवनं व्यधित सर्गविवृद्धिकामः ।

आविर्बभूविथ तदा लसदष्टबाहु-

स्तस्मै वरं ददिथ तां च वधूमसिक्नीम् ॥1॥

तस्यात्मजास्त्वयुतमीश पुनस्सहस्रं

श्रीनारदस्य वचसा तव मार्गमापुः ।

नैकत्रवासमृषये स मुमोच शापं

भक्तोत्तमस्त्वृषिरनुग्रहमेव मेने ॥2॥

षष्ट्या ततो दुहितृभिः सृजतः कुलौघान्

दौहित्रसूनुरथ तस्य स विश्वरूपः ।

त्वत्स्तोत्रवर्मितमजापयदिन्द्रमाजौ

देव त्वदीयमहिमा खलु सर्वजैत्रः ॥3॥

प्राक्शूरसेनविषये किल चित्रकेतुः

पुत्राग्रही नृपतिरङ्गिरसः प्रभावात् ।

लब्ध्वैकपुत्रमथ तत्र हते सपत्नी-

सङ्घैरमुह्यदवशस्तव माययासौ ॥4॥

तं नारदस्तु सममङ्गिरसा दयालुः

सम्प्राप्य तावदुपदर्श्य सुतस्य जीवम् ।

कस्यास्मि पुत्र इति तस्य गिरा विमोहं

त्यक्त्वा त्वदर्चनविधौ नृपतिं न्ययुङ्क्त ॥5॥

स्तोत्रं च मन्त्रमपि नारदतोऽथ लब्ध्वा

तोषाय शेषवपुषो ननु ते तपस्यन् ।

विद्याधराधिपतितां स हि सप्तरात्रे

लब्ध्वाप्यकुण्ठमतिरन्वभजद्भवन्तम् ॥6॥

तस्मै मृणालधवलेन सहस्रशीर्ष्णा

रूपेण बद्धनुतिसिद्धगणावृतेन ।

प्रादुर्भवन्नचिरतो नुतिभिः प्रसन्नो

दत्वाऽऽत्मतत्त्वमनुगृह्य तिरोदधाथ ॥7॥

त्वद्भक्तमौलिरथ सोऽपि च लक्षलक्षं

वर्षाणि हर्षुलमना भुवनेषु कामम् ।

सङ्गापयन् गुणगणं तव सुन्दरीभिः

सङ्गातिरेकरहितो ललितं चचार ॥8॥

अत्यन्तसङ्गविलयाय भवत्प्रणुन्नो

नूनं स रूप्यगिरिमाप्य महत्समाजे ।

निश्शङ्कमङ्ककृतवल्लभमङ्गजारिं

तं शङ्करं परिहसन्नुमयाभिशेपे ॥9॥

निस्सम्भ्रमस्त्वयमयाचितशापमोक्षो

वृत्रासुरत्वमुपगम्य सुरेन्द्रयोधी ।

भक्त्यात्मतत्त्वकथनैः समरे विचित्रं

शत्रोरपि भ्रममपास्य गतः पदं ते ॥10॥

त्वत्सेवनेन दितिरिन्द्रवधोद्यताऽपि

तान्प्रत्युतेन्द्रसुहृदो मरुतोऽभिलेभे ।

दुष्टाशयेऽपि शुभदैव भवन्निषेवा

तत्तादृशस्त्वमव मां पवनालयेश ॥11॥