Narayaniyam Dashaka 23 - Dakshacharitam Tatha Chitraketupakhyanam — Grantha Script

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌚𑍇𑌤𑌸𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍𑌨𑌪𑌰𑍋 𑌹𑌿 𑌦𑌕𑍍𑌷-

𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍇𑌵𑌨𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌧𑌿𑌤 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌵𑌿𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌿𑌕𑌾𑌮𑌃 ।

𑌆𑌵𑌿𑌰𑍍𑌬𑌭𑍂𑌵𑌿𑌥 𑌤𑌦𑌾 𑌲𑌸𑌦𑌷𑍍𑌟𑌬𑌾𑌹𑍁-

𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌵𑌰𑌂 𑌦𑌦𑌿𑌥 𑌤𑌾𑌂 𑌚 𑌵𑌧𑍂𑌮𑌸𑌿𑌕𑍍𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥1॥

𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑍁𑌤𑌮𑍀𑌶 𑌪𑍁𑌨𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌂

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌨𑌾𑌰𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌸𑌾 𑌤𑌵 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌪𑍁𑌃 ।

𑌨𑍈𑌕𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌮𑍃𑌷𑌯𑍇 𑌸 𑌮𑍁𑌮𑍋𑌚 𑌶𑌾𑌪𑌂

𑌭𑌕𑍍𑌤𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑍃𑌷𑌿𑌰𑌨𑍁𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑍇𑌵 𑌮𑍇𑌨𑍇 ॥2॥

𑌷𑌷𑍍𑌟𑍍𑌯𑌾 𑌤𑌤𑍋 𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑍃𑌭𑌿𑌃 𑌸𑍃𑌜𑌤𑌃 𑌕𑍁𑌲𑍗𑌘𑌾𑌨𑍍

𑌦𑍗𑌹𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍂𑌨𑍁𑌰𑌥 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌸 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌃 ।

𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌤𑍋𑌤𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌮𑌜𑌾𑌪𑌯𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾𑌜𑍗

𑌦𑍇𑌵 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍀𑌯𑌮𑌹𑌿𑌮𑌾 𑌖𑌲𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌜𑍈𑌤𑍍𑌰𑌃 ॥3॥

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌶𑍂𑌰𑌸𑍇𑌨𑌵𑌿𑌷𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌲 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍇𑌤𑍁𑌃

𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌗𑍍𑌰𑌹𑍀 𑌨𑍃𑌪𑌤𑌿𑌰𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌸𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌾𑌤𑍍 ।

𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑍈𑌕𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌮𑌥 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌹𑌤𑍇 𑌸𑌪𑌤𑍍𑌨𑍀-

𑌸𑌙𑍍𑌘𑍈𑌰𑌮𑍁𑌹𑍍𑌯𑌦𑌵𑌶𑌸𑍍𑌤𑌵 𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾𑌸𑍗 ॥4॥

𑌤𑌂 𑌨𑌾𑌰𑌦𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌮𑌮𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌦𑌯𑌾𑌲𑍁𑌃

𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌵𑌦𑍁𑌪𑌦𑌰𑍍𑌶𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌜𑍀𑌵𑌮𑍍 ।

𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌇𑌤𑌿 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌿𑌰𑌾 𑌵𑌿𑌮𑍋𑌹𑌂

𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌦𑌰𑍍𑌚𑌨𑌵𑌿𑌧𑍗 𑌨𑍃𑌪𑌤𑌿𑌂 𑌨𑍍𑌯𑌯𑍁𑌙𑍍𑌕𑍍𑌤 ॥5॥

𑌸𑍍𑌤𑍋𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌪𑌿 𑌨𑌾𑌰𑌦𑌤𑍋𑌽𑌥 𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾

𑌤𑍋𑌷𑌾𑌯 𑌶𑍇𑌷𑌵𑌪𑍁𑌷𑍋 𑌨𑌨𑍁 𑌤𑍇 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍 ।

𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌧𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌸 𑌹𑌿 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇

𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌯𑌕𑍁𑌣𑍍𑌠𑌮𑌤𑌿𑌰𑌨𑍍𑌵𑌭𑌜𑌦𑍍𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍 ॥6॥

𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌮𑍃𑌣𑌾𑌲𑌧𑌵𑌲𑍇𑌨 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑍀𑌰𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾

𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌨𑍁𑌤𑌿𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌗𑌣𑌾𑌵𑍃𑌤𑍇𑌨 ।

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑍍𑌭𑌵𑌨𑍍𑌨𑌚𑌿𑌰𑌤𑍋 𑌨𑍁𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑍋

𑌦𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌽𑌤𑍍𑌮𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌨𑍁𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑌿𑌰𑍋𑌦𑌧𑌾𑌥 ॥7॥

𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌮𑍗𑌲𑌿𑌰𑌥 𑌸𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑌲𑌕𑍍𑌷𑌂

𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌹𑌰𑍍𑌷𑍁𑌲𑌮𑌨𑌾 𑌭𑍁𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌮𑌮𑍍 ।

𑌸𑌙𑍍𑌗𑌾𑌪𑌯𑌨𑍍 𑌗𑍁𑌣𑌗𑌣𑌂 𑌤𑌵 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑍀𑌭𑌿𑌃

𑌸𑌙𑍍𑌗𑌾𑌤𑌿𑌰𑍇𑌕𑌰𑌹𑌿𑌤𑍋 𑌲𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌚𑌚𑌾𑌰 ॥8॥

𑌅𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑌙𑍍𑌗𑌵𑌿𑌲𑌯𑌾𑌯 𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌣𑍁𑌨𑍍𑌨𑍋

𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌸 𑌰𑍂𑌪𑍍𑌯𑌗𑌿𑌰𑌿𑌮𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌸𑌮𑌾𑌜𑍇 ।

𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑌙𑍍𑌕𑌮𑌙𑍍𑌕𑌕𑍃𑌤𑌵𑌲𑍍𑌲𑌭𑌮𑌙𑍍𑌗𑌜𑌾𑌰𑌿𑌂

𑌤𑌂 𑌶𑌙𑍍𑌕𑌰𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑍁𑌮𑌯𑌾𑌭𑌿𑌶𑍇𑌪𑍇 ॥9॥

𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌮𑌯𑌾𑌚𑌿𑌤𑌶𑌾𑌪𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑍋

𑌵𑍃𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑌤𑍍𑌵𑌮𑍁𑌪𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌯𑍋𑌧𑍀 ।

𑌭𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌕𑌥𑌨𑍈𑌃 𑌸𑌮𑌰𑍇 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂

𑌶𑌤𑍍𑌰𑍋𑌰𑌪𑌿 𑌭𑍍𑌰𑌮𑌮𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌤𑌃 𑌪𑌦𑌂 𑌤𑍇 ॥10॥

𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍇𑌵𑌨𑍇𑌨 𑌦𑌿𑌤𑌿𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌵𑌧𑍋𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌽𑌪𑌿

𑌤𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑍋 𑌮𑌰𑍁𑌤𑍋𑌽𑌭𑌿𑌲𑍇𑌭𑍇 ।

𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌶𑌯𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌶𑍁𑌭𑌦𑍈𑌵 𑌭𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌾

𑌤𑌤𑍍𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌵 𑌮𑌾𑌂 𑌪𑌵𑌨𑌾𑌲𑌯𑍇𑌶 ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

prācetasastu bhagavannaparo hi dakṣa-

stvatsevanaṃ vyadhita sargavivṛddhikāmaḥ |

āvirbabhūvitha tadā lasadaṣṭabāhu-

stasmai varaṃ daditha tāṃ ca vadhūmasiknīm ||1||

tasyātmajāstvayutamīśa punassahasraṃ

śrīnāradasya vacasā tava mārgamāpuḥ |

naikatravāsamṛṣaye sa mumoca śāpaṃ

bhaktottamastvṛṣiranugrahameva mene ||2||

ṣaṣṭyā tato duhitṛbhiḥ sṛjataḥ kulaughān

dauhitrasūnuratha tasya sa viśvarūpaḥ |

tvatstotravarmitamajāpayadindramājau

deva tvadīyamahimā khalu sarvajaitraḥ ||3||

prākśūrasenaviṣaye kila citraketuḥ

putrāgrahī nṛpatiraṅgirasaḥ prabhāvāt |

labdhvaikaputramatha tatra hate sapatnī-

saṅghairamuhyadavaśastava māyayāsau ||4||

taṃ nāradastu samamaṅgirasā dayāluḥ

samprāpya tāvadupadarśya sutasya jīvam |

kasyāsmi putra iti tasya girā vimohaṃ

tyaktvā tvadarcanavidhau nṛpatiṃ nyayuṅkta ||5||

stotraṃ ca mantramapi nāradato'tha labdhvā

toṣāya śeṣavapuṣo nanu te tapasyan |

vidyādharādhipatitāṃ sa hi saptarātre

labdhvāpyakuṇṭhamatiranvabhajadbhavantam ||6||

tasmai mṛṇāladhavalena sahasraśīrṣṇā

rūpeṇa baddhanutisiddhagaṇāvṛtena |

prādurbhavannacirato nutibhiḥ prasanno

datvā''tmatattvamanugṛhya tirodadhātha ||7||

tvadbhaktamauliratha so'pi ca lakṣalakṣaṃ

varṣāṇi harṣulamanā bhuvaneṣu kāmam |

saṅgāpayan guṇagaṇaṃ tava sundarībhiḥ

saṅgātirekarahito lalitaṃ cacāra ||8||

atyantasaṅgavilayāya bhavatpraṇunno

nūnaṃ sa rūpyagirimāpya mahatsamāje |

niśśaṅkamaṅkakṛtavallabhamaṅgajāriṃ

taṃ śaṅkaraṃ parihasannumayābhiśepe ||9||

nissambhramastvayamayācitaśāpamokṣo

vṛtrāsuratvamupagamya surendrayodhī |

bhaktyātmatattvakathanaiḥ samare vicitraṃ

śatrorapi bhramamapāsya gataḥ padaṃ te ||10||

tvatsevanena ditirindravadhodyatā'pi

tānpratyutendrasuhṛdo maruto'bhilebhe |

duṣṭāśaye'pi śubhadaiva bhavanniṣevā

tattādṛśastvamava māṃ pavanālayeśa ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

प्राचेतसस्तु भगवन्नपरो हि दक्ष-

स्त्वत्सेवनं व्यधित सर्गविवृद्धिकामः ।

आविर्बभूविथ तदा लसदष्टबाहु-

स्तस्मै वरं ददिथ तां च वधूमसिक्नीम् ॥1॥

तस्यात्मजास्त्वयुतमीश पुनस्सहस्रं

श्रीनारदस्य वचसा तव मार्गमापुः ।

नैकत्रवासमृषये स मुमोच शापं

भक्तोत्तमस्त्वृषिरनुग्रहमेव मेने ॥2॥

षष्ट्या ततो दुहितृभिः सृजतः कुलौघान्

दौहित्रसूनुरथ तस्य स विश्वरूपः ।

त्वत्स्तोत्रवर्मितमजापयदिन्द्रमाजौ

देव त्वदीयमहिमा खलु सर्वजैत्रः ॥3॥

प्राक्शूरसेनविषये किल चित्रकेतुः

पुत्राग्रही नृपतिरङ्गिरसः प्रभावात् ।

लब्ध्वैकपुत्रमथ तत्र हते सपत्नी-

सङ्घैरमुह्यदवशस्तव माययासौ ॥4॥

तं नारदस्तु सममङ्गिरसा दयालुः

सम्प्राप्य तावदुपदर्श्य सुतस्य जीवम् ।

कस्यास्मि पुत्र इति तस्य गिरा विमोहं

त्यक्त्वा त्वदर्चनविधौ नृपतिं न्ययुङ्क्त ॥5॥

स्तोत्रं च मन्त्रमपि नारदतोऽथ लब्ध्वा

तोषाय शेषवपुषो ननु ते तपस्यन् ।

विद्याधराधिपतितां स हि सप्तरात्रे

लब्ध्वाप्यकुण्ठमतिरन्वभजद्भवन्तम् ॥6॥

तस्मै मृणालधवलेन सहस्रशीर्ष्णा

रूपेण बद्धनुतिसिद्धगणावृतेन ।

प्रादुर्भवन्नचिरतो नुतिभिः प्रसन्नो

दत्वाऽऽत्मतत्त्वमनुगृह्य तिरोदधाथ ॥7॥

त्वद्भक्तमौलिरथ सोऽपि च लक्षलक्षं

वर्षाणि हर्षुलमना भुवनेषु कामम् ।

सङ्गापयन् गुणगणं तव सुन्दरीभिः

सङ्गातिरेकरहितो ललितं चचार ॥8॥

अत्यन्तसङ्गविलयाय भवत्प्रणुन्नो

नूनं स रूप्यगिरिमाप्य महत्समाजे ।

निश्शङ्कमङ्ककृतवल्लभमङ्गजारिं

तं शङ्करं परिहसन्नुमयाभिशेपे ॥9॥

निस्सम्भ्रमस्त्वयमयाचितशापमोक्षो

वृत्रासुरत्वमुपगम्य सुरेन्द्रयोधी ।

भक्त्यात्मतत्त्वकथनैः समरे विचित्रं

शत्रोरपि भ्रममपास्य गतः पदं ते ॥10॥

त्वत्सेवनेन दितिरिन्द्रवधोद्यताऽपि

तान्प्रत्युतेन्द्रसुहृदो मरुतोऽभिलेभे ।

दुष्टाशयेऽपि शुभदैव भवन्निषेवा

तत्तादृशस्त्वमव मां पवनालयेश ॥11॥