Narayaniyam Dashaka 90 - Vishnumahattattvasthapanam — Grantha Script

𑌵𑍃𑌕𑌭𑍃𑌗𑍁𑌮𑍁𑌨𑌿𑌮𑍋𑌹𑌿𑌨𑍍𑌯𑌮𑍍𑌬𑌰𑍀𑌷𑌾𑌦𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇-

𑌷𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌤𑌵 𑌹𑌿 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌰𑍍𑌵𑌾𑌦𑌿𑌜𑍈𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍 ।

𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑌿𑌹 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌲𑌾𑌰𑍍𑌵𑌾𑌗𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌂

𑌕𑌿𑌮𑌪𑌿 𑌯𑌦𑌵𑌭𑌾𑌤𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌤𑌵𑍈𑌵 ॥1॥

𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑍍𑌰𑌯𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑌦𑌾𑌶𑌿𑌵𑌪𑌞𑍍𑌚𑌕𑌂 𑌯𑌤𑍍

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑌪𑍁𑌰𑍇𑌵 𑌸𑌦𑌾𑌶𑌿𑌵𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 ।

𑌤𑌤𑍍𑌰𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸 𑌵𑌿𑌕𑍁𑌣𑍍𑌠𑌪𑌦𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵

𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌭𑌜𑌸𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌦𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌾𑌗𑍇 ॥2॥

𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌾𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌕𑌤𑌨𑍁𑌂 𑌤𑌵 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌮𑌾𑌹𑍁-

𑌰𑍍𑌧𑌾𑌤𑌾 𑌤𑍁 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌿𑌰𑌲𑍋 𑌰𑌜𑌸𑍈𑌵 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌃 ।

𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑍋𑌤𑍍𑌕𑌟𑌤𑍍𑌵𑌮𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌮𑍋𑌵𑌿𑌕𑌾𑌰-

𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌦𑌿𑌕𑌞𑍍𑌚 𑌤𑌵 𑌶𑌙𑍍𑌕𑌰𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌿 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑍗 ॥3॥

𑌤𑌂 𑌚 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌤𑌿𑌗𑌤𑌂 𑌪𑌰𑌪𑍂𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂

𑌶𑌰𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌖𑌲𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌯𑌤𑍍𑌵𑌹𑍇𑌤𑍋𑌃 ।

𑌶𑌂𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌸𑌨𑌵𑌿𑌧𑍗 𑌤𑌦𑌪𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁

𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑌤𑌿𑌦𑍃𑌢𑌂 𑌬𑌹𑍁 𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣𑌮𑍍 ॥4॥

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑌙𑍍𑌕𑌰𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌕𑌲𑍇𑌷𑍁 𑌤𑌾𑌵-

𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌮𑌾𑌨𑌯𑌤𑌿 𑌯𑍋 𑌨 𑌹𑌿 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌪𑌾𑌤𑍀 ।

𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑍍𑌠𑌮𑍇𑌵 𑌸 𑌹𑌿 𑌨𑌾𑌮𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌕𑌾𑌦𑌿

𑌵𑍍𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 𑌭𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿𑌪𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌗𑌤𑍋𑌽𑌨𑍍𑌤𑍇 ॥5॥

𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑌿𑌗𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌚 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰-

𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍗 𑌕𑌲𑌾𑌯𑌸𑍁𑌷𑌮𑌂 𑌸𑌕𑌲𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍍 ।

𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌂 𑌚 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌲𑌮𑌸𑍗 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌵𑍇 𑌖𑌲𑍂𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾

𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌕𑌲𑌂 𑌨𑌿𑌜𑌗𑌾𑌦 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌮𑍍 ॥6॥

𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌸𑌾𑌰𑍇 𑌚 𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑍇

𑌵𑌿𑌸𑌂𑌶𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌮𑌹𑌿𑌮𑍈𑌵 𑌵𑌰𑍍𑌣𑍍𑌯𑌤𑍇 ।

𑌤𑍍𑌰𑌿𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌦𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌾𑌗𑌤𑌃

𑌪𑌰𑌂 𑌪𑌦𑌂 𑌤𑍇 𑌕𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌨 𑌶𑍂𑌲𑌿𑌨𑌃 ॥7॥

𑌯𑌤𑍍 𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌕𑌲𑍍𑌪 𑌇𑌹 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯-

𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑍋𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌵𑌪𑍁𑌰𑌨𑌾𑌵𑍃𑌤𑌮𑍀𑌶 𑌧𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇 ।

𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌨𑌾𑌮 𑌹𑌰𑌿𑌶𑌰𑍍𑌵𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌜𑌗𑌾𑌦

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌧𑌵𑌃 𑌶𑌿𑌵𑌪𑌰𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌸𑌾𑌰𑍇 ॥8॥

𑌯𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌨𑍁𑌗𑍁𑌣𑌾 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌶𑌂 𑌭𑌜𑌨𑍍𑌤𑍇

𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌫𑌲𑌂 𑌹𑌿 𑌦𑍃𑌢𑌯𑍈𑌵 𑌤𑌦𑍀𑌯𑌭𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾।

𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍋 𑌹𑌿 𑌤𑍇𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑌧𑌿𑌕𑌾𑌰𑌿𑌹𑍇𑌤𑍋𑌃

𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌦𑌾𑌦𑌿𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌤𑌵 𑌹𑌾𑌨𑌿𑌵𑌚𑍋𑌽𑌰𑍍𑌥𑌵𑌾𑌦𑍈𑌃 ॥9॥

𑌭𑍂𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌰𑌨𑍁𑌵𑌾𑌦𑌵𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌵𑌾𑌦𑍗

𑌤𑍍𑌰𑍇𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌵𑌾𑌦𑌗𑌤𑌯𑌃 𑌖𑌲𑍁 𑌰𑍋𑌚𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌃 ।

𑌸𑍍𑌕𑌾𑌨𑍍𑌦𑌾𑌦𑌿𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌬𑌹𑌵𑍋𑌽𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌵𑌾𑌦𑌾-

𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌤𑌾𑌮𑌸𑌤𑍍𑌵𑌪𑌰𑌿𑌭𑍂𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌦𑍍𑌯𑌾𑌃 ॥10॥

𑌯𑌤𑍍 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌪𑍍𑌯𑌵𑌿𑌦𑍁𑌷𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌮𑌯𑍋𑌕𑍍𑌤𑌂

𑌤𑌨𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌚𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯𑌭𑌿𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑍇𑌵 ।

𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍋𑌕𑍍𑌤𑌿𑌸𑌾𑌰𑌮𑌯𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑍋𑌪𑌗𑍀𑌤

𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌧𑍂𑌯 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌭𑌰𑌂 𑌪𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍍 ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

vṛkabhṛgumunimohinyambarīṣādivṛtte-

ṣvayi tava hi mahattvaṃ sarvaśarvādijaitram |

sthitamiha paramātman niṣkalārvāgabhinnaṃ

kimapi yadavabhātaṃ taddhi rūpaṃ tavaiva ||1||

mūrtitrayeśvarasadāśivapañcakaṃ yat

prāhuḥ parātmavapureva sadāśivo'smin |

tatreśvarastu sa vikuṇṭhapadastvameva

tritvaṃ punarbhajasi satyapade tribhāge ||2||

tatrāpi sāttvikatanuṃ tava viṣṇumāhu-

rdhātā tu sattvaviralo rajasaiva pūrṇaḥ |

sattvotkaṭatvamapi cāsti tamovikāra-

ceṣṭādikañca tava śaṅkaranāmni mūrtau ||3||

taṃ ca trimūrtyatigataṃ parapūruṣaṃ tvāṃ

śarvātmanāpi khalu sarvamayatvahetoḥ |

śaṃsantyupāsanavidhau tadapi svatastu

tvadrūpamityatidṛḍhaṃ bahu naḥ pramāṇam ||4||

śrīśaṅkaro'pi bhagavān sakaleṣu tāva-

ttvāmeva mānayati yo na hi pakṣapātī |

tvanniṣṭhameva sa hi nāmasahasrakādi

vyākhyāt bhavatstutiparaśca gatiṃ gato'nte ||5||

mūrtitrayātigamuvāca ca mantraśāstra-

syādau kalāyasuṣamaṃ sakaleśvaraṃ tvām |

dhyānaṃ ca niṣkalamasau praṇave khalūktvā

tvāmeva tatra sakalaṃ nijagāda nānyam ||6||

samastasāre ca purāṇasaṅgrahe

visaṃśayaṃ tvanmahimaiva varṇyate |

trimūrtiyuksatyapadatribhāgataḥ

paraṃ padaṃ te kathitaṃ na śūlinaḥ ||7||

yat brāhmakalpa iha bhāgavatadvitīya-

skandhoditaṃ vapuranāvṛtamīśa dhātre |

tasyaiva nāma hariśarvamukhaṃ jagāda

śrīmādhavaḥ śivaparo'pi purāṇasāre ||8||

ye svaprakṛtyanuguṇā giriśaṃ bhajante

teṣāṃ phalaṃ hi dṛḍhayaiva tadīyabhaktyā|

vyāso hi tena kṛtavānadhikārihetoḥ

skandādikeṣu tava hānivaco'rthavādaiḥ ||9||

bhūtārthakīrtiranuvādaviruddhavādau

tredhārthavādagatayaḥ khalu rocanārthāḥ |

skāndādikeṣu bahavo'tra viruddhavādā-

stvattāmasatvaparibhūtyupaśikṣaṇādyāḥ ||10||

yat kiñcidapyaviduṣā'pi vibho mayoktaṃ

tanmantraśāstravacanādyabhidṛṣṭameva |

vyāsoktisāramayabhāgavatopagīta

kleśān vidhūya kuru bhaktibharaṃ parātman ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

वृकभृगुमुनिमोहिन्यम्बरीषादिवृत्ते-

ष्वयि तव हि महत्त्वं सर्वशर्वादिजैत्रम् ।

स्थितमिह परमात्मन् निष्कलार्वागभिन्नं

किमपि यदवभातं तद्धि रूपं तवैव ॥1॥

मूर्तित्रयेश्वरसदाशिवपञ्चकं यत्

प्राहुः परात्मवपुरेव सदाशिवोऽस्मिन् ।

तत्रेश्वरस्तु स विकुण्ठपदस्त्वमेव

त्रित्वं पुनर्भजसि सत्यपदे त्रिभागे ॥2॥

तत्रापि सात्त्विकतनुं तव विष्णुमाहु-

र्धाता तु सत्त्वविरलो रजसैव पूर्णः ।

सत्त्वोत्कटत्वमपि चास्ति तमोविकार-

चेष्टादिकञ्च तव शङ्करनाम्नि मूर्तौ ॥3॥

तं च त्रिमूर्त्यतिगतं परपूरुषं त्वां

शर्वात्मनापि खलु सर्वमयत्वहेतोः ।

शंसन्त्युपासनविधौ तदपि स्वतस्तु

त्वद्रूपमित्यतिदृढं बहु नः प्रमाणम् ॥4॥

श्रीशङ्करोऽपि भगवान् सकलेषु ताव-

त्त्वामेव मानयति यो न हि पक्षपाती ।

त्वन्निष्ठमेव स हि नामसहस्रकादि

व्याख्यात् भवत्स्तुतिपरश्च गतिं गतोऽन्ते ॥5॥

मूर्तित्रयातिगमुवाच च मन्त्रशास्त्र-

स्यादौ कलायसुषमं सकलेश्वरं त्वाम् ।

ध्यानं च निष्कलमसौ प्रणवे खलूक्त्वा

त्वामेव तत्र सकलं निजगाद नान्यम् ॥6॥

समस्तसारे च पुराणसङ्ग्रहे

विसंशयं त्वन्महिमैव वर्ण्यते ।

त्रिमूर्तियुक्सत्यपदत्रिभागतः

परं पदं ते कथितं न शूलिनः ॥7॥

यत् ब्राह्मकल्प इह भागवतद्वितीय-

स्कन्धोदितं वपुरनावृतमीश धात्रे ।

तस्यैव नाम हरिशर्वमुखं जगाद

श्रीमाधवः शिवपरोऽपि पुराणसारे ॥8॥

ये स्वप्रकृत्यनुगुणा गिरिशं भजन्ते

तेषां फलं हि दृढयैव तदीयभक्त्या।

व्यासो हि तेन कृतवानधिकारिहेतोः

स्कन्दादिकेषु तव हानिवचोऽर्थवादैः ॥9॥

भूतार्थकीर्तिरनुवादविरुद्धवादौ

त्रेधार्थवादगतयः खलु रोचनार्थाः ।

स्कान्दादिकेषु बहवोऽत्र विरुद्धवादा-

स्त्वत्तामसत्वपरिभूत्युपशिक्षणाद्याः ॥10॥

यत् किञ्चिदप्यविदुषाऽपि विभो मयोक्तं

तन्मन्त्रशास्त्रवचनाद्यभिदृष्टमेव ।

व्यासोक्तिसारमयभागवतोपगीत

क्लेशान् विधूय कुरु भक्तिभरं परात्मन् ॥11॥