যস্মিন্নেতদ্বিভাতং যত ইদমভবদ্যেন চেদং য এত-
দ্যোঽস্মাদুত্তীর্ণরূপঃ খলু সকলমিদং ভাসিতং যস্য ভাসা ।
যো বাচাং দূরদূরে পুনরপি মনসাং যস্য দেবা মুনীন্দ্রাঃ
নো বিদ্যুস্তত্ত্বরূপং কিমু পুনরপরে কৃষ্ণ তস্মৈ নমস্তে ॥1॥
জন্মাথো কর্ম নাম স্ফুটমিহ গুণদোষাদিকং বা ন যস্মিন্
লোকানামূতযে যঃ স্বযমনুভজতে তানি মাযানুসারী ।
বিভ্রচ্ছক্তীররূপোঽপি চ বহুতররূপোঽবভাত্যদ্ভুতাত্মা
তস্মৈ কৈবল্যধাম্নে পররসপরিপূর্ণায বিষ্ণো নমস্তে ॥2॥
নো তির্যঞ্চন্ন মর্ত্যং ন চ সুরমসুরং ন স্ত্রিযং নো পুম্মাংসং
ন দ্রব্যং কর্ম জাতিং গুণমপি সদসদ্বাপি তে রূপমাহুঃ ।
শিষ্টং যত্ স্যান্নিষেধে সতি নিগমশতৈর্লক্ষণাবৃত্তিতস্তত্
কৃচ্ছ্রেণাবেদ্যমানং পরমসুখমযং ভাতি তস্মৈ নমস্তে ॥3॥
মাযাযাং বিম্বিতস্ত্বং সৃজসি মহদহঙ্কারতন্মাত্রভেদৈ-
র্ভূতগ্রামেন্দ্রিযাদ্যৈরপি সকলজগত্স্বপ্নসঙ্কল্পকল্পম্ ।
ভূযঃ সংহৃত্য সর্বং কমঠ ইব পদান্যাত্মনা কালশক্ত্যা
গম্ভীরে জাযমানে তমসি বিতিমিরো ভাসি তস্মৈ নমস্তে ॥4॥
শব্দব্রহ্মেতি কর্মেত্যণুরিতি ভগবন্ কাল ইত্যালপন্তি
ত্বামেকং বিশ্বহেতুং সকলমযতযা সর্বথা কল্প্যমানম্ ।
বেদান্তৈর্যত্তু গীতং পুরুষপরচিদাত্মাভিধং তত্তু তত্ত্বং
প্রেক্ষামাত্রেণ মূলপ্রকৃতিবিকৃতিকৃত্ কৃষ্ণ তস্মৈ নমস্তে ॥5॥
সত্ত্বেনাসত্তযা বা ন চ খলু সদসত্ত্বেন নির্বাচ্যরূপা
ধত্তে যাসাববিদ্যা গুণফণিমতিবদ্বিশ্বদৃশ্যাবভাসম্ ।
বিদ্যাত্বং সৈব যাতা শ্রুতিবচনলবৈর্যত্কৃপাস্যন্দলাভে
সংসারারণ্যসদ্যস্ত্রুটনপরশুতামেতি তস্মৈ নমস্তে ॥6॥
ভূষাসু স্বর্ণবদ্বা জগতি ঘটশরাবাদিকে মৃত্তিকাব-
ত্তত্ত্বে সঞ্চিন্ত্যমানে স্ফুরতি তদধুনাপ্যদ্বিতীযং বপুস্তে ।
স্বপ্নদ্রষ্টুঃ প্রবোধে তিমিরলযবিধৌ জীর্ণরজ্জোশ্চ যদ্ব-
দ্বিদ্যালাভে তথৈব স্ফুটমপি বিকসেত্ কৃষ্ণ তস্মৈ নমস্তে ॥7॥
যদ্ভীত্যোদেতি সূর্যো দহতি চ দহনো বাতি বাযুস্তথান্যে
যদ্ভীতাঃ পদ্মজাদ্যাঃ পুনরুচিতবলীনাহরন্তেঽনুকালম্ ।
যেনৈবারোপিতাঃ প্রাঙ্নিজপদমপি তে চ্যাবিতারশ্চ পশ্চাত্
তস্মৈ বিশ্বং নিযন্ত্রে বযমপি ভবতে কৃষ্ণ কুর্মঃ প্রণামম্ ॥8॥
ত্রৈলোক্যং ভাবযন্তং ত্রিগুণমযমিদং ত্র্যক্ষরস্যৈকবাচ্যং
ত্রীশানামৈক্যরূপং ত্রিভিরপি নিগমৈর্গীযমানস্বরূপম্ ।
তিস্রোবস্থা বিদন্তং ত্রিযুগজনিজুষং ত্রিক্রমাক্রান্তবিশ্বং
ত্রৈকাল্যে ভেদহীনং ত্রিভিরহমনিশং যোগভেদৈর্ভজে ত্বাম্ ॥9॥
সত্যং শুদ্ধং বিবুদ্ধং জযতি তব বপুর্নিত্যমুক্তং নিরীহং
নির্দ্বন্দ্বং নির্বিকারং নিখিলগুণগণব্যঞ্জনাধারভূতম্ ।
নির্মূলং নির্মলং তন্নিরবধিমহিমোল্লাসি নির্লীনমন্ত-
র্নিস্সঙ্গানাং মুনীনাং নিরুপমপরমানন্দসান্দ্রপ্রকাশম্ ॥10॥
দুর্বারং দ্বাদশারং ত্রিশতপরিমিলত্ষষ্টিপর্বাভিবীতং
সম্ভ্রাম্যত্ ক্রূরবেগং ক্ষণমনু জগদাচ্ছিদ্য সন্ধাবমানম্ ।
চক্রং তে কালরূপং ব্যথযতু ন তু মাং ত্বত্পদৈকাবলম্বং
বিষ্ণো কারুণ্যসিন্ধো পবনপুরপতে পাহি সর্বামযৌঘাত্ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
yasminnetadvibhātaṃ yata idamabhavadyena cedaṃ ya eta-
dyo'smāduttīrṇarūpaḥ khalu sakalamidaṃ bhāsitaṃ yasya bhāsā |
yo vācāṃ dūradūre punarapi manasāṃ yasya devā munīndrāḥ
no vidyustattvarūpaṃ kimu punarapare kṛṣṇa tasmai namaste ||1||
janmātho karma nāma sphuṭamiha guṇadoṣādikaṃ vā na yasmin
lokānāmūtaye yaḥ svayamanubhajate tāni māyānusārī |
vibhracchaktīrarūpo'pi ca bahutararūpo'vabhātyadbhutātmā
tasmai kaivalyadhāmne pararasaparipūrṇāya viṣṇo namaste ||2||
no tiryañcanna martyaṃ na ca suramasuraṃ na striyaṃ no pummāṃsaṃ
na dravyaṃ karma jātiṃ guṇamapi sadasadvāpi te rūpamāhuḥ |
śiṣṭaṃ yat syānniṣedhe sati nigamaśatairlakṣaṇāvṛttitastat
kṛcchreṇāvedyamānaṃ paramasukhamayaṃ bhāti tasmai namaste ||3||
māyāyāṃ bimbitastvaṃ sṛjasi mahadahaṅkāratanmātrabhedai-
rbhūtagrāmendriyādyairapi sakalajagatsvapnasaṅkalpakalpam |
bhūyaḥ saṃhṛtya sarvaṃ kamaṭha iva padānyātmanā kālaśaktyā
gambhīre jāyamāne tamasi vitimiro bhāsi tasmai namaste ||4||
śabdabrahmeti karmetyaṇuriti bhagavan kāla ityālapanti
tvāmekaṃ viśvahetuṃ sakalamayatayā sarvathā kalpyamānam |
vedāntairyattu gītaṃ puruṣaparacidātmābhidhaṃ tattu tattvaṃ
prekṣāmātreṇa mūlaprakṛtivikṛtikṛt kṛṣṇa tasmai namaste ||5||
sattvenāsattayā vā na ca khalu sadasattvena nirvācyarūpā
dhatte yāsāvavidyā guṇaphaṇimativadviśvadṛśyāvabhāsam |
vidyātvaṃ saiva yātā śrutivacanalavairyatkṛpāsyandalābhe
saṃsārāraṇyasadyastruṭanaparaśutāmeti tasmai namaste ||6||
bhūṣāsu svarṇavadvā jagati ghaṭaśarāvādike mṛttikāva-
ttattve sañcintyamāne sphurati tadadhunāpyadvitīyaṃ vapuste |
svapnadraṣṭuḥ prabodhe timiralayavidhau jīrṇarajjośca yadva-
dvidyālābhe tathaiva sphuṭamapi vikaset kṛṣṇa tasmai namaste ||7||
yadbhītyodeti sūryo dahati ca dahano vāti vāyustathānye
yadbhītāḥ padmajādyāḥ punarucitabalīnāharante'nukālam |
yenaivāropitāḥ prāṅnijapadamapi te cyāvitāraśca paścāt
tasmai viśvaṃ niyantre vayamapi bhavate kṛṣṇa kurmaḥ praṇāmam ||8||
trailokyaṃ bhāvayantaṃ triguṇamayamidaṃ tryakṣarasyaikavācyaṃ
trīśānāmaikyarūpaṃ tribhirapi nigamairgīyamānasvarūpam |
tisrovasthā vidantaṃ triyugajanijuṣaṃ trikramākrāntaviśvaṃ
traikālye bhedahīnaṃ tribhirahamaniśaṃ yogabhedairbhaje tvām ||9||
satyaṃ śuddhaṃ vibuddhaṃ jayati tava vapurnityamuktaṃ nirīhaṃ
nirdvandvaṃ nirvikāraṃ nikhilaguṇagaṇavyañjanādhārabhūtam |
nirmūlaṃ nirmalaṃ tanniravadhimahimollāsi nirlīnamanta-
rnissaṅgānāṃ munīnāṃ nirupamaparamānandasāndraprakāśam ||10||
durvāraṃ dvādaśāraṃ triśataparimilatṣaṣṭiparvābhivītaṃ
sambhrāmyat krūravegaṃ kṣaṇamanu jagadācchidya sandhāvamānam |
cakraṃ te kālarūpaṃ vyathayatu na tu māṃ tvatpadaikāvalambaṃ
viṣṇo kāruṇyasindho pavanapurapate pāhi sarvāmayaughāt ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
यस्मिन्नेतद्विभातं यत इदमभवद्येन चेदं य एत-
द्योऽस्मादुत्तीर्णरूपः खलु सकलमिदं भासितं यस्य भासा ।
यो वाचां दूरदूरे पुनरपि मनसां यस्य देवा मुनीन्द्राः
नो विद्युस्तत्त्वरूपं किमु पुनरपरे कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥1॥
जन्माथो कर्म नाम स्फुटमिह गुणदोषादिकं वा न यस्मिन्
लोकानामूतये यः स्वयमनुभजते तानि मायानुसारी ।
विभ्रच्छक्तीररूपोऽपि च बहुतररूपोऽवभात्यद्भुतात्मा
तस्मै कैवल्यधाम्ने पररसपरिपूर्णाय विष्णो नमस्ते ॥2॥
नो तिर्यञ्चन्न मर्त्यं न च सुरमसुरं न स्त्रियं नो पुम्मांसं
न द्रव्यं कर्म जातिं गुणमपि सदसद्वापि ते रूपमाहुः ।
शिष्टं यत् स्यान्निषेधे सति निगमशतैर्लक्षणावृत्तितस्तत्
कृच्छ्रेणावेद्यमानं परमसुखमयं भाति तस्मै नमस्ते ॥3॥
मायायां बिम्बितस्त्वं सृजसि महदहङ्कारतन्मात्रभेदै-
र्भूतग्रामेन्द्रियाद्यैरपि सकलजगत्स्वप्नसङ्कल्पकल्पम् ।
भूयः संहृत्य सर्वं कमठ इव पदान्यात्मना कालशक्त्या
गम्भीरे जायमाने तमसि वितिमिरो भासि तस्मै नमस्ते ॥4॥
शब्दब्रह्मेति कर्मेत्यणुरिति भगवन् काल इत्यालपन्ति
त्वामेकं विश्वहेतुं सकलमयतया सर्वथा कल्प्यमानम् ।
वेदान्तैर्यत्तु गीतं पुरुषपरचिदात्माभिधं तत्तु तत्त्वं
प्रेक्षामात्रेण मूलप्रकृतिविकृतिकृत् कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥5॥
सत्त्वेनासत्तया वा न च खलु सदसत्त्वेन निर्वाच्यरूपा
धत्ते यासावविद्या गुणफणिमतिवद्विश्वदृश्यावभासम् ।
विद्यात्वं सैव याता श्रुतिवचनलवैर्यत्कृपास्यन्दलाभे
संसारारण्यसद्यस्त्रुटनपरशुतामेति तस्मै नमस्ते ॥6॥
भूषासु स्वर्णवद्वा जगति घटशरावादिके मृत्तिकाव-
त्तत्त्वे सञ्चिन्त्यमाने स्फुरति तदधुनाप्यद्वितीयं वपुस्ते ।
स्वप्नद्रष्टुः प्रबोधे तिमिरलयविधौ जीर्णरज्जोश्च यद्व-
द्विद्यालाभे तथैव स्फुटमपि विकसेत् कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥7॥
यद्भीत्योदेति सूर्यो दहति च दहनो वाति वायुस्तथान्ये
यद्भीताः पद्मजाद्याः पुनरुचितबलीनाहरन्तेऽनुकालम् ।
येनैवारोपिताः प्राङ्निजपदमपि ते च्यावितारश्च पश्चात्
तस्मै विश्वं नियन्त्रे वयमपि भवते कृष्ण कुर्मः प्रणामम् ॥8॥
त्रैलोक्यं भावयन्तं त्रिगुणमयमिदं त्र्यक्षरस्यैकवाच्यं
त्रीशानामैक्यरूपं त्रिभिरपि निगमैर्गीयमानस्वरूपम् ।
तिस्रोवस्था विदन्तं त्रियुगजनिजुषं त्रिक्रमाक्रान्तविश्वं
त्रैकाल्ये भेदहीनं त्रिभिरहमनिशं योगभेदैर्भजे त्वाम् ॥9॥
सत्यं शुद्धं विबुद्धं जयति तव वपुर्नित्यमुक्तं निरीहं
निर्द्वन्द्वं निर्विकारं निखिलगुणगणव्यञ्जनाधारभूतम् ।
निर्मूलं निर्मलं तन्निरवधिमहिमोल्लासि निर्लीनमन्त-
र्निस्सङ्गानां मुनीनां निरुपमपरमानन्दसान्द्रप्रकाशम् ॥10॥
दुर्वारं द्वादशारं त्रिशतपरिमिलत्षष्टिपर्वाभिवीतं
सम्भ्राम्यत् क्रूरवेगं क्षणमनु जगदाच्छिद्य सन्धावमानम् ।
चक्रं ते कालरूपं व्यथयतु न तु मां त्वत्पदैकावलम्बं
विष्णो कारुण्यसिन्धो पवनपुरपते पाहि सर्वामयौघात् ॥11॥
yasminnetadvibhātaṃ yata idamabhavadyena cedaṃ ya eta-
dyo'smāduttīrṇarūpaḥ khalu sakalamidaṃ bhāsitaṃ yasya bhāsā |
yo vācāṃ dūradūre punarapi manasāṃ yasya devā munīndrāḥ
no vidyustattvarūpaṃ kimu punarapare kṛṣṇa tasmai namaste ||1||
janmātho karma nāma sphuṭamiha guṇadoṣādikaṃ vā na yasmin
lokānāmūtaye yaḥ svayamanubhajate tāni māyānusārī |
vibhracchaktīrarūpo'pi ca bahutararūpo'vabhātyadbhutātmā
tasmai kaivalyadhāmne pararasaparipūrṇāya viṣṇo namaste ||2||
no tiryañcanna martyaṃ na ca suramasuraṃ na striyaṃ no pummāṃsaṃ
na dravyaṃ karma jātiṃ guṇamapi sadasadvāpi te rūpamāhuḥ |
śiṣṭaṃ yat syānniṣedhe sati nigamaśatairlakṣaṇāvṛttitastat
kṛcchreṇāvedyamānaṃ paramasukhamayaṃ bhāti tasmai namaste ||3||
māyāyāṃ bimbitastvaṃ sṛjasi mahadahaṅkāratanmātrabhedai-
rbhūtagrāmendriyādyairapi sakalajagatsvapnasaṅkalpakalpam |
bhūyaḥ saṃhṛtya sarvaṃ kamaṭha iva padānyātmanā kālaśaktyā
gambhīre jāyamāne tamasi vitimiro bhāsi tasmai namaste ||4||
śabdabrahmeti karmetyaṇuriti bhagavan kāla ityālapanti
tvāmekaṃ viśvahetuṃ sakalamayatayā sarvathā kalpyamānam |
vedāntairyattu gītaṃ puruṣaparacidātmābhidhaṃ tattu tattvaṃ
prekṣāmātreṇa mūlaprakṛtivikṛtikṛt kṛṣṇa tasmai namaste ||5||
sattvenāsattayā vā na ca khalu sadasattvena nirvācyarūpā
dhatte yāsāvavidyā guṇaphaṇimativadviśvadṛśyāvabhāsam |
vidyātvaṃ saiva yātā śrutivacanalavairyatkṛpāsyandalābhe
saṃsārāraṇyasadyastruṭanaparaśutāmeti tasmai namaste ||6||
bhūṣāsu svarṇavadvā jagati ghaṭaśarāvādike mṛttikāva-
ttattve sañcintyamāne sphurati tadadhunāpyadvitīyaṃ vapuste |
svapnadraṣṭuḥ prabodhe timiralayavidhau jīrṇarajjośca yadva-
dvidyālābhe tathaiva sphuṭamapi vikaset kṛṣṇa tasmai namaste ||7||
yadbhītyodeti sūryo dahati ca dahano vāti vāyustathānye
yadbhītāḥ padmajādyāḥ punarucitabalīnāharante'nukālam |
yenaivāropitāḥ prāṅnijapadamapi te cyāvitāraśca paścāt
tasmai viśvaṃ niyantre vayamapi bhavate kṛṣṇa kurmaḥ praṇāmam ||8||
trailokyaṃ bhāvayantaṃ triguṇamayamidaṃ tryakṣarasyaikavācyaṃ
trīśānāmaikyarūpaṃ tribhirapi nigamairgīyamānasvarūpam |
tisrovasthā vidantaṃ triyugajanijuṣaṃ trikramākrāntaviśvaṃ
traikālye bhedahīnaṃ tribhirahamaniśaṃ yogabhedairbhaje tvām ||9||
satyaṃ śuddhaṃ vibuddhaṃ jayati tava vapurnityamuktaṃ nirīhaṃ
nirdvandvaṃ nirvikāraṃ nikhilaguṇagaṇavyañjanādhārabhūtam |
nirmūlaṃ nirmalaṃ tanniravadhimahimollāsi nirlīnamanta-
rnissaṅgānāṃ munīnāṃ nirupamaparamānandasāndraprakāśam ||10||
durvāraṃ dvādaśāraṃ triśataparimilatṣaṣṭiparvābhivītaṃ
sambhrāmyat krūravegaṃ kṣaṇamanu jagadācchidya sandhāvamānam |
cakraṃ te kālarūpaṃ vyathayatu na tu māṃ tvatpadaikāvalambaṃ
viṣṇo kāruṇyasindho pavanapurapate pāhi sarvāmayaughāt ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.