Narayaniyam Dashaka 23 - Dakshacharitam Tatha Chitraketupakhyanam — Bengali Script

প্রাচেতসস্তু ভগবন্নপরো হি দক্ষ-

স্ত্বত্সেবনং ব্যধিত সর্গবিবৃদ্ধিকামঃ ।

আবির্বভূবিথ তদা লসদষ্টবাহু-

স্তস্মৈ বরং দদিথ তাং চ বধূমসিক্নীম্ ॥1॥

তস্যাত্মজাস্ত্বযুতমীশ পুনস্সহস্রং

শ্রীনারদস্য বচসা তব মার্গমাপুঃ ।

নৈকত্রবাসমৃষযে স মুমোচ শাপং

ভক্তোত্তমস্ত্বৃষিরনুগ্রহমেব মেনে ॥2॥

ষষ্ট্যা ততো দুহিতৃভিঃ সৃজতঃ কুলৌঘান্

দৌহিত্রসূনুরথ তস্য স বিশ্বরূপঃ ।

ত্বত্স্তোত্রবর্মিতমজাপযদিন্দ্রমাজৌ

দেব ত্বদীযমহিমা খলু সর্বজৈত্রঃ ॥3॥

প্রাক্শূরসেনবিষযে কিল চিত্রকেতুঃ

পুত্রাগ্রহী নৃপতিরঙ্গিরসঃ প্রভাবাত্ ।

লব্ধ্বৈকপুত্রমথ তত্র হতে সপত্নী-

সঙ্ঘৈরমুহ্যদবশস্তব মাযযাসৌ ॥4॥

তং নারদস্তু সমমঙ্গিরসা দযালুঃ

সম্প্রাপ্য তাবদুপদর্শ্য সুতস্য জীবম্ ।

কস্যাস্মি পুত্র ইতি তস্য গিরা বিমোহং

ত্যক্ত্বা ত্বদর্চনবিধৌ নৃপতিং ন্যযুঙ্ক্ত ॥5॥

স্তোত্রং চ মন্ত্রমপি নারদতোঽথ লব্ধ্বা

তোষায শেষবপুষো ননু তে তপস্যন্ ।

বিদ্যাধরাধিপতিতাং স হি সপ্তরাত্রে

লব্ধ্বাপ্যকুণ্ঠমতিরন্বভজদ্ভবন্তম্ ॥6॥

তস্মৈ মৃণালধবলেন সহস্রশীর্ষ্ণা

রূপেণ বদ্ধনুতিসিদ্ধগণাবৃতেন ।

প্রাদুর্ভবন্নচিরতো নুতিভিঃ প্রসন্নো

দত্বাঽঽত্মতত্ত্বমনুগৃহ্য তিরোদধাথ ॥7॥

ত্বদ্ভক্তমৌলিরথ সোঽপি চ লক্ষলক্ষং

বর্ষাণি হর্ষুলমনা ভুবনেষু কামম্ ।

সঙ্গাপযন্ গুণগণং তব সুন্দরীভিঃ

সঙ্গাতিরেকরহিতো ললিতং চচার ॥8॥

অত্যন্তসঙ্গবিলযায ভবত্প্রণুন্নো

নূনং স রূপ্যগিরিমাপ্য মহত্সমাজে ।

নিশ্শঙ্কমঙ্ককৃতবল্লভমঙ্গজারিং

তং শঙ্করং পরিহসন্নুমযাভিশেপে ॥9॥

নিস্সম্ভ্রমস্ত্বযমযাচিতশাপমোক্ষো

বৃত্রাসুরত্বমুপগম্য সুরেন্দ্রযোধী ।

ভক্ত্যাত্মতত্ত্বকথনৈঃ সমরে বিচিত্রং

শত্রোরপি ভ্রমমপাস্য গতঃ পদং তে ॥10॥

ত্বত্সেবনেন দিতিরিন্দ্রবধোদ্যতাঽপি

তান্প্রত্যুতেন্দ্রসুহৃদো মরুতোঽভিলেভে ।

দুষ্টাশযেঽপি শুভদৈব ভবন্নিষেবা

তত্তাদৃশস্ত্বমব মাং পবনালযেশ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

prācetasastu bhagavannaparo hi dakṣa-

stvatsevanaṃ vyadhita sargavivṛddhikāmaḥ |

āvirbabhūvitha tadā lasadaṣṭabāhu-

stasmai varaṃ daditha tāṃ ca vadhūmasiknīm ||1||

tasyātmajāstvayutamīśa punassahasraṃ

śrīnāradasya vacasā tava mārgamāpuḥ |

naikatravāsamṛṣaye sa mumoca śāpaṃ

bhaktottamastvṛṣiranugrahameva mene ||2||

ṣaṣṭyā tato duhitṛbhiḥ sṛjataḥ kulaughān

dauhitrasūnuratha tasya sa viśvarūpaḥ |

tvatstotravarmitamajāpayadindramājau

deva tvadīyamahimā khalu sarvajaitraḥ ||3||

prākśūrasenaviṣaye kila citraketuḥ

putrāgrahī nṛpatiraṅgirasaḥ prabhāvāt |

labdhvaikaputramatha tatra hate sapatnī-

saṅghairamuhyadavaśastava māyayāsau ||4||

taṃ nāradastu samamaṅgirasā dayāluḥ

samprāpya tāvadupadarśya sutasya jīvam |

kasyāsmi putra iti tasya girā vimohaṃ

tyaktvā tvadarcanavidhau nṛpatiṃ nyayuṅkta ||5||

stotraṃ ca mantramapi nāradato'tha labdhvā

toṣāya śeṣavapuṣo nanu te tapasyan |

vidyādharādhipatitāṃ sa hi saptarātre

labdhvāpyakuṇṭhamatiranvabhajadbhavantam ||6||

tasmai mṛṇāladhavalena sahasraśīrṣṇā

rūpeṇa baddhanutisiddhagaṇāvṛtena |

prādurbhavannacirato nutibhiḥ prasanno

datvā''tmatattvamanugṛhya tirodadhātha ||7||

tvadbhaktamauliratha so'pi ca lakṣalakṣaṃ

varṣāṇi harṣulamanā bhuvaneṣu kāmam |

saṅgāpayan guṇagaṇaṃ tava sundarībhiḥ

saṅgātirekarahito lalitaṃ cacāra ||8||

atyantasaṅgavilayāya bhavatpraṇunno

nūnaṃ sa rūpyagirimāpya mahatsamāje |

niśśaṅkamaṅkakṛtavallabhamaṅgajāriṃ

taṃ śaṅkaraṃ parihasannumayābhiśepe ||9||

nissambhramastvayamayācitaśāpamokṣo

vṛtrāsuratvamupagamya surendrayodhī |

bhaktyātmatattvakathanaiḥ samare vicitraṃ

śatrorapi bhramamapāsya gataḥ padaṃ te ||10||

tvatsevanena ditirindravadhodyatā'pi

tānpratyutendrasuhṛdo maruto'bhilebhe |

duṣṭāśaye'pi śubhadaiva bhavanniṣevā

tattādṛśastvamava māṃ pavanālayeśa ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

प्राचेतसस्तु भगवन्नपरो हि दक्ष-

स्त्वत्सेवनं व्यधित सर्गविवृद्धिकामः ।

आविर्बभूविथ तदा लसदष्टबाहु-

स्तस्मै वरं ददिथ तां च वधूमसिक्नीम् ॥1॥

तस्यात्मजास्त्वयुतमीश पुनस्सहस्रं

श्रीनारदस्य वचसा तव मार्गमापुः ।

नैकत्रवासमृषये स मुमोच शापं

भक्तोत्तमस्त्वृषिरनुग्रहमेव मेने ॥2॥

षष्ट्या ततो दुहितृभिः सृजतः कुलौघान्

दौहित्रसूनुरथ तस्य स विश्वरूपः ।

त्वत्स्तोत्रवर्मितमजापयदिन्द्रमाजौ

देव त्वदीयमहिमा खलु सर्वजैत्रः ॥3॥

प्राक्शूरसेनविषये किल चित्रकेतुः

पुत्राग्रही नृपतिरङ्गिरसः प्रभावात् ।

लब्ध्वैकपुत्रमथ तत्र हते सपत्नी-

सङ्घैरमुह्यदवशस्तव माययासौ ॥4॥

तं नारदस्तु सममङ्गिरसा दयालुः

सम्प्राप्य तावदुपदर्श्य सुतस्य जीवम् ।

कस्यास्मि पुत्र इति तस्य गिरा विमोहं

त्यक्त्वा त्वदर्चनविधौ नृपतिं न्ययुङ्क्त ॥5॥

स्तोत्रं च मन्त्रमपि नारदतोऽथ लब्ध्वा

तोषाय शेषवपुषो ननु ते तपस्यन् ।

विद्याधराधिपतितां स हि सप्तरात्रे

लब्ध्वाप्यकुण्ठमतिरन्वभजद्भवन्तम् ॥6॥

तस्मै मृणालधवलेन सहस्रशीर्ष्णा

रूपेण बद्धनुतिसिद्धगणावृतेन ।

प्रादुर्भवन्नचिरतो नुतिभिः प्रसन्नो

दत्वाऽऽत्मतत्त्वमनुगृह्य तिरोदधाथ ॥7॥

त्वद्भक्तमौलिरथ सोऽपि च लक्षलक्षं

वर्षाणि हर्षुलमना भुवनेषु कामम् ।

सङ्गापयन् गुणगणं तव सुन्दरीभिः

सङ्गातिरेकरहितो ललितं चचार ॥8॥

अत्यन्तसङ्गविलयाय भवत्प्रणुन्नो

नूनं स रूप्यगिरिमाप्य महत्समाजे ।

निश्शङ्कमङ्ककृतवल्लभमङ्गजारिं

तं शङ्करं परिहसन्नुमयाभिशेपे ॥9॥

निस्सम्भ्रमस्त्वयमयाचितशापमोक्षो

वृत्रासुरत्वमुपगम्य सुरेन्द्रयोधी ।

भक्त्यात्मतत्त्वकथनैः समरे विचित्रं

शत्रोरपि भ्रममपास्य गतः पदं ते ॥10॥

त्वत्सेवनेन दितिरिन्द्रवधोद्यताऽपि

तान्प्रत्युतेन्द्रसुहृदो मरुतोऽभिलेभे ।

दुष्टाशयेऽपि शुभदैव भवन्निषेवा

तत्तादृशस्त्वमव मां पवनालयेश ॥11॥