Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 8 - ಪ್ರಲಯವರ್ಣನಮ್

Narayaniyam Dashaka 8 - Pralayavarnanam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಏವಂ ತಾವತ್ ಪ್ರಾಕೃತಪ್ರಕ್ಷಯಾನ್ತೇ
ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಕಲ್ಪೇ ಹ್ಯಾದಿಮೇ ಲಬ್ಧಜನ್ಮಾ ।
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭೂಯಸ್ತ್ವತ್ತ ಏವಾಪ್ಯ ವೇದಾನ್
ಸೃಷ್ಟಿಂ ಚಕ್ರೇ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೋಪಮಾನಾಮ್ ॥1॥
ಸೋಽಯಂ ಚತುರ್ಯುಗಸಹಸ್ರಮಿತಾನ್ಯಹಾನಿ
ತಾವನ್ಮಿತಾಶ್ಚ ರಜನೀರ್ಬಹುಶೋ ನಿನಾಯ ।
ನಿದ್ರಾತ್ಯಸೌ ತ್ವಯಿ ನಿಲೀಯ ಸಮಂ ಸ್ವಸೃಷ್ಟೈ-
ರ್ನೈಮಿತ್ತಿಕಪ್ರಲಯಮಾಹುರತೋಽಸ್ಯ ರಾತ್ರಿಮ್ ॥2॥
ಅಸ್ಮಾದೃಶಾಂ ಪುನರಹರ್ಮುಖಕೃತ್ಯತುಲ್ಯಾಂ
ಸೃಷ್ಟಿಂ ಕರೋತ್ಯನುದಿನಂ ಸ ಭವತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ ।
ಪ್ರಾಗ್ಬ್ರಾಹ್ಮಕಲ್ಪಜನುಷಾಂ ಚ ಪರಾಯುಷಾಂ ತು
ಸುಪ್ತಪ್ರಬೋಧನಸಮಾಸ್ತಿ ತದಾಽಪಿ ಸೃಷ್ಟಿಃ ॥3॥
ಪಞ್ಚಾಶದಬ್ದಮಧುನಾ ಸ್ವವಯೋರ್ಧರೂಪ-
ಮೇಕಂ ಪರಾರ್ಧಮತಿವೃತ್ಯ ಹಿ ವರ್ತತೇಽಸೌ ।
ತತ್ರಾನ್ತ್ಯರಾತ್ರಿಜನಿತಾನ್ ಕಥಯಾಮಿ ಭೂಮನ್
ಪಶ್ಚಾದ್ದಿನಾವತರಣೇ ಚ ಭವದ್ವಿಲಾಸಾನ್ ॥4॥
ದಿನಾವಸಾನೇಽಥ ಸರೋಜಯೋನಿಃ
ಸುಷುಪ್ತಿಕಾಮಸ್ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಲಿಲ್ಯೇ ।
ಜಗನ್ತಿ ಚ ತ್ವಜ್ಜಠರಂ ಸಮೀಯು-
ಸ್ತದೇದಮೇಕಾರ್ಣವಮಾಸ ವಿಶ್ವಮ್ ॥5॥
ತವೈವ ವೇಷೇ ಫಣಿರಾಜಿ ಶೇಷೇ
ಜಲೈಕಶೇಷೇ ಭುವನೇ ಸ್ಮ ಶೇಷೇ ।
ಆನನ್ದಸಾನ್ದ್ರಾನುಭವಸ್ವರೂಪಃ
ಸ್ವಯೋಗನಿದ್ರಾಪರಿಮುದ್ರಿತಾತ್ಮಾ ॥6॥
ಕಾಲಾಖ್ಯಶಕ್ತಿಂ ಪ್ರಲಯಾವಸಾನೇ
ಪ್ರಬೋಧಯೇತ್ಯಾದಿಶತಾ ಕಿಲಾದೌ ।
ತ್ವಯಾ ಪ್ರಸುಪ್ತಂ ಪರಿಸುಪ್ತಶಕ್ತಿ-
ವ್ರಜೇನ ತತ್ರಾಖಿಲಜೀವಧಾಮ್ನಾ ॥7॥
ಚತುರ್ಯುಗಾಣಾಂ ಚ ಸಹಸ್ರಮೇವಂ
ತ್ವಯಿ ಪ್ರಸುಪ್ತೇ ಪುನರದ್ವಿತೀಯೇ ।
ಕಾಲಾಖ್ಯಶಕ್ತಿಃ ಪ್ರಥಮಪ್ರಬುದ್ಧಾ
ಪ್ರಾಬೋಧಯತ್ತ್ವಾಂ ಕಿಲ ವಿಶ್ವನಾಥ ॥8॥
ವಿಬುಧ್ಯ ಚ ತ್ವಂ ಜಲಗರ್ಭಶಾಯಿನ್
ವಿಲೋಕ್ಯ ಲೋಕಾನಖಿಲಾನ್ ಪ್ರಲೀನಾನ್ ।
ತೇಷ್ವೇವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ಮತಯಾ ನಿಜಾನ್ತಃ -
ಸ್ಥಿತೇಷು ವಿಶ್ವೇಷು ದದಾಥ ದೃಷ್ಟಿಮ್ ॥9॥
ತತಸ್ತ್ವದೀಯಾದಯಿ ನಾಭಿರನ್ಧ್ರಾ-
ದುದಞ್ಚಿತಂ ಕಿಞ್ಚನ ದಿವ್ಯಪದ್ಮಮ್ ।
ನಿಲೀನನಿಶ್ಶೇಷಪದಾರ್ಥಮಾಲಾ-
ಸಙ್ಕ್ಷೇಪರೂಪಂ ಮುಕುಲಾಯಮಾನಮ್ ॥10॥
ತದೇತದಮ್ಭೋರುಹಕುಡ್ಮಲಂ ತೇ
ಕಲೇವರಾತ್ ತೋಯಪಥೇ ಪ್ರರೂಢಮ್ ।
ಬಹಿರ್ನಿರೀತಂ ಪರಿತಃ ಸ್ಫುರದ್ಭಿಃ
ಸ್ವಧಾಮಭಿರ್ಧ್ವಾನ್ತಮಲಂ ನ್ಯಕೃನ್ತತ್ ॥11॥
ಸಮ್ಫುಲ್ಲಪತ್ರೇ ನಿತರಾಂ ವಿಚಿತ್ರೇ
ತಸ್ಮಿನ್ ಭವದ್ವೀರ್ಯಧೃತೇ ಸರೋಜೇ ।
ಸ ಪದ್ಮಜನ್ಮಾ ವಿಧಿರಾವಿರಾಸೀತ್
ಸ್ವಯಮ್ಪ್ರಬುದ್ಧಾಖಿಲವೇದರಾಶಿಃ ॥12॥
ಅಸ್ಮಿನ್ ಪರಾತ್ಮನ್ ನನು ಪಾದ್ಮಕಲ್ಪೇ
ತ್ವಮಿತ್ಥಮುತ್ಥಾಪಿತಪದ್ಮಯೋನಿಃ ।
ಅನನ್ತಭೂಮಾ ಮಮ ರೋಗರಾಶಿಂ
ನಿರುನ್ಧಿ ವಾತಾಲಯವಾಸ ವಿಷ್ಣೋ ॥13॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं तावत् प्राकृतप्रक्षयान्ते
ब्राह्मे कल्पे ह्यादिमे लब्धजन्मा ।
ब्रह्मा भूयस्त्वत्त एवाप्य वेदान्
सृष्टिं चक्रे पूर्वकल्पोपमानाम् ॥1॥
सोऽयं चतुर्युगसहस्रमितान्यहानि
तावन्मिताश्च रजनीर्बहुशो निनाय ।
निद्रात्यसौ त्वयि निलीय समं स्वसृष्टै-
र्नैमित्तिकप्रलयमाहुरतोऽस्य रात्रिम् ॥2॥
अस्मादृशां पुनरहर्मुखकृत्यतुल्यां
सृष्टिं करोत्यनुदिनं स भवत्प्रसादात् ।
प्राग्ब्राह्मकल्पजनुषां च परायुषां तु
सुप्तप्रबोधनसमास्ति तदाऽपि सृष्टिः ॥3॥
पञ्चाशदब्दमधुना स्ववयोर्धरूप-
मेकं परार्धमतिवृत्य हि वर्ततेऽसौ ।
तत्रान्त्यरात्रिजनितान् कथयामि भूमन्
पश्चाद्दिनावतरणे च भवद्विलासान् ॥4॥
दिनावसानेऽथ सरोजयोनिः
सुषुप्तिकामस्त्वयि सन्निलिल्ये ।
जगन्ति च त्वज्जठरं समीयु-
स्तदेदमेकार्णवमास विश्वम् ॥5॥
तवैव वेषे फणिराजि शेषे
जलैकशेषे भुवने स्म शेषे ।
आनन्दसान्द्रानुभवस्वरूपः
स्वयोगनिद्रापरिमुद्रितात्मा ॥6॥
कालाख्यशक्तिं प्रलयावसाने
प्रबोधयेत्यादिशता किलादौ ।
त्वया प्रसुप्तं परिसुप्तशक्ति-
व्रजेन तत्राखिलजीवधाम्ना ॥7॥
चतुर्युगाणां च सहस्रमेवं
त्वयि प्रसुप्ते पुनरद्वितीये ।
कालाख्यशक्तिः प्रथमप्रबुद्धा
प्राबोधयत्त्वां किल विश्वनाथ ॥8॥
विबुध्य च त्वं जलगर्भशायिन्
विलोक्य लोकानखिलान् प्रलीनान् ।
तेष्वेव सूक्ष्मात्मतया निजान्तः -
स्थितेषु विश्वेषु ददाथ दृष्टिम् ॥9॥
ततस्त्वदीयादयि नाभिरन्ध्रा-
दुदञ्चितं किञ्चन दिव्यपद्मम् ।
निलीननिश्शेषपदार्थमाला-
सङ्क्षेपरूपं मुकुलायमानम् ॥10॥
तदेतदम्भोरुहकुड्मलं ते
कलेवरात् तोयपथे प्ररूढम् ।
बहिर्निरीतं परितः स्फुरद्भिः
स्वधामभिर्ध्वान्तमलं न्यकृन्तत् ॥11॥
सम्फुल्लपत्रे नितरां विचित्रे
तस्मिन् भवद्वीर्यधृते सरोजे ।
स पद्मजन्मा विधिराविरासीत्
स्वयम्प्रबुद्धाखिलवेदराशिः ॥12॥
अस्मिन् परात्मन् ननु पाद्मकल्पे
त्वमित्थमुत्थापितपद्मयोनिः ।
अनन्तभूमा मम रोगराशिं
निरुन्धि वातालयवास विष्णो ॥13॥
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in