Vishnu

নারাযণীযং দশক 25 - নরসিংহাবতারম্

Narayaniyam Dashaka 25 - Narasimhavataram

✍️ Narayana Bhattathiri 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
স্তম্ভে ঘট্টযতো হিরণ্যকশিপোঃ কর্ণৌ সমাচূর্ণয-
ন্নাঘূর্ণজ্জগদণ্ডকুণ্ডকুহরো ঘোরস্তবাভূদ্রবঃ ।
শ্রুত্বা যং কিল দৈত্যরাজহৃদযে পূর্বং কদাপ্যশ্রুতং
কম্পঃ কশ্চন সম্পপাত চলিতোঽপ্যম্ভোজভূর্বিষ্টরাত্ ॥1॥
দৈত্যে দিক্ষু বিসৃষ্টচক্ষুষি মহাসংরম্ভিণি স্তম্ভতঃ
সম্ভূতং ন মৃগাত্মকং ন মনুজাকারং বপুস্তে বিভো ।
কিং কিং ভীষণমেতদদ্ভুতমিতি ব্যুদ্ভ্রান্তচিত্তেঽসুরে
বিস্ফূর্জ্জদ্ধবলোগ্ররোমবিকসদ্বর্ষ্মা সমাজৃম্ভথাঃ ॥2॥
তপ্তস্বর্ণসবর্ণঘূর্ণদতিরূক্ষাক্ষং সটাকেসর-
প্রোত্কম্পপ্রনিকুম্বিতাম্বরমহো জীযাত্তবেদং বপুঃ ।
ব্যাত্তব্যাপ্তমহাদরীসখমুখং খড্গোগ্রবল্গন্মহা-
জিহ্বানির্গমদৃশ্যমানসুমহাদংষ্ট্রাযুগোড্ডামরম্ ॥3॥
উত্সর্পদ্বলিভঙ্গভীষণহনু হ্রস্বস্থবীযস্তর-
গ্রীবং পীবরদোশ্শতোদ্গতনখক্রূরাংশুদূরোল্বণম্ ।
ব্যোমোল্লঙ্ঘি ঘনাঘনোপমঘনপ্রধ্বাননির্ধাবিত-
স্পর্ধালুপ্রকরং নমামি ভবতস্তন্নারসিংহং বপুঃ ॥4॥
নূনং বিষ্ণুরযং নিহন্ম্যমুমিতি ভ্রাম্যদ্গদাভীষণং
দৈত্যেন্দ্রং সমুপাদ্রবন্তমধৃথা দোর্ভ্যাং পৃথুভ্যামমুম্ ।
বীরো নির্গলিতোঽথ খড্গফলকৌ গৃহ্ণন্বিচিত্রশ্রমান্
ব্যাবৃণ্বন্ পুনরাপপাত ভুবনগ্রাসোদ্যতং ত্বামহো ॥5॥
ভ্রাম্যন্তং দিতিজাধমং পুনরপি প্রোদ্গৃহ্য দোর্ভ্যাং জবাত্
দ্বারেঽথোরুযুগে নিপাত্য নখরান্ ব্যুত্খায বক্ষোভুবি ।
নির্ভিন্দন্নধিগর্ভনির্ভরগলদ্রক্তাম্বু বদ্ধোত্সবং
পাযং পাযমুদৈরযো বহু জগত্সংহারিসিংহারবান্ ॥6॥
ত্যক্ত্বা তং হতমাশু রক্তলহরীসিক্তোন্নমদ্বর্ষ্মণি
প্রত্যুত্পত্য সমস্তদৈত্যপটলীং চাখাদ্যমানে ত্বযি ।
ভ্রাম্যদ্ভূমি বিকম্পিতাম্বুধিকুলং ব্যালোলশৈলোত্করং
প্রোত্সর্পত্খচরং চরাচরমহো দুঃস্থামবস্থাং দধৌ ॥7॥
তাবন্মাংসবপাকরালবপুষং ঘোরান্ত্রমালাধরং
ত্বাং মধ্যেসভমিদ্ধকোপমুষিতং দুর্বারগুর্বারবম্ ।
অভ্যেতুং ন শশাক কোপি ভুবনে দূরে স্থিতা ভীরবঃ
সর্বে শর্ববিরিঞ্চবাসবমুখাঃ প্রত্যেকমস্তোষত ॥8॥
ভূযোঽপ্যক্ষতরোষধাম্নি ভবতি ব্রহ্মাজ্ঞযা বালকে
প্রহ্লাদে পদযোর্নমত্যপভযে কারুণ্যভারাকুলঃ ।
শান্তস্ত্বং করমস্য মূর্ধ্নি সমধাঃ স্তোত্রৈরথোদ্গাযত-
স্তস্যাকামধিযোঽপি তেনিথ বরং লোকায চানুগ্রহম্ ॥9॥
এবং নাটিতরৌদ্রচেষ্টিত বিভো শ্রীতাপনীযাভিধ-
শ্রুত্যন্তস্ফ़উটগীতসর্বমহিমন্নত্যন্তশুদ্ধাকৃতে ।
তত্তাদৃঙ্নিখিলোত্তরং পুনরহো কস্ত্বাং পরো লঙ্ঘযেত্
প্রহ্লাদপ্রিয হে মরুত্পুরপতে সর্বামযাত্পাহি মাম্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
स्तम्भे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय-
न्नाघूर्णज्जगदण्डकुण्डकुहरो घोरस्तवाभूद्रवः ।
श्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतं
कम्पः कश्चन सम्पपात चलितोऽप्यम्भोजभूर्विष्टरात् ॥1॥
दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरम्भिणि स्तम्भतः
सम्भूतं न मृगात्मकं न मनुजाकारं वपुस्ते विभो ।
किं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रान्तचित्तेऽसुरे
विस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृम्भथाः ॥2॥
तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर-
प्रोत्कम्पप्रनिकुम्बिताम्बरमहो जीयात्तवेदं वपुः ।
व्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा-
जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम् ॥3॥
उत्सर्पद्वलिभङ्गभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर-
ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम् ।
व्योमोल्लङ्घि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित-
स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः ॥4॥
नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणं
दैत्येन्द्रं समुपाद्रवन्तमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम् ।
वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान्
व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो ॥5॥
भ्राम्यन्तं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात्
द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुवि ।
निर्भिन्दन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्ताम्बु बद्धोत्सवं
पायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान् ॥6॥
त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणि
प्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयि ।
भ्राम्यद्भूमि विकम्पिताम्बुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करं
प्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ ॥7॥
तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरान्त्रमालाधरं
त्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम् ।
अभ्येतुं न शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवः
सर्वे शर्वविरिञ्चवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत ॥8॥
भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालके
प्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलः ।
शान्तस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत-
स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम् ॥9॥
एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध-
श्रुत्यन्तस्फ़उटगीतसर्वमहिमन्नत्यन्तशुद्धाकृते ।
तत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लङ्घयेत्
प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम् ॥10॥
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in