Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 25 - ನರಸಿಂಹಾವತಾರಮ್

Narayaniyam Dashaka 25 - Narasimhavataram

✍️ Narayana Bhattathiri 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಸ್ತಮ್ಭೇ ಘಟ್ಟಯತೋ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪೋಃ ಕರ್ಣೌ ಸಮಾಚೂರ್ಣಯ-
ನ್ನಾಘೂರ್ಣಜ್ಜಗದಣ್ಡಕುಣ್ಡಕುಹರೋ ಘೋರಸ್ತವಾಭೂದ್ರವಃ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಂ ಕಿಲ ದೈತ್ಯರಾಜಹೃದಯೇ ಪೂರ್ವಂ ಕದಾಪ್ಯಶ್ರುತಂ
ಕಮ್ಪಃ ಕಶ್ಚನ ಸಮ್ಪಪಾತ ಚಲಿತೋಽಪ್ಯಮ್ಭೋಜಭೂರ್ವಿಷ್ಟರಾತ್ ॥1॥
ದೈತ್ಯೇ ದಿಕ್ಷು ವಿಸೃಷ್ಟಚಕ್ಷುಷಿ ಮಹಾಸಂರಮ್ಭಿಣಿ ಸ್ತಮ್ಭತಃ
ಸಮ್ಭೂತಂ ನ ಮೃಗಾತ್ಮಕಂ ನ ಮನುಜಾಕಾರಂ ವಪುಸ್ತೇ ವಿಭೋ ।
ಕಿಂ ಕಿಂ ಭೀಷಣಮೇತದದ್ಭುತಮಿತಿ ವ್ಯುದ್ಭ್ರಾನ್ತಚಿತ್ತೇಽಸುರೇ
ವಿಸ್ಫೂರ್ಜ್ಜದ್ಧವಲೋಗ್ರರೋಮವಿಕಸದ್ವರ್ಷ್ಮಾ ಸಮಾಜೃಮ್ಭಥಾಃ ॥2॥
ತಪ್ತಸ್ವರ್ಣಸವರ್ಣಘೂರ್ಣದತಿರೂಕ್ಷಾಕ್ಷಂ ಸಟಾಕೇಸರ-
ಪ್ರೋತ್ಕಮ್ಪಪ್ರನಿಕುಮ್ಬಿತಾಮ್ಬರಮಹೋ ಜೀಯಾತ್ತವೇದಂ ವಪುಃ ।
ವ್ಯಾತ್ತವ್ಯಾಪ್ತಮಹಾದರೀಸಖಮುಖಂ ಖಡ್ಗೋಗ್ರವಲ್ಗನ್ಮಹಾ-
ಜಿಹ್ವಾನಿರ್ಗಮದೃಶ್ಯಮಾನಸುಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಗೋಡ್ಡಾಮರಮ್ ॥3॥
ಉತ್ಸರ್ಪದ್ವಲಿಭಙ್ಗಭೀಷಣಹನು ಹ್ರಸ್ವಸ್ಥವೀಯಸ್ತರ-
ಗ್ರೀವಂ ಪೀವರದೋಶ್ಶತೋದ್ಗತನಖಕ್ರೂರಾಂಶುದೂರೋಲ್ಬಣಮ್ ।
ವ್ಯೋಮೋಲ್ಲಙ್ಘಿ ಘನಾಘನೋಪಮಘನಪ್ರಧ್ವಾನನಿರ್ಧಾವಿತ-
ಸ್ಪರ್ಧಾಲುಪ್ರಕರಂ ನಮಾಮಿ ಭವತಸ್ತನ್ನಾರಸಿಂಹಂ ವಪುಃ ॥4॥
ನೂನಂ ವಿಷ್ಣುರಯಂ ನಿಹನ್ಮ್ಯಮುಮಿತಿ ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ಗದಾಭೀಷಣಂ
ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಂ ಸಮುಪಾದ್ರವನ್ತಮಧೃಥಾ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಪೃಥುಭ್ಯಾಮಮುಮ್ ।
ವೀರೋ ನಿರ್ಗಲಿತೋಽಥ ಖಡ್ಗಫಲಕೌ ಗೃಹ್ಣನ್ವಿಚಿತ್ರಶ್ರಮಾನ್
ವ್ಯಾವೃಣ್ವನ್ ಪುನರಾಪಪಾತ ಭುವನಗ್ರಾಸೋದ್ಯತಂ ತ್ವಾಮಹೋ ॥5॥
ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ತಂ ದಿತಿಜಾಧಮಂ ಪುನರಪಿ ಪ್ರೋದ್ಗೃಹ್ಯ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಜವಾತ್
ದ್ವಾರೇಽಥೋರುಯುಗೇ ನಿಪಾತ್ಯ ನಖರಾನ್ ವ್ಯುತ್ಖಾಯ ವಕ್ಷೋಭುವಿ ।
ನಿರ್ಭಿನ್ದನ್ನಧಿಗರ್ಭನಿರ್ಭರಗಲದ್ರಕ್ತಾಮ್ಬು ಬದ್ಧೋತ್ಸವಂ
ಪಾಯಂ ಪಾಯಮುದೈರಯೋ ಬಹು ಜಗತ್ಸಂಹಾರಿಸಿಂಹಾರವಾನ್ ॥6॥
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತಂ ಹತಮಾಶು ರಕ್ತಲಹರೀಸಿಕ್ತೋನ್ನಮದ್ವರ್ಷ್ಮಣಿ
ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪತ್ಯ ಸಮಸ್ತದೈತ್ಯಪಟಲೀಂ ಚಾಖಾದ್ಯಮಾನೇ ತ್ವಯಿ ।
ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ಭೂಮಿ ವಿಕಮ್ಪಿತಾಮ್ಬುಧಿಕುಲಂ ವ್ಯಾಲೋಲಶೈಲೋತ್ಕರಂ
ಪ್ರೋತ್ಸರ್ಪತ್ಖಚರಂ ಚರಾಚರಮಹೋ ದುಃಸ್ಥಾಮವಸ್ಥಾಂ ದಧೌ ॥7॥
ತಾವನ್ಮಾಂಸವಪಾಕರಾಲವಪುಷಂ ಘೋರಾನ್ತ್ರಮಾಲಾಧರಂ
ತ್ವಾಂ ಮಧ್ಯೇಸಭಮಿದ್ಧಕೋಪಮುಷಿತಂ ದುರ್ವಾರಗುರ್ವಾರವಮ್ ।
ಅಭ್ಯೇತುಂ ನ ಶಶಾಕ ಕೋಪಿ ಭುವನೇ ದೂರೇ ಸ್ಥಿತಾ ಭೀರವಃ
ಸರ್ವೇ ಶರ್ವವಿರಿಞ್ಚವಾಸವಮುಖಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಸ್ತೋಷತ ॥8॥
ಭೂಯೋಽಪ್ಯಕ್ಷತರೋಷಧಾಮ್ನಿ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಜ್ಞಯಾ ಬಾಲಕೇ
ಪ್ರಹ್ಲಾದೇ ಪದಯೋರ್ನಮತ್ಯಪಭಯೇ ಕಾರುಣ್ಯಭಾರಾಕುಲಃ ।
ಶಾನ್ತಸ್ತ್ವಂ ಕರಮಸ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಸಮಧಾಃ ಸ್ತೋತ್ರೈರಥೋದ್ಗಾಯತ-
ಸ್ತಸ್ಯಾಕಾಮಧಿಯೋಽಪಿ ತೇನಿಥ ವರಂ ಲೋಕಾಯ ಚಾನುಗ್ರಹಮ್ ॥9॥
ಏವಂ ನಾಟಿತರೌದ್ರಚೇಷ್ಟಿತ ವಿಭೋ ಶ್ರೀತಾಪನೀಯಾಭಿಧ-
ಶ್ರುತ್ಯನ್ತಸ್ಫ़ಉಟಗೀತಸರ್ವಮಹಿಮನ್ನತ್ಯನ್ತಶುದ್ಧಾಕೃತೇ ।
ತತ್ತಾದೃಙ್ನಿಖಿಲೋತ್ತರಂ ಪುನರಹೋ ಕಸ್ತ್ವಾಂ ಪರೋ ಲಙ್ಘಯೇತ್
ಪ್ರಹ್ಲಾದಪ್ರಿಯ ಹೇ ಮರುತ್ಪುರಪತೇ ಸರ್ವಾಮಯಾತ್ಪಾಹಿ ಮಾಮ್ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
स्तम्भे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय-
न्नाघूर्णज्जगदण्डकुण्डकुहरो घोरस्तवाभूद्रवः ।
श्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतं
कम्पः कश्चन सम्पपात चलितोऽप्यम्भोजभूर्विष्टरात् ॥1॥
दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरम्भिणि स्तम्भतः
सम्भूतं न मृगात्मकं न मनुजाकारं वपुस्ते विभो ।
किं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रान्तचित्तेऽसुरे
विस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृम्भथाः ॥2॥
तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर-
प्रोत्कम्पप्रनिकुम्बिताम्बरमहो जीयात्तवेदं वपुः ।
व्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा-
जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम् ॥3॥
उत्सर्पद्वलिभङ्गभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर-
ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम् ।
व्योमोल्लङ्घि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित-
स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः ॥4॥
नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणं
दैत्येन्द्रं समुपाद्रवन्तमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम् ।
वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान्
व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो ॥5॥
भ्राम्यन्तं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात्
द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुवि ।
निर्भिन्दन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्ताम्बु बद्धोत्सवं
पायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान् ॥6॥
त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणि
प्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयि ।
भ्राम्यद्भूमि विकम्पिताम्बुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करं
प्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ ॥7॥
तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरान्त्रमालाधरं
त्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम् ।
अभ्येतुं न शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवः
सर्वे शर्वविरिञ्चवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत ॥8॥
भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालके
प्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलः ।
शान्तस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत-
स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम् ॥9॥
एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध-
श्रुत्यन्तस्फ़उटगीतसर्वमहिमन्नत्यन्तशुद्धाकृते ।
तत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लङ्घयेत्
प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम् ॥10॥
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in