Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 8 - ପ୍ରଲଯଵର୍ଣନମ୍

Narayaniyam Dashaka 8 - Pralayavarnanam

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଏଵଂ ତାଵତ୍ ପ୍ରାକୃତପ୍ରକ୍ଷଯାନ୍ତେ
ବ୍ରାହ୍ମେ କଲ୍ପେ ହ୍ଯାଦିମେ ଲବ୍ଧଜନ୍ମା ।
ବ୍ରହ୍ମା ଭୂଯସ୍ତ୍ଵତ୍ତ ଏଵାପ୍ଯ ଵେଦାନ୍
ସୃଷ୍ଟିଂ ଚକ୍ରେ ପୂର୍ଵକଲ୍ପୋପମାନାମ୍ ॥1॥
ସୋଽଯଂ ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରମିତାନ୍ଯହାନି
ତାଵନ୍ମିତାଶ୍ଚ ରଜନୀର୍ବହୁଶୋ ନିନାଯ ।
ନିଦ୍ରାତ୍ଯସୌ ତ୍ଵଯି ନିଲୀଯ ସମଂ ସ୍ଵସୃଷ୍ଟୈ-
ର୍ନୈମିତ୍ତିକପ୍ରଲଯମାହୁରତୋଽସ୍ଯ ରାତ୍ରିମ୍ ॥2॥
ଅସ୍ମାଦୃଶାଂ ପୁନରହର୍ମୁଖକୃତ୍ଯତୁଲ୍ଯାଂ
ସୃଷ୍ଟିଂ କରୋତ୍ଯନୁଦିନଂ ସ ଭଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ ।
ପ୍ରାଗ୍ବ୍ରାହ୍ମକଲ୍ପଜନୁଷାଂ ଚ ପରାଯୁଷାଂ ତୁ
ସୁପ୍ତପ୍ରବୋଧନସମାସ୍ତି ତଦାଽପି ସୃଷ୍ଟିଃ ॥3॥
ପଞ୍ଚାଶଦବ୍ଦମଧୁନା ସ୍ଵଵଯୋର୍ଧରୂପ-
ମେକଂ ପରାର୍ଧମତିଵୃତ୍ଯ ହି ଵର୍ତତେଽସୌ ।
ତତ୍ରାନ୍ତ୍ଯରାତ୍ରିଜନିତାନ୍ କଥଯାମି ଭୂମନ୍
ପଶ୍ଚାଦ୍ଦିନାଵତରଣେ ଚ ଭଵଦ୍ଵିଲାସାନ୍ ॥4॥
ଦିନାଵସାନେଽଥ ସରୋଜଯୋନିଃ
ସୁଷୁପ୍ତିକାମସ୍ତ୍ଵଯି ସନ୍ନିଲିଲ୍ଯେ ।
ଜଗନ୍ତି ଚ ତ୍ଵଜ୍ଜଠରଂ ସମୀଯୁ-
ସ୍ତଦେଦମେକାର୍ଣଵମାସ ଵିଶ୍ଵମ୍ ॥5॥
ତଵୈଵ ଵେଷେ ଫଣିରାଜି ଶେଷେ
ଜଲୈକଶେଷେ ଭୁଵନେ ସ୍ମ ଶେଷେ ।
ଆନନ୍ଦସାନ୍ଦ୍ରାନୁଭଵସ୍ଵରୂପଃ
ସ୍ଵଯୋଗନିଦ୍ରାପରିମୁଦ୍ରିତାତ୍ମା ॥6॥
କାଲାଖ୍ଯଶକ୍ତିଂ ପ୍ରଲଯାଵସାନେ
ପ୍ରବୋଧଯେତ୍ଯାଦିଶତା କିଲାଦୌ ।
ତ୍ଵଯା ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ପରିସୁପ୍ତଶକ୍ତି-
ଵ୍ରଜେନ ତତ୍ରାଖିଲଜୀଵଧାମ୍ନା ॥7॥
ଚତୁର୍ଯୁଗାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରମେଵଂ
ତ୍ଵଯି ପ୍ରସୁପ୍ତେ ପୁନରଦ୍ଵିତୀଯେ ।
କାଲାଖ୍ଯଶକ୍ତିଃ ପ୍ରଥମପ୍ରବୁଦ୍ଧା
ପ୍ରାବୋଧଯତ୍ତ୍ଵାଂ କିଲ ଵିଶ୍ଵନାଥ ॥8॥
ଵିବୁଧ୍ଯ ଚ ତ୍ଵଂ ଜଲଗର୍ଭଶାଯିନ୍
ଵିଲୋକ୍ଯ ଲୋକାନଖିଲାନ୍ ପ୍ରଲୀନାନ୍ ।
ତେଷ୍ଵେଵ ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମତଯା ନିଜାନ୍ତଃ -
ସ୍ଥିତେଷୁ ଵିଶ୍ଵେଷୁ ଦଦାଥ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ॥9॥
ତତସ୍ତ୍ଵଦୀଯାଦଯି ନାଭିରନ୍ଧ୍ରା-
ଦୁଦଞ୍ଚିତଂ କିଞ୍ଚନ ଦିଵ୍ଯପଦ୍ମମ୍ ।
ନିଲୀନନିଶ୍ଶେଷପଦାର୍ଥମାଲା-
ସଙ୍କ୍ଷେପରୂପଂ ମୁକୁଲାଯମାନମ୍ ॥10॥
ତଦେତଦମ୍ଭୋରୁହକୁଡ୍ମଲଂ ତେ
କଲେଵରାତ୍ ତୋଯପଥେ ପ୍ରରୂଢମ୍ ।
ବହିର୍ନିରୀତଂ ପରିତଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ଭିଃ
ସ୍ଵଧାମଭିର୍ଧ୍ଵାନ୍ତମଲଂ ନ୍ଯକୃନ୍ତତ୍ ॥11॥
ସମ୍ଫୁଲ୍ଲପତ୍ରେ ନିତରାଂ ଵିଚିତ୍ରେ
ତସ୍ମିନ୍ ଭଵଦ୍ଵୀର୍ଯଧୃତେ ସରୋଜେ ।
ସ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ଵିଧିରାଵିରାସୀତ୍
ସ୍ଵଯମ୍ପ୍ରବୁଦ୍ଧାଖିଲଵେଦରାଶିଃ ॥12॥
ଅସ୍ମିନ୍ ପରାତ୍ମନ୍ ନନୁ ପାଦ୍ମକଲ୍ପେ
ତ୍ଵମିତ୍ଥମୁତ୍ଥାପିତପଦ୍ମଯୋନିଃ ।
ଅନନ୍ତଭୂମା ମମ ରୋଗରାଶିଂ
ନିରୁନ୍ଧି ଵାତାଲଯଵାସ ଵିଷ୍ଣୋ ॥13॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं तावत् प्राकृतप्रक्षयान्ते
ब्राह्मे कल्पे ह्यादिमे लब्धजन्मा ।
ब्रह्मा भूयस्त्वत्त एवाप्य वेदान्
सृष्टिं चक्रे पूर्वकल्पोपमानाम् ॥1॥
सोऽयं चतुर्युगसहस्रमितान्यहानि
तावन्मिताश्च रजनीर्बहुशो निनाय ।
निद्रात्यसौ त्वयि निलीय समं स्वसृष्टै-
र्नैमित्तिकप्रलयमाहुरतोऽस्य रात्रिम् ॥2॥
अस्मादृशां पुनरहर्मुखकृत्यतुल्यां
सृष्टिं करोत्यनुदिनं स भवत्प्रसादात् ।
प्राग्ब्राह्मकल्पजनुषां च परायुषां तु
सुप्तप्रबोधनसमास्ति तदाऽपि सृष्टिः ॥3॥
पञ्चाशदब्दमधुना स्ववयोर्धरूप-
मेकं परार्धमतिवृत्य हि वर्ततेऽसौ ।
तत्रान्त्यरात्रिजनितान् कथयामि भूमन्
पश्चाद्दिनावतरणे च भवद्विलासान् ॥4॥
दिनावसानेऽथ सरोजयोनिः
सुषुप्तिकामस्त्वयि सन्निलिल्ये ।
जगन्ति च त्वज्जठरं समीयु-
स्तदेदमेकार्णवमास विश्वम् ॥5॥
तवैव वेषे फणिराजि शेषे
जलैकशेषे भुवने स्म शेषे ।
आनन्दसान्द्रानुभवस्वरूपः
स्वयोगनिद्रापरिमुद्रितात्मा ॥6॥
कालाख्यशक्तिं प्रलयावसाने
प्रबोधयेत्यादिशता किलादौ ।
त्वया प्रसुप्तं परिसुप्तशक्ति-
व्रजेन तत्राखिलजीवधाम्ना ॥7॥
चतुर्युगाणां च सहस्रमेवं
त्वयि प्रसुप्ते पुनरद्वितीये ।
कालाख्यशक्तिः प्रथमप्रबुद्धा
प्राबोधयत्त्वां किल विश्वनाथ ॥8॥
विबुध्य च त्वं जलगर्भशायिन्
विलोक्य लोकानखिलान् प्रलीनान् ।
तेष्वेव सूक्ष्मात्मतया निजान्तः -
स्थितेषु विश्वेषु ददाथ दृष्टिम् ॥9॥
ततस्त्वदीयादयि नाभिरन्ध्रा-
दुदञ्चितं किञ्चन दिव्यपद्मम् ।
निलीननिश्शेषपदार्थमाला-
सङ्क्षेपरूपं मुकुलायमानम् ॥10॥
तदेतदम्भोरुहकुड्मलं ते
कलेवरात् तोयपथे प्ररूढम् ।
बहिर्निरीतं परितः स्फुरद्भिः
स्वधामभिर्ध्वान्तमलं न्यकृन्तत् ॥11॥
सम्फुल्लपत्रे नितरां विचित्रे
तस्मिन् भवद्वीर्यधृते सरोजे ।
स पद्मजन्मा विधिराविरासीत्
स्वयम्प्रबुद्धाखिलवेदराशिः ॥12॥
अस्मिन् परात्मन् ननु पाद्मकल्पे
त्वमित्थमुत्थापितपद्मयोनिः ।
अनन्तभूमा मम रोगराशिं
निरुन्धि वातालयवास विष्णो ॥13॥
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in