Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 83 - ಪೌಣ್ಡ್ರಕವಧಂ - ದ್ನಿನಿದವಧಮ್

Narayaniyam Dashaka 83 - Paundrakavadham - Dninidavadham

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ರಾಮೇಽಥ ಗೋಕುಲಗತೇ ಪ್ರಮದಾಪ್ರಸಕ್ತೇ
ಹೂತಾನುಪೇತಯಮುನಾದಮನೇ ಮದಾನ್ಧೇ ।
ಸ್ವೈರಂ ಸಮಾರಮತಿ ಸೇವಕವಾದಮೂಢೋ
ದೂತಂ ನ್ಯಯುಙ್ಕ್ತ ತವ ಪೌಣ್ಡ್ರಕವಾಸುದೇವಃ ॥1॥
ನಾರಾಯಣೋಽಹಮವತೀರ್ಣ ಇಹಾಸ್ಮಿ ಭೂಮೌ
ಧತ್ಸೇ ಕಿಲ ತ್ವಮಪಿ ಮಾಮಕಲಕ್ಷಣಾನಿ ।
ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ತಾನಿ ಶರಣಂ ವ್ರಜ ಮಾಮಿತಿ ತ್ವಾಂ
ದೂತೋ ಜಗಾದ ಸಕಲೈರ್ಹಸಿತಃ ಸಭಾಯಾಮ್ ॥2॥
ದೂತೇಽಥ ಯಾತವತಿ ಯಾದವಸೈನಿಕೈಸ್ತ್ವಂ
ಯಾತೋ ದದರ್ಶಿಥ ವಪುಃ ಕಿಲ ಪೌಣ್ಡ್ರಕೀಯಮ್ ।
ತಾಪೇನ ವಕ್ಷಸಿ ಕೃತಾಙ್ಕಮನಲ್ಪಮೂಲ್ಯ-
ಶ್ರೀಕೌಸ್ತುಭಂ ಮಕರಕುಣ್ಡಲಪೀತಚೇಲಮ್ ॥3॥
ಕಾಲಾಯಸಂ ನಿಜಸುದರ್ಶನಮಸ್ಯತೋಽಸ್ಯ
ಕಾಲಾನಲೋತ್ಕರಕಿರೇಣ ಸುದರ್ಶನೇನ ।
ಶೀರ್ಷಂ ಚಕರ್ತಿಥ ಮಮರ್ದಿಥ ಚಾಸ್ಯ ಸೇನಾಂ
ತನ್ಮಿತ್ರಕಾಶಿಪಶಿರೋಽಪಿ ಚಕರ್ಥ ಕಾಶ್ಯಾಮ್ ॥4॥
ಜಾಲ್ಯೇನ ಬಾಲಕಗಿರಾಽಪಿ ಕಿಲಾಹಮೇವ
ಶ್ರೀವಾಸುದೇವ ಇತಿ ರೂಢಮತಿಶ್ಚಿರಂ ಸಃ ।
ಸಾಯುಜ್ಯಮೇವ ಭವದೈಕ್ಯಧಿಯಾ ಗತೋಽಭೂತ್
ಕೋ ನಾಮ ಕಸ್ಯ ಸುಕೃತಂ ಕಥಮಿತ್ಯವೇಯಾತ್ ॥5॥
ಕಾಶೀಶ್ವರಸ್ಯ ತನಯೋಽಥ ಸುದಕ್ಷಿಣಾಖ್ಯಃ
ಶರ್ವಂ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಭವತೇ ವಿಹಿತಾಭಿಚಾರಃ ।
ಕೃತ್ಯಾನಲಂ ಕಮಪಿ ಬಾಣ್ರರಣಾತಿಭೀತೈ-
ರ್ಭೂತೈಃ ಕಥಞ್ಚನ ವೃತೈಃ ಸಮಮಭ್ಯಮುಞ್ಚತ್ ॥6॥
ತಾಲಪ್ರಮಾಣಚರಣಾಮಖಿಲಂ ದಹನ್ತೀಂ
ಕೃತ್ಯಾಂ ವಿಲೋಕ್ಯ ಚಕಿತೈಃ ಕಥಿತೋಽಪಿ ಪೌರೈಃ ।
ದ್ಯೂತೋತ್ಸವೇ ಕಿಮಪಿ ನೋ ಚಲಿತೋ ವಿಭೋ ತ್ವಂ
ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಮಾಶು ವಿಸಸರ್ಜಿಥ ಕಾಲಚಕ್ರಮ್ ॥7॥
ಅಭ್ಯಾಪತತ್ಯಮಿತಧಾಮ್ನಿ ಭವನ್ಮಹಾಸ್ತ್ರೇ
ಹಾ ಹೇತಿ ವಿದ್ರುತವತೀ ಖಲು ಘೋರಕೃತ್ಯಾ।
ರೋಷಾತ್ ಸುದಕ್ಷಿಣಮದಕ್ಷಿಣಚೇಷ್ಟಿತಂ ತಂ
ಪುಪ್ಲೋಷ ಚಕ್ರಮಪಿ ಕಾಶಿಪುರೀಮಧಾಕ್ಷೀತ್ ॥8॥
ಸ ಖಲು ವಿವಿದೋ ರಕ್ಷೋಘಾತೇ ಕೃತೋಪಕೃತಿಃ ಪುರಾ
ತವ ತು ಕಲಯಾ ಮೃತ್ಯುಂ ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ತದಾ ಖಲತಾಂ ಗತಃ ।
ನರಕಸಚಿವೋ ದೇಶಕ್ಲೇಶಂ ಸೃಜನ್ ನಗರಾನ್ತಿಕೇ
ಝಟಿತಿ ಹಲಿನಾ ಯುಧ್ಯನ್ನದ್ಧಾ ಪಪಾತ ತಲಾಹತಃ ॥9॥
ಸಾಮ್ಬಂ ಕೌರವ್ಯಪುತ್ರೀಹರಣನಿಯಮಿತಂ ಸಾನ್ತ್ವನಾರ್ಥೀ ಕುರೂಣಾಂ
ಯಾತಸ್ತದ್ವಾಕ್ಯರೋಷೋದ್ಧೃತಕರಿನಗರೋ ಮೋಚಯಾಮಾಸ ರಾಮಃ ।
ತೇ ಘಾತ್ಯಾಃ ಪಾಣ್ಡವೇಯೈರಿತಿ ಯದುಪೃತನಾಂ ನಾಮುಚಸ್ತ್ವಂ ತದಾನೀಂ
ತಂ ತ್ವಾಂ ದುರ್ಬೋಧಲೀಲಂ ಪವನಪುರಪತೇ ತಾಪಶಾನ್ತ್ಯೈ ನಿಷೇವೇ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
रामेऽथ गोकुलगते प्रमदाप्रसक्ते
हूतानुपेतयमुनादमने मदान्धे ।
स्वैरं समारमति सेवकवादमूढो
दूतं न्ययुङ्क्त तव पौण्ड्रकवासुदेवः ॥1॥
नारायणोऽहमवतीर्ण इहास्मि भूमौ
धत्से किल त्वमपि मामकलक्षणानि ।
उत्सृज्य तानि शरणं व्रज मामिति त्वां
दूतो जगाद सकलैर्हसितः सभायाम् ॥2॥
दूतेऽथ यातवति यादवसैनिकैस्त्वं
यातो ददर्शिथ वपुः किल पौण्ड्रकीयम् ।
तापेन वक्षसि कृताङ्कमनल्पमूल्य-
श्रीकौस्तुभं मकरकुण्डलपीतचेलम् ॥3॥
कालायसं निजसुदर्शनमस्यतोऽस्य
कालानलोत्करकिरेण सुदर्शनेन ।
शीर्षं चकर्तिथ ममर्दिथ चास्य सेनां
तन्मित्रकाशिपशिरोऽपि चकर्थ काश्याम् ॥4॥
जाल्येन बालकगिराऽपि किलाहमेव
श्रीवासुदेव इति रूढमतिश्चिरं सः ।
सायुज्यमेव भवदैक्यधिया गतोऽभूत्
को नाम कस्य सुकृतं कथमित्यवेयात् ॥5॥
काशीश्वरस्य तनयोऽथ सुदक्षिणाख्यः
शर्वं प्रपूज्य भवते विहिताभिचारः ।
कृत्यानलं कमपि बाण्ररणातिभीतै-
र्भूतैः कथञ्चन वृतैः सममभ्यमुञ्चत् ॥6॥
तालप्रमाणचरणामखिलं दहन्तीं
कृत्यां विलोक्य चकितैः कथितोऽपि पौरैः ।
द्यूतोत्सवे किमपि नो चलितो विभो त्वं
पार्श्वस्थमाशु विससर्जिथ कालचक्रम् ॥7॥
अभ्यापतत्यमितधाम्नि भवन्महास्त्रे
हा हेति विद्रुतवती खलु घोरकृत्या।
रोषात् सुदक्षिणमदक्षिणचेष्टितं तं
पुप्लोष चक्रमपि काशिपुरीमधाक्षीत् ॥8॥
स खलु विविदो रक्षोघाते कृतोपकृतिः पुरा
तव तु कलया मृत्युं प्राप्तुं तदा खलतां गतः ।
नरकसचिवो देशक्लेशं सृजन् नगरान्तिके
झटिति हलिना युध्यन्नद्धा पपात तलाहतः ॥9॥
साम्बं कौरव्यपुत्रीहरणनियमितं सान्त्वनार्थी कुरूणां
यातस्तद्वाक्यरोषोद्धृतकरिनगरो मोचयामास रामः ।
ते घात्याः पाण्डवेयैरिति यदुपृतनां नामुचस्त्वं तदानीं
तं त्वां दुर्बोधलीलं पवनपुरपते तापशान्त्यै निषेवे ॥10॥
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in