Vishnu

𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑍀𑌯𑌂 𑌦𑌶𑌕 80 - 𑌸𑍍𑌯𑌮𑌨𑍍𑌤𑌕𑍋𑌪𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌮𑍍

Narayaniyam Dashaka 80 - Syamantakopakhyanam

🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌸𑌤𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌥 𑌲𑍁𑌬𑍍𑌧𑌵𑌦𑌰𑍍𑌕𑌲𑌬𑍍𑌧𑌂
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌮𑌨𑍍𑌤𑌕𑌮𑌣𑌿𑌂 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍𑌨𑌯𑌾𑌚𑍀𑌃 ।
𑌤𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑌣𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌵𑌿𑌧𑌂 𑌮𑌮 𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌨𑍂𑌨𑌂
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌰𑌤𑌾𑌂 𑌛𑌲𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌵𑍋𑌢𑍁𑌮𑍍 ॥1॥
𑌅𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌂 𑌤𑍁𑌭𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌣𑌿𑌵𑌰𑌮𑌨𑍇𑌨𑌾𑌲𑍍𑌪𑌮𑌨𑌸𑌾
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍇𑌨𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌗𑌲𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌵𑌹𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪 𑌮𑍃𑌗𑌯𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌹𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨𑌂 𑌸𑌿𑌂𑌹𑍋 𑌮𑌣𑌿𑌮𑌹𑌸𑌿 𑌮𑌾𑌂𑌸𑌭𑍍𑌰𑌮𑌵𑌶𑌾𑌤𑍍
𑌕𑌪𑍀𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌣𑌿𑌮𑌪𑌿 𑌚 𑌬𑌾𑌲𑌾𑌯 𑌦𑌦𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥2॥
𑌶𑌶𑌂𑌸𑍁𑌃 𑌸𑌤𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌦𑍍𑌗𑌿𑌰𑌮𑌨𑍁 𑌜𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌮𑌣𑌿𑌹𑌰𑌂
𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑍀𑌯𑍂𑌷𑌂 𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌗𑍁𑌣𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌦𑍋𑌷𑌕𑌣𑌿𑌕𑌾 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌜𑍍𑌞𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑌸𑌹𑌿𑌤𑍋 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌣𑌪𑌰𑌃
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍇𑌨𑌂 𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌰𑌿𑌮𑌪𑌿 𑌗𑌤𑍋𑌽𑌭𑍂𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌗𑍁𑌹𑌾𑌮𑍍 ॥3॥
𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑌵𑌿𑌤𑌰𑍍𑌕𑌯𑌨𑍍𑌨𑌤𑌿𑌵𑌯𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑍍
𑌮𑍁𑌕𑍁𑌨𑍍𑌦𑌶𑌰𑌣𑌂 𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌕 𑌇𑌹 𑌰𑍋𑌦𑍍𑌧𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑌾𑌲𑌪𑌨𑍍 ।
𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑍇 𑌹𑌰𑍇 𑌜𑌯 𑌜𑌯𑍇𑌤𑍍𑌯𑌲𑌂 𑌮𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌭𑌿-
𑌶𑍍𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌤𑌵 𑌸𑌮𑌰𑍍𑌚𑌨𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌧𑌿𑌤 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌚𑍂𑌡𑌾𑌮𑌣𑌿𑌃 ॥4॥
𑌬𑍁𑌧𑍍𑌵𑌾𑌽𑌥 𑌤𑍇𑌨 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌵𑌰𑌮𑌣𑍀𑌂 𑌵𑌰𑌮𑌣𑌿𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌨𑍍 ।
𑌅𑌨𑍁𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌨𑍍𑌨𑌮𑍁𑌮𑌾𑌗𑌾𑌃 𑌸𑌪𑌦𑌿 𑌚 𑌸𑌤𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑍇 𑌮𑌣𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑌾𑌃 ॥5॥
𑌤𑌦𑌨𑍁 𑌸 𑌖𑌲𑍁 𑌬𑍍𑌰𑍀𑌲𑌾𑌲𑍋𑌲𑍋 𑌵𑌿𑌲𑍋𑌲𑌵𑌿𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾𑌂
𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌰𑌮𑌹𑍋 𑌧𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌭𑌾𑌮𑌾𑌂 𑌗𑌿𑌰𑍈𑌵 𑌪𑌰𑌾𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌦𑌿𑌤 𑌮𑌣𑌿𑌨𑌾 𑌤𑍁𑌭𑍍𑌯𑌂 𑌲𑌭𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌭𑌵𑌾𑌨𑌪𑌿
𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌮𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵𑌾𑌦𑌾𑌨𑍍𑌮𑌣𑌿𑌂 𑌗𑌹𑌨𑌾𑌶𑌯𑌃 ॥6॥
𑌵𑍍𑌰𑍀𑌲𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌂 𑌰𑌮𑌯𑌤𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌭𑌾𑌮𑌾𑌂
𑌕𑍗𑌨𑍍𑌤𑍇𑌯𑌦𑌾𑌹𑌕𑌥𑌯𑌾𑌥 𑌕𑍁𑌰𑍂𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑍇 ।
𑌹𑍀 𑌗𑌾𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑍇𑌯𑌕𑍃𑌤𑌵𑌰𑍍𑌮𑌗𑌿𑌰𑌾 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑍍𑌯
𑌸𑌤𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌶𑌤𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌮𑌣𑌿𑌮𑌾𑌜𑌹𑌾𑌰 ॥7॥
𑌶𑍋𑌕𑌾𑌤𑍍 𑌕𑍁𑌰𑍂𑌨𑍁𑌪𑌗𑌤𑌾𑌮𑌵𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯 𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂
𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌂 𑌶𑌤𑌧𑌨𑍁𑌂 𑌸𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑌤𑍍𑌨𑍇 𑌸𑌶𑌙𑍍𑌕 𑌇𑌵 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑌗𑍇𑌹𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯
𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌗𑌦𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌶𑌿𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌤 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌤𑌰𑌾𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥8॥
𑌅𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰 𑌏𑌷 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌭𑌵𑌦𑌿𑌚𑍍𑌛𑌯𑍈𑌵
𑌸𑌤𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌃 𑌕𑍁𑌚𑌰𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑍁𑌯𑍋𑌜 𑌹𑌿𑌂𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌤𑍋 𑌮𑌣𑌿𑌮𑌨𑌾𑌹𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌨𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂
𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌭𑍂𑌤𑌿𑌮𑍁𑌪𑌧𑌾𑌤𑍁𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 ॥9॥
𑌭𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌤𑌰𑌃 𑌸 𑌹𑌿 𑌗𑌾𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑍇𑌯-
𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌕𑌾𑌪𑌥𑌮𑌤𑌿𑌃 𑌕𑌥𑌮𑍀𑌶 𑌜𑌾𑌤𑌾 ।
𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌮𑌵𑌾𑌨𑌹𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍁𑌦𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂
𑌗𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵𑌂 𑌶𑌮𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌭𑌵𑌤𑌾 𑌕𑍃𑌤𑍈𑌵 ॥10॥
𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌭𑌯𑍇𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌵𑌰𑍍𑌮𑌯𑍁𑌤𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌸𑍍𑌤-
𑌮𑌾𑌹𑍂𑌯 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌚 𑌮𑌣𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍍𑌯 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵 𑌸𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌧𑌰𑍇 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌧𑌾𑌯 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍
𑌭𑌾𑌮𑌾𑌕𑍁𑌚𑌾𑌨𑍍𑌤𑌶𑌯𑌨𑌃 𑌪𑌵𑌨𑍇𑌶 𑌪𑌾𑌯𑌾𑌃 ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
satrājitastvamatha lubdhavadarkalabdhaṃ
divyaṃ syamantakamaṇiṃ bhagavannayācīḥ |
tatkāraṇaṃ bahuvidhaṃ mama bhāti nūnaṃ
tasyātmajāṃ tvayi ratāṃ chalato vivoḍhum ||1||
adattaṃ taṃ tubhyaṃ maṇivaramanenālpamanasā
prasenastadbhrātā galabhuvi vahan prāpa mṛgayām |
ahannenaṃ siṃho maṇimahasi māṃsabhramavaśāt
kapīndrastaṃ hatvā maṇimapi ca bālāya dadivān ||2||
śaśaṃsuḥ satrājidgiramanu janāstvāṃ maṇiharaṃ
janānāṃ pīyūṣaṃ bhavati guṇināṃ doṣakaṇikā |
tataḥ sarvajño'pi svajanasahito mārgaṇaparaḥ
prasenaṃ taṃ dṛṣṭvā harimapi gato'bhūḥ kapiguhām ||3||
bhavantamavitarkayannativayāḥ svayaṃ jāmbavān
mukundaśaraṇaṃ hi māṃ ka iha roddhumityālapan |
vibho raghupate hare jaya jayetyalaṃ muṣṭibhi-
ściraṃ tava samarcanaṃ vyadhita bhaktacūḍāmaṇiḥ ||4||
budhvā'tha tena dattāṃ navaramaṇīṃ varamaṇiṃ ca parigṛhṇan |
anugṛhṇannamumāgāḥ sapadi ca satrājite maṇiṃ prādāḥ ||5||
tadanu sa khalu brīlālolo vilolavilocanāṃ
duhitaramaho dhīmān bhāmāṃ giraiva parārpitām |
adita maṇinā tubhyaṃ labhyaṃ sametya bhavānapi
pramuditamanāstasyaivādānmaṇiṃ gahanāśayaḥ ||6||
vrīlākulāṃ ramayati tvayi satyabhāmāṃ
kaunteyadāhakathayātha kurūn prayāte |
hī gāndineyakṛtavarmagirā nipātya
satrājitaṃ śatadhanurmaṇimājahāra ||7||
śokāt kurūnupagatāmavalokya kāntāṃ
hatvā drutaṃ śatadhanuṃ samaharṣayastām |
ratne saśaṅka iva maithilagehametya
rāmo gadāṃ samaśiśikṣata dhārtarāṣṭram ||8||
akrūra eṣa bhagavan bhavadicchayaiva
satrājitaḥ kucaritasya yuyoja hiṃsām |
akrūrato maṇimanāhṛtavān punastvaṃ
tasyaiva bhūtimupadhātumiti bruvanti ||9||
bhaktastvayi sthirataraḥ sa hi gāndineya-
stasyaiva kāpathamatiḥ kathamīśa jātā |
vijñānavān praśamavānahamityudīrṇaṃ
garvaṃ dhruvaṃ śamayituṃ bhavatā kṛtaiva ||10||
yātaṃ bhayena kṛtavarmayutaṃ punasta-
māhūya tadvinihitaṃ ca maṇiṃ prakāśya |
tatraiva suvratadhare vinidhāya tuṣyan
bhāmākucāntaśayanaḥ pavaneśa pāyāḥ ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
सत्राजितस्त्वमथ लुब्धवदर्कलब्धं
दिव्यं स्यमन्तकमणिं भगवन्नयाचीः ।
तत्कारणं बहुविधं मम भाति नूनं
तस्यात्मजां त्वयि रतां छलतो विवोढुम् ॥1॥
अदत्तं तं तुभ्यं मणिवरमनेनाल्पमनसा
प्रसेनस्तद्भ्राता गलभुवि वहन् प्राप मृगयाम् ।
अहन्नेनं सिंहो मणिमहसि मांसभ्रमवशात्
कपीन्द्रस्तं हत्वा मणिमपि च बालाय ददिवान् ॥2॥
शशंसुः सत्राजिद्गिरमनु जनास्त्वां मणिहरं
जनानां पीयूषं भवति गुणिनां दोषकणिका ।
ततः सर्वज्ञोऽपि स्वजनसहितो मार्गणपरः
प्रसेनं तं दृष्ट्वा हरिमपि गतोऽभूः कपिगुहाम् ॥3॥
भवन्तमवितर्कयन्नतिवयाः स्वयं जाम्बवान्
मुकुन्दशरणं हि मां क इह रोद्धुमित्यालपन् ।
विभो रघुपते हरे जय जयेत्यलं मुष्टिभि-
श्चिरं तव समर्चनं व्यधित भक्तचूडामणिः ॥4॥
बुध्वाऽथ तेन दत्तां नवरमणीं वरमणिं च परिगृह्णन् ।
अनुगृह्णन्नमुमागाः सपदि च सत्राजिते मणिं प्रादाः ॥5॥
तदनु स खलु ब्रीलालोलो विलोलविलोचनां
दुहितरमहो धीमान् भामां गिरैव परार्पिताम् ।
अदित मणिना तुभ्यं लभ्यं समेत्य भवानपि
प्रमुदितमनास्तस्यैवादान्मणिं गहनाशयः ॥6॥
व्रीलाकुलां रमयति त्वयि सत्यभामां
कौन्तेयदाहकथयाथ कुरून् प्रयाते ।
ही गान्दिनेयकृतवर्मगिरा निपात्य
सत्राजितं शतधनुर्मणिमाजहार ॥7॥
शोकात् कुरूनुपगतामवलोक्य कान्तां
हत्वा द्रुतं शतधनुं समहर्षयस्ताम् ।
रत्ने सशङ्क इव मैथिलगेहमेत्य
रामो गदां समशिशिक्षत धार्तराष्ट्रम् ॥8॥
अक्रूर एष भगवन् भवदिच्छयैव
सत्राजितः कुचरितस्य युयोज हिंसाम् ।
अक्रूरतो मणिमनाहृतवान् पुनस्त्वं
तस्यैव भूतिमुपधातुमिति ब्रुवन्ति ॥9॥
भक्तस्त्वयि स्थिरतरः स हि गान्दिनेय-
स्तस्यैव कापथमतिः कथमीश जाता ।
विज्ञानवान् प्रशमवानहमित्युदीर्णं
गर्वं ध्रुवं शमयितुं भवता कृतैव ॥10॥
यातं भयेन कृतवर्मयुतं पुनस्त-
माहूय तद्विनिहितं च मणिं प्रकाश्य ।
तत्रैव सुव्रतधरे विनिधाय तुष्यन्
भामाकुचान्तशयनः पवनेश पायाः ॥11॥
satrājitastvamatha lubdhavadarkalabdhaṃ
divyaṃ syamantakamaṇiṃ bhagavannayācīḥ |
tatkāraṇaṃ bahuvidhaṃ mama bhāti nūnaṃ
tasyātmajāṃ tvayi ratāṃ chalato vivoḍhum ||1||
adattaṃ taṃ tubhyaṃ maṇivaramanenālpamanasā
prasenastadbhrātā galabhuvi vahan prāpa mṛgayām |
ahannenaṃ siṃho maṇimahasi māṃsabhramavaśāt
kapīndrastaṃ hatvā maṇimapi ca bālāya dadivān ||2||
śaśaṃsuḥ satrājidgiramanu janāstvāṃ maṇiharaṃ
janānāṃ pīyūṣaṃ bhavati guṇināṃ doṣakaṇikā |
tataḥ sarvajño'pi svajanasahito mārgaṇaparaḥ
prasenaṃ taṃ dṛṣṭvā harimapi gato'bhūḥ kapiguhām ||3||
bhavantamavitarkayannativayāḥ svayaṃ jāmbavān
mukundaśaraṇaṃ hi māṃ ka iha roddhumityālapan |
vibho raghupate hare jaya jayetyalaṃ muṣṭibhi-
ściraṃ tava samarcanaṃ vyadhita bhaktacūḍāmaṇiḥ ||4||
budhvā'tha tena dattāṃ navaramaṇīṃ varamaṇiṃ ca parigṛhṇan |
anugṛhṇannamumāgāḥ sapadi ca satrājite maṇiṃ prādāḥ ||5||
tadanu sa khalu brīlālolo vilolavilocanāṃ
duhitaramaho dhīmān bhāmāṃ giraiva parārpitām |
adita maṇinā tubhyaṃ labhyaṃ sametya bhavānapi
pramuditamanāstasyaivādānmaṇiṃ gahanāśayaḥ ||6||
vrīlākulāṃ ramayati tvayi satyabhāmāṃ
kaunteyadāhakathayātha kurūn prayāte |
hī gāndineyakṛtavarmagirā nipātya
satrājitaṃ śatadhanurmaṇimājahāra ||7||
śokāt kurūnupagatāmavalokya kāntāṃ
hatvā drutaṃ śatadhanuṃ samaharṣayastām |
ratne saśaṅka iva maithilagehametya
rāmo gadāṃ samaśiśikṣata dhārtarāṣṭram ||8||
akrūra eṣa bhagavan bhavadicchayaiva
satrājitaḥ kucaritasya yuyoja hiṃsām |
akrūrato maṇimanāhṛtavān punastvaṃ
tasyaiva bhūtimupadhātumiti bruvanti ||9||
bhaktastvayi sthirataraḥ sa hi gāndineya-
stasyaiva kāpathamatiḥ kathamīśa jātā |
vijñānavān praśamavānahamityudīrṇaṃ
garvaṃ dhruvaṃ śamayituṃ bhavatā kṛtaiva ||10||
yātaṃ bhayena kṛtavarmayutaṃ punasta-
māhūya tadvinihitaṃ ca maṇiṃ prakāśya |
tatraiva suvratadhare vinidhāya tuṣyan
bhāmākucāntaśayanaḥ pavaneśa pāyāḥ ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in