Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 98 - ନିଷ୍କଲବ୍ରହ୍ମୋପାସନମ୍

Narayaniyam Dashaka 98 - Nishkalabrahmopasanam

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଯସ୍ମିନ୍ନେତଦ୍ଵିଭାତଂ ଯତ ଇଦମଭଵଦ୍ଯେନ ଚେଦଂ ଯ ଏତ-
ଦ୍ଯୋଽସ୍ମାଦୁତ୍ତୀର୍ଣରୂପଃ ଖଲୁ ସକଲମିଦଂ ଭାସିତଂ ଯସ୍ଯ ଭାସା ।
ଯୋ ଵାଚାଂ ଦୂରଦୂରେ ପୁନରପି ମନସାଂ ଯସ୍ଯ ଦେଵା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଃ
ନୋ ଵିଦ୍ଯୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵରୂପଂ କିମୁ ପୁନରପରେ କୃଷ୍ଣ ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥1॥
ଜନ୍ମାଥୋ କର୍ମ ନାମ ସ୍ଫୁଟମିହ ଗୁଣଦୋଷାଦିକଂ ଵା ନ ଯସ୍ମିନ୍
ଲୋକାନାମୂତଯେ ଯଃ ସ୍ଵଯମନୁଭଜତେ ତାନି ମାଯାନୁସାରୀ ।
ଵିଭ୍ରଚ୍ଛକ୍ତୀରରୂପୋଽପି ଚ ବହୁତରରୂପୋଽଵଭାତ୍ଯଦ୍ଭୁତାତ୍ମା
ତସ୍ମୈ କୈଵଲ୍ଯଧାମ୍ନେ ପରରସପରିପୂର୍ଣାଯ ଵିଷ୍ଣୋ ନମସ୍ତେ ॥2॥
ନୋ ତିର୍ଯଞ୍ଚନ୍ନ ମର୍ତ୍ଯଂ ନ ଚ ସୁରମସୁରଂ ନ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ନୋ ପୁମ୍ମାଂସଂ
ନ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ କର୍ମ ଜାତିଂ ଗୁଣମପି ସଦସଦ୍ଵାପି ତେ ରୂପମାହୁଃ ।
ଶିଷ୍ଟଂ ଯତ୍ ସ୍ଯାନ୍ନିଷେଧେ ସତି ନିଗମଶତୈର୍ଲକ୍ଷଣାଵୃତ୍ତିତସ୍ତତ୍
କୃଚ୍ଛ୍ରେଣାଵେଦ୍ଯମାନଂ ପରମସୁଖମଯଂ ଭାତି ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥3॥
ମାଯାଯାଂ ବିମ୍ବିତସ୍ତ୍ଵଂ ସୃଜସି ମହଦହଙ୍କାରତନ୍ମାତ୍ରଭେଦୈ-
ର୍ଭୂତଗ୍ରାମେନ୍ଦ୍ରିଯାଦ୍ଯୈରପି ସକଲଜଗତ୍ସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପକଲ୍ପମ୍ ।
ଭୂଯଃ ସଂହୃତ୍ଯ ସର୍ଵଂ କମଠ ଇଵ ପଦାନ୍ଯାତ୍ମନା କାଲଶକ୍ତ୍ଯା
ଗମ୍ଭୀରେ ଜାଯମାନେ ତମସି ଵିତିମିରୋ ଭାସି ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥4॥
ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମେତି କର୍ମେତ୍ଯଣୁରିତି ଭଗଵନ୍ କାଲ ଇତ୍ଯାଲପନ୍ତି
ତ୍ଵାମେକଂ ଵିଶ୍ଵହେତୁଂ ସକଲମଯତଯା ସର୍ଵଥା କଲ୍ପ୍ଯମାନମ୍ ।
ଵେଦାନ୍ତୈର୍ଯତ୍ତୁ ଗୀତଂ ପୁରୁଷପରଚିଦାତ୍ମାଭିଧଂ ତତ୍ତୁ ତତ୍ତ୍ଵଂ
ପ୍ରେକ୍ଷାମାତ୍ରେଣ ମୂଲପ୍ରକୃତିଵିକୃତିକୃତ୍ କୃଷ୍ଣ ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥5॥
ସତ୍ତ୍ଵେନାସତ୍ତଯା ଵା ନ ଚ ଖଲୁ ସଦସତ୍ତ୍ଵେନ ନିର୍ଵାଚ୍ଯରୂପା
ଧତ୍ତେ ଯାସାଵଵିଦ୍ଯା ଗୁଣଫଣିମତିଵଦ୍ଵିଶ୍ଵଦୃଶ୍ଯାଵଭାସମ୍ ।
ଵିଦ୍ଯାତ୍ଵଂ ସୈଵ ଯାତା ଶ୍ରୁତିଵଚନଲଵୈର୍ଯତ୍କୃପାସ୍ଯନ୍ଦଲାଭେ
ସଂସାରାରଣ୍ଯସଦ୍ଯସ୍ତ୍ରୁଟନପରଶୁତାମେତି ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥6॥
ଭୂଷାସୁ ସ୍ଵର୍ଣଵଦ୍ଵା ଜଗତି ଘଟଶରାଵାଦିକେ ମୃତ୍ତିକାଵ-
ତ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯମାନେ ସ୍ଫୁରତି ତଦଧୁନାପ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵପୁସ୍ତେ ।
ସ୍ଵପ୍ନଦ୍ରଷ୍ଟୁଃ ପ୍ରବୋଧେ ତିମିରଲଯଵିଧୌ ଜୀର୍ଣରଜ୍ଜୋଶ୍ଚ ଯଦ୍ଵ-
ଦ୍ଵିଦ୍ଯାଲାଭେ ତଥୈଵ ସ୍ଫୁଟମପି ଵିକସେତ୍ କୃଷ୍ଣ ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥7॥
ଯଦ୍ଭୀତ୍ଯୋଦେତି ସୂର୍ଯୋ ଦହତି ଚ ଦହନୋ ଵାତି ଵାଯୁସ୍ତଥାନ୍ଯେ
ଯଦ୍ଭୀତାଃ ପଦ୍ମଜାଦ୍ଯାଃ ପୁନରୁଚିତବଲୀନାହରନ୍ତେଽନୁକାଲମ୍ ।
ଯେନୈଵାରୋପିତାଃ ପ୍ରାଙ୍ନିଜପଦମପି ତେ ଚ୍ଯାଵିତାରଶ୍ଚ ପଶ୍ଚାତ୍
ତସ୍ମୈ ଵିଶ୍ଵଂ ନିଯନ୍ତ୍ରେ ଵଯମପି ଭଵତେ କୃଷ୍ଣ କୁର୍ମଃ ପ୍ରଣାମମ୍ ॥8॥
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭାଵଯନ୍ତଂ ତ୍ରିଗୁଣମଯମିଦଂ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରସ୍ଯୈକଵାଚ୍ଯଂ
ତ୍ରୀଶାନାମୈକ୍ଯରୂପଂ ତ୍ରିଭିରପି ନିଗମୈର୍ଗୀଯମାନସ୍ଵରୂପମ୍ ।
ତିସ୍ରୋଵସ୍ଥା ଵିଦନ୍ତଂ ତ୍ରିଯୁଗଜନିଜୁଷଂ ତ୍ରିକ୍ରମାକ୍ରାନ୍ତଵିଶ୍ଵଂ
ତ୍ରୈକାଲ୍ଯେ ଭେଦହୀନଂ ତ୍ରିଭିରହମନିଶଂ ଯୋଗଭେଦୈର୍ଭଜେ ତ୍ଵାମ୍ ॥9॥
ସତ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଵିବୁଦ୍ଧଂ ଜଯତି ତଵ ଵପୁର୍ନିତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ନିରୀହଂ
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ ନିର୍ଵିକାରଂ ନିଖିଲଗୁଣଗଣଵ୍ଯଞ୍ଜନାଧାରଭୂତମ୍ ।
ନିର୍ମୂଲଂ ନିର୍ମଲଂ ତନ୍ନିରଵଧିମହିମୋଲ୍ଲାସି ନିର୍ଲୀନମନ୍ତ-
ର୍ନିସ୍ସଙ୍ଗାନାଂ ମୁନୀନାଂ ନିରୁପମପରମାନନ୍ଦସାନ୍ଦ୍ରପ୍ରକାଶମ୍ ॥10॥
ଦୁର୍ଵାରଂ ଦ୍ଵାଦଶାରଂ ତ୍ରିଶତପରିମିଲତ୍ଷଷ୍ଟିପର୍ଵାଭିଵୀତଂ
ସମ୍ଭ୍ରାମ୍ଯତ୍ କ୍ରୂରଵେଗଂ କ୍ଷଣମନୁ ଜଗଦାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ସନ୍ଧାଵମାନମ୍ ।
ଚକ୍ରଂ ତେ କାଲରୂପଂ ଵ୍ଯଥଯତୁ ନ ତୁ ମାଂ ତ୍ଵତ୍ପଦୈକାଵଲମ୍ବଂ
ଵିଷ୍ଣୋ କାରୁଣ୍ଯସିନ୍ଧୋ ପଵନପୁରପତେ ପାହି ସର୍ଵାମଯୌଘାତ୍ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
yasminnetadvibhātaṃ yata idamabhavadyena cedaṃ ya eta-
dyo'smāduttīrṇarūpaḥ khalu sakalamidaṃ bhāsitaṃ yasya bhāsā |
yo vācāṃ dūradūre punarapi manasāṃ yasya devā munīndrāḥ
no vidyustattvarūpaṃ kimu punarapare kṛṣṇa tasmai namaste ||1||
janmātho karma nāma sphuṭamiha guṇadoṣādikaṃ vā na yasmin
lokānāmūtaye yaḥ svayamanubhajate tāni māyānusārī |
vibhracchaktīrarūpo'pi ca bahutararūpo'vabhātyadbhutātmā
tasmai kaivalyadhāmne pararasaparipūrṇāya viṣṇo namaste ||2||
no tiryañcanna martyaṃ na ca suramasuraṃ na striyaṃ no pummāṃsaṃ
na dravyaṃ karma jātiṃ guṇamapi sadasadvāpi te rūpamāhuḥ |
śiṣṭaṃ yat syānniṣedhe sati nigamaśatairlakṣaṇāvṛttitastat
kṛcchreṇāvedyamānaṃ paramasukhamayaṃ bhāti tasmai namaste ||3||
māyāyāṃ bimbitastvaṃ sṛjasi mahadahaṅkāratanmātrabhedai-
rbhūtagrāmendriyādyairapi sakalajagatsvapnasaṅkalpakalpam |
bhūyaḥ saṃhṛtya sarvaṃ kamaṭha iva padānyātmanā kālaśaktyā
gambhīre jāyamāne tamasi vitimiro bhāsi tasmai namaste ||4||
śabdabrahmeti karmetyaṇuriti bhagavan kāla ityālapanti
tvāmekaṃ viśvahetuṃ sakalamayatayā sarvathā kalpyamānam |
vedāntairyattu gītaṃ puruṣaparacidātmābhidhaṃ tattu tattvaṃ
prekṣāmātreṇa mūlaprakṛtivikṛtikṛt kṛṣṇa tasmai namaste ||5||
sattvenāsattayā vā na ca khalu sadasattvena nirvācyarūpā
dhatte yāsāvavidyā guṇaphaṇimativadviśvadṛśyāvabhāsam |
vidyātvaṃ saiva yātā śrutivacanalavairyatkṛpāsyandalābhe
saṃsārāraṇyasadyastruṭanaparaśutāmeti tasmai namaste ||6||
bhūṣāsu svarṇavadvā jagati ghaṭaśarāvādike mṛttikāva-
ttattve sañcintyamāne sphurati tadadhunāpyadvitīyaṃ vapuste |
svapnadraṣṭuḥ prabodhe timiralayavidhau jīrṇarajjośca yadva-
dvidyālābhe tathaiva sphuṭamapi vikaset kṛṣṇa tasmai namaste ||7||
yadbhītyodeti sūryo dahati ca dahano vāti vāyustathānye
yadbhītāḥ padmajādyāḥ punarucitabalīnāharante'nukālam |
yenaivāropitāḥ prāṅnijapadamapi te cyāvitāraśca paścāt
tasmai viśvaṃ niyantre vayamapi bhavate kṛṣṇa kurmaḥ praṇāmam ||8||
trailokyaṃ bhāvayantaṃ triguṇamayamidaṃ tryakṣarasyaikavācyaṃ
trīśānāmaikyarūpaṃ tribhirapi nigamairgīyamānasvarūpam |
tisrovasthā vidantaṃ triyugajanijuṣaṃ trikramākrāntaviśvaṃ
traikālye bhedahīnaṃ tribhirahamaniśaṃ yogabhedairbhaje tvām ||9||
satyaṃ śuddhaṃ vibuddhaṃ jayati tava vapurnityamuktaṃ nirīhaṃ
nirdvandvaṃ nirvikāraṃ nikhilaguṇagaṇavyañjanādhārabhūtam |
nirmūlaṃ nirmalaṃ tanniravadhimahimollāsi nirlīnamanta-
rnissaṅgānāṃ munīnāṃ nirupamaparamānandasāndraprakāśam ||10||
durvāraṃ dvādaśāraṃ triśataparimilatṣaṣṭiparvābhivītaṃ
sambhrāmyat krūravegaṃ kṣaṇamanu jagadācchidya sandhāvamānam |
cakraṃ te kālarūpaṃ vyathayatu na tu māṃ tvatpadaikāvalambaṃ
viṣṇo kāruṇyasindho pavanapurapate pāhi sarvāmayaughāt ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
यस्मिन्नेतद्विभातं यत इदमभवद्येन चेदं य एत-
द्योऽस्मादुत्तीर्णरूपः खलु सकलमिदं भासितं यस्य भासा ।
यो वाचां दूरदूरे पुनरपि मनसां यस्य देवा मुनीन्द्राः
नो विद्युस्तत्त्वरूपं किमु पुनरपरे कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥1॥
जन्माथो कर्म नाम स्फुटमिह गुणदोषादिकं वा न यस्मिन्
लोकानामूतये यः स्वयमनुभजते तानि मायानुसारी ।
विभ्रच्छक्तीररूपोऽपि च बहुतररूपोऽवभात्यद्भुतात्मा
तस्मै कैवल्यधाम्ने पररसपरिपूर्णाय विष्णो नमस्ते ॥2॥
नो तिर्यञ्चन्न मर्त्यं न च सुरमसुरं न स्त्रियं नो पुम्मांसं
न द्रव्यं कर्म जातिं गुणमपि सदसद्वापि ते रूपमाहुः ।
शिष्टं यत् स्यान्निषेधे सति निगमशतैर्लक्षणावृत्तितस्तत्
कृच्छ्रेणावेद्यमानं परमसुखमयं भाति तस्मै नमस्ते ॥3॥
मायायां बिम्बितस्त्वं सृजसि महदहङ्कारतन्मात्रभेदै-
र्भूतग्रामेन्द्रियाद्यैरपि सकलजगत्स्वप्नसङ्कल्पकल्पम् ।
भूयः संहृत्य सर्वं कमठ इव पदान्यात्मना कालशक्त्या
गम्भीरे जायमाने तमसि वितिमिरो भासि तस्मै नमस्ते ॥4॥
शब्दब्रह्मेति कर्मेत्यणुरिति भगवन् काल इत्यालपन्ति
त्वामेकं विश्वहेतुं सकलमयतया सर्वथा कल्प्यमानम् ।
वेदान्तैर्यत्तु गीतं पुरुषपरचिदात्माभिधं तत्तु तत्त्वं
प्रेक्षामात्रेण मूलप्रकृतिविकृतिकृत् कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥5॥
सत्त्वेनासत्तया वा न च खलु सदसत्त्वेन निर्वाच्यरूपा
धत्ते यासावविद्या गुणफणिमतिवद्विश्वदृश्यावभासम् ।
विद्यात्वं सैव याता श्रुतिवचनलवैर्यत्कृपास्यन्दलाभे
संसारारण्यसद्यस्त्रुटनपरशुतामेति तस्मै नमस्ते ॥6॥
भूषासु स्वर्णवद्वा जगति घटशरावादिके मृत्तिकाव-
त्तत्त्वे सञ्चिन्त्यमाने स्फुरति तदधुनाप्यद्वितीयं वपुस्ते ।
स्वप्नद्रष्टुः प्रबोधे तिमिरलयविधौ जीर्णरज्जोश्च यद्व-
द्विद्यालाभे तथैव स्फुटमपि विकसेत् कृष्ण तस्मै नमस्ते ॥7॥
यद्भीत्योदेति सूर्यो दहति च दहनो वाति वायुस्तथान्ये
यद्भीताः पद्मजाद्याः पुनरुचितबलीनाहरन्तेऽनुकालम् ।
येनैवारोपिताः प्राङ्निजपदमपि ते च्यावितारश्च पश्चात्
तस्मै विश्वं नियन्त्रे वयमपि भवते कृष्ण कुर्मः प्रणामम् ॥8॥
त्रैलोक्यं भावयन्तं त्रिगुणमयमिदं त्र्यक्षरस्यैकवाच्यं
त्रीशानामैक्यरूपं त्रिभिरपि निगमैर्गीयमानस्वरूपम् ।
तिस्रोवस्था विदन्तं त्रियुगजनिजुषं त्रिक्रमाक्रान्तविश्वं
त्रैकाल्ये भेदहीनं त्रिभिरहमनिशं योगभेदैर्भजे त्वाम् ॥9॥
सत्यं शुद्धं विबुद्धं जयति तव वपुर्नित्यमुक्तं निरीहं
निर्द्वन्द्वं निर्विकारं निखिलगुणगणव्यञ्जनाधारभूतम् ।
निर्मूलं निर्मलं तन्निरवधिमहिमोल्लासि निर्लीनमन्त-
र्निस्सङ्गानां मुनीनां निरुपमपरमानन्दसान्द्रप्रकाशम् ॥10॥
दुर्वारं द्वादशारं त्रिशतपरिमिलत्षष्टिपर्वाभिवीतं
सम्भ्राम्यत् क्रूरवेगं क्षणमनु जगदाच्छिद्य सन्धावमानम् ।
चक्रं ते कालरूपं व्यथयतु न तु मां त्वत्पदैकावलम्बं
विष्णो कारुण्यसिन्धो पवनपुरपते पाहि सर्वामयौघात् ॥11॥
yasminnetadvibhātaṃ yata idamabhavadyena cedaṃ ya eta-
dyo'smāduttīrṇarūpaḥ khalu sakalamidaṃ bhāsitaṃ yasya bhāsā |
yo vācāṃ dūradūre punarapi manasāṃ yasya devā munīndrāḥ
no vidyustattvarūpaṃ kimu punarapare kṛṣṇa tasmai namaste ||1||
janmātho karma nāma sphuṭamiha guṇadoṣādikaṃ vā na yasmin
lokānāmūtaye yaḥ svayamanubhajate tāni māyānusārī |
vibhracchaktīrarūpo'pi ca bahutararūpo'vabhātyadbhutātmā
tasmai kaivalyadhāmne pararasaparipūrṇāya viṣṇo namaste ||2||
no tiryañcanna martyaṃ na ca suramasuraṃ na striyaṃ no pummāṃsaṃ
na dravyaṃ karma jātiṃ guṇamapi sadasadvāpi te rūpamāhuḥ |
śiṣṭaṃ yat syānniṣedhe sati nigamaśatairlakṣaṇāvṛttitastat
kṛcchreṇāvedyamānaṃ paramasukhamayaṃ bhāti tasmai namaste ||3||
māyāyāṃ bimbitastvaṃ sṛjasi mahadahaṅkāratanmātrabhedai-
rbhūtagrāmendriyādyairapi sakalajagatsvapnasaṅkalpakalpam |
bhūyaḥ saṃhṛtya sarvaṃ kamaṭha iva padānyātmanā kālaśaktyā
gambhīre jāyamāne tamasi vitimiro bhāsi tasmai namaste ||4||
śabdabrahmeti karmetyaṇuriti bhagavan kāla ityālapanti
tvāmekaṃ viśvahetuṃ sakalamayatayā sarvathā kalpyamānam |
vedāntairyattu gītaṃ puruṣaparacidātmābhidhaṃ tattu tattvaṃ
prekṣāmātreṇa mūlaprakṛtivikṛtikṛt kṛṣṇa tasmai namaste ||5||
sattvenāsattayā vā na ca khalu sadasattvena nirvācyarūpā
dhatte yāsāvavidyā guṇaphaṇimativadviśvadṛśyāvabhāsam |
vidyātvaṃ saiva yātā śrutivacanalavairyatkṛpāsyandalābhe
saṃsārāraṇyasadyastruṭanaparaśutāmeti tasmai namaste ||6||
bhūṣāsu svarṇavadvā jagati ghaṭaśarāvādike mṛttikāva-
ttattve sañcintyamāne sphurati tadadhunāpyadvitīyaṃ vapuste |
svapnadraṣṭuḥ prabodhe timiralayavidhau jīrṇarajjośca yadva-
dvidyālābhe tathaiva sphuṭamapi vikaset kṛṣṇa tasmai namaste ||7||
yadbhītyodeti sūryo dahati ca dahano vāti vāyustathānye
yadbhītāḥ padmajādyāḥ punarucitabalīnāharante'nukālam |
yenaivāropitāḥ prāṅnijapadamapi te cyāvitāraśca paścāt
tasmai viśvaṃ niyantre vayamapi bhavate kṛṣṇa kurmaḥ praṇāmam ||8||
trailokyaṃ bhāvayantaṃ triguṇamayamidaṃ tryakṣarasyaikavācyaṃ
trīśānāmaikyarūpaṃ tribhirapi nigamairgīyamānasvarūpam |
tisrovasthā vidantaṃ triyugajanijuṣaṃ trikramākrāntaviśvaṃ
traikālye bhedahīnaṃ tribhirahamaniśaṃ yogabhedairbhaje tvām ||9||
satyaṃ śuddhaṃ vibuddhaṃ jayati tava vapurnityamuktaṃ nirīhaṃ
nirdvandvaṃ nirvikāraṃ nikhilaguṇagaṇavyañjanādhārabhūtam |
nirmūlaṃ nirmalaṃ tanniravadhimahimollāsi nirlīnamanta-
rnissaṅgānāṃ munīnāṃ nirupamaparamānandasāndraprakāśam ||10||
durvāraṃ dvādaśāraṃ triśataparimilatṣaṣṭiparvābhivītaṃ
sambhrāmyat krūravegaṃ kṣaṇamanu jagadācchidya sandhāvamānam |
cakraṃ te kālarūpaṃ vyathayatu na tu māṃ tvatpadaikāvalambaṃ
viṣṇo kāruṇyasindho pavanapurapate pāhi sarvāmayaughāt ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in