Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 83 - ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਕਵਧਂ - ਦ੍ਨਿਨਿਦਵਧਮ੍

Narayaniyam Dashaka 83 - Paundrakavadham - Dninidavadham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਰਾਮੇऽਥ ਗੋਕੁਲਗਤੇ ਪ੍ਰਮਦਾਪ੍ਰਸਕ੍ਤੇ
ਹੂਤਾਨੁਪੇਤਯਮੁਨਾਦਮਨੇ ਮਦਾਨ੍ਧੇ ।
ਸ੍ਵੈਰਂ ਸਮਾਰਮਤਿ ਸੇਵਕਵਾਦਮੂਢੋ
ਦੂਤਂ ਨ੍ਯਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਤਵ ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਕਵਾਸੁਦੇਵਃ ॥1॥
ਨਾਰਾਯਣੋऽਹਮਵਤੀਰ੍ਣ ਇਹਾਸ੍ਮਿ ਭੂਮੌ
ਧਤ੍ਸੇ ਕਿਲ ਤ੍ਵਮਪਿ ਮਾਮਕਲਕ੍षਣਾਨਿ ।
ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਾਨਿ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ ਮਾਮਿਤਿ ਤ੍ਵਾਂ
ਦੂਤੋ ਜਗਾਦ ਸਕਲੈਰ੍ਹਸਿਤਃ ਸਭਾਯਾਮ੍ ॥2॥
ਦੂਤੇऽਥ ਯਾਤਵਤਿ ਯਾਦਵਸੈਨਿਕੈਸ੍ਤ੍ਵਂ
ਯਾਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ਿਥ ਵਪੁਃ ਕਿਲ ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਕੀਯਮ੍ ।
ਤਾਪੇਨ ਵਕ੍षਸਿ ਕृਤਾਙ੍ਕਮਨਲ੍ਪਮੂਲ੍ਯ-
ਸ਼੍ਰੀਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਮਕਰਕੁਣ੍ਡਲਪੀਤਚੇਲਮ੍ ॥3॥
ਕਾਲਾਯਸਂ ਨਿਜਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮਸ੍ਯਤੋऽਸ੍ਯ
ਕਾਲਾਨਲੋਤ੍ਕਰਕਿਰੇਣ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ।
ਸ਼ੀਰ੍षਂ ਚਕਰ੍ਤਿਥ ਮਮਰ੍ਦਿਥ ਚਾਸ੍ਯ ਸੇਨਾਂ
ਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਕਾਸ਼ਿਪਸ਼ਿਰੋऽਪਿ ਚਕਰ੍ਥ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮ੍ ॥4॥
ਜਾਲ੍ਯੇਨ ਬਾਲਕਗਿਰਾऽਪਿ ਕਿਲਾਹਮੇਵ
ਸ਼੍ਰੀਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਰੂਢਮਤਿਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸਃ ।
ਸਾਯੁਜ੍ਯਮੇਵ ਭਵਦੈਕ੍ਯਧਿਯਾ ਗਤੋऽਭੂਤ੍
ਕੋ ਨਾਮ ਕਸ੍ਯ ਸੁਕृਤਂ ਕਥਮਿਤ੍ਯਵੇਯਾਤ੍ ॥5॥
ਕਾਸ਼ੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤਨਯੋऽਥ ਸੁਦਕ੍षਿਣਾਖ੍ਯਃ
ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਭਵਤੇ ਵਿਹਿਤਾਭਿਚਾਰਃ ।
ਕृਤ੍ਯਾਨਲਂ ਕਮਪਿ ਬਾਣ੍ਰਰਣਾਤਿਭੀਤੈ-
ਰ੍ਭੂਤੈਃ ਕਥਞ੍ਚਨ ਵृਤੈਃ ਸਮਮਭ੍ਯਮੁਞ੍ਚਤ੍ ॥6॥
ਤਾਲਪ੍ਰਮਾਣਚਰਣਾਮਖਿਲਂ ਦਹਨ੍ਤੀਂ
ਕृਤ੍ਯਾਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚਕਿਤੈਃ ਕਥਿਤੋऽਪਿ ਪੌਰੈਃ ।
ਦ੍ਯੂਤੋਤ੍ਸਵੇ ਕਿਮਪਿ ਨੋ ਚਲਿਤੋ ਵਿਭੋ ਤ੍ਵਂ
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਮਾਸ਼ੁ ਵਿਸਸਰ੍ਜਿਥ ਕਾਲਚਕ੍ਰਮ੍ ॥7॥
ਅਭ੍ਯਾਪਤਤ੍ਯਮਿਤਧਾਮ੍ਨਿ ਭਵਨ੍ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰੇ
ਹਾ ਹੇਤਿ ਵਿਦ੍ਰੁਤਵਤੀ ਖਲੁ ਘੋਰਕृਤ੍ਯਾ।
ਰੋषਾਤ੍ ਸੁਦਕ੍षਿਣਮਦਕ੍षਿਣਚੇष੍ਟਿਤਂ ਤਂ
ਪੁਪ੍ਲੋष ਚਕ੍ਰਮਪਿ ਕਾਸ਼ਿਪੁਰੀਮਧਾਕ੍षੀਤ੍ ॥8॥
ਸ ਖਲੁ ਵਿਵਿਦੋ ਰਕ੍षੋਘਾਤੇ ਕृਤੋਪਕृਤਿਃ ਪੁਰਾ
ਤਵ ਤੁ ਕਲਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਤਦਾ ਖਲਤਾਂ ਗਤਃ ।
ਨਰਕਸਚਿਵੋ ਦੇਸ਼ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਸृਜਨ੍ ਨਗਰਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਝਟਿਤਿ ਹਲਿਨਾ ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਨਦ੍ਧਾ ਪਪਾਤ ਤਲਾਹਤਃ ॥9॥
ਸਾਮ੍ਬਂ ਕੌਰਵ੍ਯਪੁਤ੍ਰੀਹਰਣਨਿਯਮਿਤਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਨਾਰ੍ਥੀ ਕੁਰੂਣਾਂ
ਯਾਤਸ੍ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਰੋषੋਦ੍ਧृਤਕਰਿਨਗਰੋ ਮੋਚਯਾਮਾਸ ਰਾਮਃ ।
ਤੇ ਘਾਤ੍ਯਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯੈਰਿਤਿ ਯਦੁਪृਤਨਾਂ ਨਾਮੁਚਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਦਾਨੀਂ
ਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਰ੍ਬੋਧਲੀਲਂ ਪਵਨਪੁਰਪਤੇ ਤਾਪਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਨਿषੇਵੇ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
रामेऽथ गोकुलगते प्रमदाप्रसक्ते
हूतानुपेतयमुनादमने मदान्धे ।
स्वैरं समारमति सेवकवादमूढो
दूतं न्ययुङ्क्त तव पौण्ड्रकवासुदेवः ॥1॥
नारायणोऽहमवतीर्ण इहास्मि भूमौ
धत्से किल त्वमपि मामकलक्षणानि ।
उत्सृज्य तानि शरणं व्रज मामिति त्वां
दूतो जगाद सकलैर्हसितः सभायाम् ॥2॥
दूतेऽथ यातवति यादवसैनिकैस्त्वं
यातो ददर्शिथ वपुः किल पौण्ड्रकीयम् ।
तापेन वक्षसि कृताङ्कमनल्पमूल्य-
श्रीकौस्तुभं मकरकुण्डलपीतचेलम् ॥3॥
कालायसं निजसुदर्शनमस्यतोऽस्य
कालानलोत्करकिरेण सुदर्शनेन ।
शीर्षं चकर्तिथ ममर्दिथ चास्य सेनां
तन्मित्रकाशिपशिरोऽपि चकर्थ काश्याम् ॥4॥
जाल्येन बालकगिराऽपि किलाहमेव
श्रीवासुदेव इति रूढमतिश्चिरं सः ।
सायुज्यमेव भवदैक्यधिया गतोऽभूत्
को नाम कस्य सुकृतं कथमित्यवेयात् ॥5॥
काशीश्वरस्य तनयोऽथ सुदक्षिणाख्यः
शर्वं प्रपूज्य भवते विहिताभिचारः ।
कृत्यानलं कमपि बाण्ररणातिभीतै-
र्भूतैः कथञ्चन वृतैः सममभ्यमुञ्चत् ॥6॥
तालप्रमाणचरणामखिलं दहन्तीं
कृत्यां विलोक्य चकितैः कथितोऽपि पौरैः ।
द्यूतोत्सवे किमपि नो चलितो विभो त्वं
पार्श्वस्थमाशु विससर्जिथ कालचक्रम् ॥7॥
अभ्यापतत्यमितधाम्नि भवन्महास्त्रे
हा हेति विद्रुतवती खलु घोरकृत्या।
रोषात् सुदक्षिणमदक्षिणचेष्टितं तं
पुप्लोष चक्रमपि काशिपुरीमधाक्षीत् ॥8॥
स खलु विविदो रक्षोघाते कृतोपकृतिः पुरा
तव तु कलया मृत्युं प्राप्तुं तदा खलतां गतः ।
नरकसचिवो देशक्लेशं सृजन् नगरान्तिके
झटिति हलिना युध्यन्नद्धा पपात तलाहतः ॥9॥
साम्बं कौरव्यपुत्रीहरणनियमितं सान्त्वनार्थी कुरूणां
यातस्तद्वाक्यरोषोद्धृतकरिनगरो मोचयामास रामः ।
ते घात्याः पाण्डवेयैरिति यदुपृतनां नामुचस्त्वं तदानीं
तं त्वां दुर्बोधलीलं पवनपुरपते तापशान्त्यै निषेवे ॥10॥
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in