Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 25 - ਨਰਸਿਂਹਾਵਤਾਰਮ੍

Narayaniyam Dashaka 25 - Narasimhavataram

✍️ Narayana Bhattathiri 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਘਟ੍ਟਯਤੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਃ ਕਰ੍ਣੌ ਸਮਾਚੂਰ੍ਣਯ-
ਨ੍ਨਾਘੂਰ੍ਣਜ੍ਜਗਦਣ੍ਡਕੁਣ੍ਡਕੁਹਰੋ ਘੋਰਸ੍ਤਵਾਭੂਦ੍ਰਵਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਂ ਕਿਲ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਹृਦਯੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਦਾਪ੍ਯਸ਼੍ਰੁਤਂ
ਕਮ੍ਪਃ ਕਸ਼੍ਚਨ ਸਮ੍ਪਪਾਤ ਚਲਿਤੋऽਪ੍ਯਮ੍ਭੋਜਭੂਰ੍ਵਿष੍ਟਰਾਤ੍ ॥1॥
ਦੈਤ੍ਯੇ ਦਿਕ੍षੁ ਵਿਸृष੍ਟਚਕ੍षੁषਿ ਮਹਾਸਂਰਮ੍ਭਿਣਿ ਸ੍ਤਮ੍ਭਤਃ
ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਨ ਮृਗਾਤ੍ਮਕਂ ਨ ਮਨੁਜਾਕਾਰਂ ਵਪੁਸ੍ਤੇ ਵਿਭੋ ।
ਕਿਂ ਕਿਂ ਭੀषਣਮੇਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਤਿ ਵ੍ਯੁਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇऽਸੁਰੇ
ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜ੍ਜਦ੍ਧਵਲੋਗ੍ਰਰੋਮਵਿਕਸਦ੍ਵਰ੍ष੍ਮਾ ਸਮਾਜृਮ੍ਭਥਾਃ ॥2॥
ਤਪ੍ਤਸ੍ਵਰ੍ਣਸਵਰ੍ਣਘੂਰ੍ਣਦਤਿਰੂਕ੍षਾਕ੍षਂ ਸਟਾਕੇਸਰ-
ਪ੍ਰੋਤ੍ਕਮ੍ਪਪ੍ਰਨਿਕੁਮ੍ਬਿਤਾਮ੍ਬਰਮਹੋ ਜੀਯਾਤ੍ਤਵੇਦਂ ਵਪੁਃ ।
ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਹਾਦਰੀਸਖਮੁਖਂ ਖਡ੍ਗੋਗ੍ਰਵਲ੍ਗਨ੍ਮਹਾ-
ਜਿਹ੍ਵਾਨਿਰ੍ਗਮਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਸੁਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਗੋਡ੍ਡਾਮਰਮ੍ ॥3॥
ਉਤ੍ਸਰ੍ਪਦ੍ਵਲਿਭਙ੍ਗਭੀषਣਹਨੁ ਹ੍ਰਸ੍ਵਸ੍ਥਵੀਯਸ੍ਤਰ-
ਗ੍ਰੀਵਂ ਪੀਵਰਦੋਸ਼੍ਸ਼ਤੋਦ੍ਗਤਨਖਕ੍ਰੂਰਾਂਸ਼ੁਦੂਰੋਲ੍ਬਣਮ੍ ।
ਵ੍ਯੋਮੋਲ੍ਲਙ੍ਘਿ ਘਨਾਘਨੋਪਮਘਨਪ੍ਰਧ੍ਵਾਨਨਿਰ੍ਧਾਵਿਤ-
ਸ੍ਪਰ੍ਧਾਲੁਪ੍ਰਕਰਂ ਨਮਾਮਿ ਭਵਤਸ੍ਤਨ੍ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਵਪੁਃ ॥4॥
ਨੂਨਂ ਵਿष੍ਣੁਰਯਂ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਮੁਮਿਤਿ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਦ੍ਗਦਾਭੀषਣਂ
ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਨ੍ਤਮਧृਥਾ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਭ੍ਯਾਮਮੁਮ੍ ।
ਵੀਰੋ ਨਿਰ੍ਗਲਿਤੋऽਥ ਖਡ੍ਗਫਲਕੌ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਸ਼੍ਰਮਾਨ੍
ਵ੍ਯਾਵृਣ੍ਵਨ੍ ਪੁਨਰਾਪਪਾਤ ਭੁਵਨਗ੍ਰਾਸੋਦ੍ਯਤਂ ਤ੍ਵਾਮਹੋ ॥5॥
ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦਿਤਿਜਾਧਮਂ ਪੁਨਰਪਿ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗृਹ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਜਵਾਤ੍
ਦ੍ਵਾਰੇऽਥੋਰੁਯੁਗੇ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਨਖਰਾਨ੍ ਵ੍ਯੁਤ੍ਖਾਯ ਵਕ੍षੋਭੁਵਿ ।
ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਧਿਗਰ੍ਭਨਿਰ੍ਭਰਗਲਦ੍ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬੁ ਬਦ੍ਧੋਤ੍ਸਵਂ
ਪਾਯਂ ਪਾਯਮੁਦੈਰਯੋ ਬਹੁ ਜਗਤ੍ਸਂਹਾਰਿਸਿਂਹਾਰਵਾਨ੍ ॥6॥
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਹਤਮਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਲਹਰੀਸਿਕ੍ਤੋਨ੍ਨਮਦ੍ਵਰ੍ष੍ਮਣਿ
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਦੈਤ੍ਯਪਟਲੀਂ ਚਾਖਾਦ੍ਯਮਾਨੇ ਤ੍ਵਯਿ ।
ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਦ੍ਭੂਮਿ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਾਮ੍ਬੁਧਿਕੁਲਂ ਵ੍ਯਾਲੋਲਸ਼ੈਲੋਤ੍ਕਰਂ
ਪ੍ਰੋਤ੍ਸਰ੍ਪਤ੍ਖਚਰਂ ਚਰਾਚਰਮਹੋ ਦੁਃਸ੍ਥਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਦਧੌ ॥7॥
ਤਾਵਨ੍ਮਾਂਸਵਪਾਕਰਾਲਵਪੁषਂ ਘੋਰਾਨ੍ਤ੍ਰਮਾਲਾਧਰਂ
ਤ੍ਵਾਂ ਮਧ੍ਯੇਸਭਮਿਦ੍ਧਕੋਪਮੁषਿਤਂ ਦੁਰ੍ਵਾਰਗੁਰ੍ਵਾਰਵਮ੍ ।
ਅਭ੍ਯੇਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਕੋਪਿ ਭੁਵਨੇ ਦੂਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਭੀਰਵਃ
ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਰ੍ਵਵਿਰਿਞ੍ਚਵਾਸਵਮੁਖਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਸ੍ਤੋषਤ ॥8॥
ਭੂਯੋऽਪ੍ਯਕ੍षਤਰੋषਧਾਮ੍ਨਿ ਭਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਜ੍ਞਯਾ ਬਾਲਕੇ
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੇ ਪਦਯੋਰ੍ਨਮਤ੍ਯਪਭਯੇ ਕਾਰੁਣ੍ਯਭਾਰਾਕੁਲਃ ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਰਮਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਮਧਾਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰਥੋਦ੍ਗਾਯਤ-
ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਕਾਮਧਿਯੋऽਪਿ ਤੇਨਿਥ ਵਰਂ ਲੋਕਾਯ ਚਾਨੁਗ੍ਰਹਮ੍ ॥9॥
ਏਵਂ ਨਾਟਿਤਰੌਦ੍ਰਚੇष੍ਟਿਤ ਵਿਭੋ ਸ਼੍ਰੀਤਾਪਨੀਯਾਭਿਧ-
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਫ़ਉਟਗੀਤਸਰ੍ਵਮਹਿਮਨ੍ਨਤ੍ਯਨ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਾਕृਤੇ ।
ਤਤ੍ਤਾਦृਙ੍ਨਿਖਿਲੋਤ੍ਤਰਂ ਪੁਨਰਹੋ ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪਰੋ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪ੍ਰਿਯ ਹੇ ਮਰੁਤ੍ਪੁਰਪਤੇ ਸਰ੍ਵਾਮਯਾਤ੍ਪਾਹਿ ਮਾਮ੍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
स्तम्भे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय-
न्नाघूर्णज्जगदण्डकुण्डकुहरो घोरस्तवाभूद्रवः ।
श्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतं
कम्पः कश्चन सम्पपात चलितोऽप्यम्भोजभूर्विष्टरात् ॥1॥
दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरम्भिणि स्तम्भतः
सम्भूतं न मृगात्मकं न मनुजाकारं वपुस्ते विभो ।
किं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रान्तचित्तेऽसुरे
विस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृम्भथाः ॥2॥
तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर-
प्रोत्कम्पप्रनिकुम्बिताम्बरमहो जीयात्तवेदं वपुः ।
व्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा-
जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम् ॥3॥
उत्सर्पद्वलिभङ्गभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर-
ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम् ।
व्योमोल्लङ्घि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित-
स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः ॥4॥
नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणं
दैत्येन्द्रं समुपाद्रवन्तमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम् ।
वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान्
व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो ॥5॥
भ्राम्यन्तं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात्
द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुवि ।
निर्भिन्दन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्ताम्बु बद्धोत्सवं
पायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान् ॥6॥
त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणि
प्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयि ।
भ्राम्यद्भूमि विकम्पिताम्बुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करं
प्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ ॥7॥
तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरान्त्रमालाधरं
त्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम् ।
अभ्येतुं न शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवः
सर्वे शर्वविरिञ्चवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत ॥8॥
भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालके
प्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलः ।
शान्तस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत-
स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम् ॥9॥
एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध-
श्रुत्यन्तस्फ़उटगीतसर्वमहिमन्नत्यन्तशुद्धाकृते ।
तत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लङ्घयेत्
प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम् ॥10॥
stambhe ghaṭṭayato hiraṇyakaśipoḥ karṇau samācūrṇaya-
nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharo ghorastavābhūdravaḥ |
śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdaye pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃ
kampaḥ kaścana sampapāta calito'pyambhojabhūrviṣṭarāt ||1||
daitye dikṣu visṛṣṭacakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥ
sambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapuste vibho |
kiṃ kiṃ bhīṣaṇametadadbhutamiti vyudbhrāntacitte'sure
visphūrjjaddhavalograromavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ||2||
taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākesara-
protkampapranikumbitāmbaramaho jīyāttavedaṃ vapuḥ |
vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgogravalganmahā-
jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugoḍḍāmaram ||3||
utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-
grīvaṃ pīvaradośśatodgatanakhakrūrāṃśudūrolbaṇam |
vyomollaṅghi ghanāghanopamaghanapradhvānanirdhāvita-
spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ||4||
nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃ
daityendraṃ samupādravantamadhṛthā dorbhyāṃ pṛthubhyāmamum |
vīro nirgalito'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvicitraśramān
vyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsodyataṃ tvāmaho ||5||
bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prodgṛhya dorbhyāṃ javāt
dvāre'thoruyuge nipātya nakharān vyutkhāya vakṣobhuvi |
nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhotsavaṃ
pāyaṃ pāyamudairayo bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ||6||
tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktonnamadvarṣmaṇi
pratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ cākhādyamāne tvayi |
bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālolaśailotkaraṃ
protsarpatkhacaraṃ carācaramaho duḥsthāmavasthāṃ dadhau ||7||
tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghorāntramālādharaṃ
tvāṃ madhyesabhamiddhakopamuṣitaṃ durvāragurvāravam |
abhyetuṃ na śaśāka kopi bhuvane dūre sthitā bhīravaḥ
sarve śarvaviriñcavāsavamukhāḥ pratyekamastoṣata ||8||
bhūyo'pyakṣataroṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālake
prahlāde padayornamatyapabhaye kāruṇyabhārākulaḥ |
śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stotrairathodgāyata-
stasyākāmadhiyo'pi tenitha varaṃ lokāya cānugraham ||9||
evaṃ nāṭitaraudraceṣṭita vibho śrītāpanīyābhidha-
śrutyantaspha़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛte |
tattādṛṅnikhilottaraṃ punaraho kastvāṃ paro laṅghayet
prahlādapriya he marutpurapate sarvāmayātpāhi mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in