Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 8 - ਪ੍ਰਲਯਵਰ੍ਣਨਮ੍

Narayaniyam Dashaka 8 - Pralayavarnanam

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਏਵਂ ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਕृਤਪ੍ਰਕ੍षਯਾਨ੍ਤੇ
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਕਲ੍ਪੇ ਹ੍ਯਾਦਿਮੇ ਲਬ੍ਧਜਨ੍ਮਾ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤ ਏਵਾਪ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍
ਸृष੍ਟਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੋਪਮਾਨਾਮ੍ ॥1॥
ਸੋऽਯਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਮਿਤਾਨ੍ਯਹਾਨਿ
ਤਾਵਨ੍ਮਿਤਾਸ਼੍ਚ ਰਜਨੀਰ੍ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਨਾਯ ।
ਨਿਦ੍ਰਾਤ੍ਯਸੌ ਤ੍ਵਯਿ ਨਿਲੀਯ ਸਮਂ ਸ੍ਵਸृष੍ਟੈ-
ਰ੍ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਪ੍ਰਲਯਮਾਹੁਰਤੋऽਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ ॥2॥
ਅਸ੍ਮਾਦृਸ਼ਾਂ ਪੁਨਰਹਰ੍ਮੁਖਕृਤ੍ਯਤੁਲ੍ਯਾਂ
ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਸ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ।
ਪ੍ਰਾਗ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਕਲ੍ਪਜਨੁषਾਂ ਚ ਪਰਾਯੁषਾਂ ਤੁ
ਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੋਧਨਸਮਾਸ੍ਤਿ ਤਦਾऽਪਿ ਸृष੍ਟਿਃ ॥3॥
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਬ੍ਦਮਧੁਨਾ ਸ੍ਵਵਯੋਰ੍ਧਰੂਪ-
ਮੇਕਂ ਪਰਾਰ੍ਧਮਤਿਵृਤ੍ਯ ਹਿ ਵਰ੍ਤਤੇऽਸੌ ।
ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਰਾਤ੍ਰਿਜਨਿਤਾਨ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਭੂਮਨ੍
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਿਨਾਵਤਰਣੇ ਚ ਭਵਦ੍ਵਿਲਾਸਾਨ੍ ॥4॥
ਦਿਨਾਵਸਾਨੇऽਥ ਸਰੋਜਯੋਨਿਃ
ਸੁषੁਪ੍ਤਿਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਨਿਲਿਲ੍ਯੇ ।
ਜਗਨ੍ਤਿ ਚ ਤ੍ਵਜ੍ਜਠਰਂ ਸਮੀਯੁ-
ਸ੍ਤਦੇਦਮੇਕਾਰ੍ਣਵਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ॥5॥
ਤਵੈਵ ਵੇषੇ ਫਣਿਰਾਜਿ ਸ਼ੇषੇ
ਜਲੈਕਸ਼ੇषੇ ਭੁਵਨੇ ਸ੍ਮ ਸ਼ੇषੇ ।
ਆਨਨ੍ਦਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਭਵਸ੍ਵਰੂਪਃ
ਸ੍ਵਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਪਰਿਮੁਦ੍ਰਿਤਾਤ੍ਮਾ ॥6॥
ਕਾਲਾਖ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਲਯਾਵਸਾਨੇ
ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍ਯਾਦਿਸ਼ਤਾ ਕਿਲਾਦੌ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਪਰਿਸੁਪ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਿ-
ਵ੍ਰਜੇਨ ਤਤ੍ਰਾਖਿਲਜੀਵਧਾਮ੍ਨਾ ॥7॥
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਮੇਵਂ
ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ ਪੁਨਰਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ।
ਕਾਲਾਖ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਥਮਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾ
ਪ੍ਰਾਬੋਧਯਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਿਲ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥ ॥8॥
ਵਿਬੁਧ੍ਯ ਚ ਤ੍ਵਂ ਜਲਗਰ੍ਭਸ਼ਾਯਿਨ੍
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਲੋਕਾਨਖਿਲਾਨ੍ ਪ੍ਰਲੀਨਾਨ੍ ।
ਤੇष੍ਵੇਵ ਸੂਕ੍ष੍ਮਾਤ੍ਮਤਯਾ ਨਿਜਾਨ੍ਤਃ -
ਸ੍ਥਿਤੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਦਦਾਥ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ॥9॥
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦੀਯਾਦਯਿ ਨਾਭਿਰਨ੍ਧ੍ਰਾ-
ਦੁਦਞ੍ਚਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਨ ਦਿਵ੍ਯਪਦ੍ਮਮ੍ ।
ਨਿਲੀਨਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਪਦਾਰ੍ਥਮਾਲਾ-
ਸਙ੍ਕ੍षੇਪਰੂਪਂ ਮੁਕੁਲਾਯਮਾਨਮ੍ ॥10॥
ਤਦੇਤਦਮ੍ਭੋਰੁਹਕੁਡ੍ਮਲਂ ਤੇ
ਕਲੇਵਰਾਤ੍ ਤੋਯਪਥੇ ਪ੍ਰਰੂਢਮ੍ ।
ਬਹਿਰ੍ਨਿਰੀਤਂ ਪਰਿਤਃ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਭਿਃ
ਸ੍ਵਧਾਮਭਿਰ੍ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਮਲਂ ਨ੍ਯਕृਨ੍ਤਤ੍ ॥11॥
ਸਮ੍ਫੁਲ੍ਲਪਤ੍ਰੇ ਨਿਤਰਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇ
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਦ੍ਵੀਰ੍ਯਧृਤੇ ਸਰੋਜੇ ।
ਸ ਪਦ੍ਮਜਨ੍ਮਾ ਵਿਧਿਰਾਵਿਰਾਸੀਤ੍
ਸ੍ਵਯਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਖਿਲਵੇਦਰਾਸ਼ਿਃ ॥12॥
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਾਤ੍ਮਨ੍ ਨਨੁ ਪਾਦ੍ਮਕਲ੍ਪੇ
ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਥਮੁਤ੍ਥਾਪਿਤਪਦ੍ਮਯੋਨਿਃ ।
ਅਨਨ੍ਤਭੂਮਾ ਮਮ ਰੋਗਰਾਸ਼ਿਂ
ਨਿਰੁਨ੍ਧਿ ਵਾਤਾਲਯਵਾਸ ਵਿष੍ਣੋ ॥13॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं तावत् प्राकृतप्रक्षयान्ते
ब्राह्मे कल्पे ह्यादिमे लब्धजन्मा ।
ब्रह्मा भूयस्त्वत्त एवाप्य वेदान्
सृष्टिं चक्रे पूर्वकल्पोपमानाम् ॥1॥
सोऽयं चतुर्युगसहस्रमितान्यहानि
तावन्मिताश्च रजनीर्बहुशो निनाय ।
निद्रात्यसौ त्वयि निलीय समं स्वसृष्टै-
र्नैमित्तिकप्रलयमाहुरतोऽस्य रात्रिम् ॥2॥
अस्मादृशां पुनरहर्मुखकृत्यतुल्यां
सृष्टिं करोत्यनुदिनं स भवत्प्रसादात् ।
प्राग्ब्राह्मकल्पजनुषां च परायुषां तु
सुप्तप्रबोधनसमास्ति तदाऽपि सृष्टिः ॥3॥
पञ्चाशदब्दमधुना स्ववयोर्धरूप-
मेकं परार्धमतिवृत्य हि वर्ततेऽसौ ।
तत्रान्त्यरात्रिजनितान् कथयामि भूमन्
पश्चाद्दिनावतरणे च भवद्विलासान् ॥4॥
दिनावसानेऽथ सरोजयोनिः
सुषुप्तिकामस्त्वयि सन्निलिल्ये ।
जगन्ति च त्वज्जठरं समीयु-
स्तदेदमेकार्णवमास विश्वम् ॥5॥
तवैव वेषे फणिराजि शेषे
जलैकशेषे भुवने स्म शेषे ।
आनन्दसान्द्रानुभवस्वरूपः
स्वयोगनिद्रापरिमुद्रितात्मा ॥6॥
कालाख्यशक्तिं प्रलयावसाने
प्रबोधयेत्यादिशता किलादौ ।
त्वया प्रसुप्तं परिसुप्तशक्ति-
व्रजेन तत्राखिलजीवधाम्ना ॥7॥
चतुर्युगाणां च सहस्रमेवं
त्वयि प्रसुप्ते पुनरद्वितीये ।
कालाख्यशक्तिः प्रथमप्रबुद्धा
प्राबोधयत्त्वां किल विश्वनाथ ॥8॥
विबुध्य च त्वं जलगर्भशायिन्
विलोक्य लोकानखिलान् प्रलीनान् ।
तेष्वेव सूक्ष्मात्मतया निजान्तः -
स्थितेषु विश्वेषु ददाथ दृष्टिम् ॥9॥
ततस्त्वदीयादयि नाभिरन्ध्रा-
दुदञ्चितं किञ्चन दिव्यपद्मम् ।
निलीननिश्शेषपदार्थमाला-
सङ्क्षेपरूपं मुकुलायमानम् ॥10॥
तदेतदम्भोरुहकुड्मलं ते
कलेवरात् तोयपथे प्ररूढम् ।
बहिर्निरीतं परितः स्फुरद्भिः
स्वधामभिर्ध्वान्तमलं न्यकृन्तत् ॥11॥
सम्फुल्लपत्रे नितरां विचित्रे
तस्मिन् भवद्वीर्यधृते सरोजे ।
स पद्मजन्मा विधिराविरासीत्
स्वयम्प्रबुद्धाखिलवेदराशिः ॥12॥
अस्मिन् परात्मन् ननु पाद्मकल्पे
त्वमित्थमुत्थापितपद्मयोनिः ।
अनन्तभूमा मम रोगराशिं
निरुन्धि वातालयवास विष्णो ॥13॥
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in