Vishnu

નારાયણીયં દશક 83 - પૌણ્ડ્રકવધં - દ્નિનિદવધમ્

Narayaniyam Dashaka 83 - Paundrakavadham - Dninidavadham

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
રામેઽથ ગોકુલગતે પ્રમદાપ્રસક્તે
હૂતાનુપેતયમુનાદમને મદાન્ધે ।
સ્વૈરં સમારમતિ સેવકવાદમૂઢો
દૂતં ન્યયુઙ્ક્ત તવ પૌણ્ડ્રકવાસુદેવઃ ॥1॥
નારાયણોઽહમવતીર્ણ ઇહાસ્મિ ભૂમૌ
ધત્સે કિલ ત્વમપિ મામકલક્ષણાનિ ।
ઉત્સૃજ્ય તાનિ શરણં વ્રજ મામિતિ ત્વાં
દૂતો જગાદ સકલૈર્હસિતઃ સભાયામ્ ॥2॥
દૂતેઽથ યાતવતિ યાદવસૈનિકૈસ્ત્વં
યાતો દદર્શિથ વપુઃ કિલ પૌણ્ડ્રકીયમ્ ।
તાપેન વક્ષસિ કૃતાઙ્કમનલ્પમૂલ્ય-
શ્રીકૌસ્તુભં મકરકુણ્ડલપીતચેલમ્ ॥3॥
કાલાયસં નિજસુદર્શનમસ્યતોઽસ્ય
કાલાનલોત્કરકિરેણ સુદર્શનેન ।
શીર્ષં ચકર્તિથ મમર્દિથ ચાસ્ય સેનાં
તન્મિત્રકાશિપશિરોઽપિ ચકર્થ કાશ્યામ્ ॥4॥
જાલ્યેન બાલકગિરાઽપિ કિલાહમેવ
શ્રીવાસુદેવ ઇતિ રૂઢમતિશ્ચિરં સઃ ।
સાયુજ્યમેવ ભવદૈક્યધિયા ગતોઽભૂત્
કો નામ કસ્ય સુકૃતં કથમિત્યવેયાત્ ॥5॥
કાશીશ્વરસ્ય તનયોઽથ સુદક્ષિણાખ્યઃ
શર્વં પ્રપૂજ્ય ભવતે વિહિતાભિચારઃ ।
કૃત્યાનલં કમપિ બાણ્રરણાતિભીતૈ-
ર્ભૂતૈઃ કથઞ્ચન વૃતૈઃ સમમભ્યમુઞ્ચત્ ॥6॥
તાલપ્રમાણચરણામખિલં દહન્તીં
કૃત્યાં વિલોક્ય ચકિતૈઃ કથિતોઽપિ પૌરૈઃ ।
દ્યૂતોત્સવે કિમપિ નો ચલિતો વિભો ત્વં
પાર્શ્વસ્થમાશુ વિસસર્જિથ કાલચક્રમ્ ॥7॥
અભ્યાપતત્યમિતધામ્નિ ભવન્મહાસ્ત્રે
હા હેતિ વિદ્રુતવતી ખલુ ઘોરકૃત્યા।
રોષાત્ સુદક્ષિણમદક્ષિણચેષ્ટિતં તં
પુપ્લોષ ચક્રમપિ કાશિપુરીમધાક્ષીત્ ॥8॥
સ ખલુ વિવિદો રક્ષોઘાતે કૃતોપકૃતિઃ પુરા
તવ તુ કલયા મૃત્યું પ્રાપ્તું તદા ખલતાં ગતઃ ।
નરકસચિવો દેશક્લેશં સૃજન્ નગરાન્તિકે
ઝટિતિ હલિના યુધ્યન્નદ્ધા પપાત તલાહતઃ ॥9॥
સામ્બં કૌરવ્યપુત્રીહરણનિયમિતં સાન્ત્વનાર્થી કુરૂણાં
યાતસ્તદ્વાક્યરોષોદ્ધૃતકરિનગરો મોચયામાસ રામઃ ।
તે ઘાત્યાઃ પાણ્ડવેયૈરિતિ યદુપૃતનાં નામુચસ્ત્વં તદાનીં
તં ત્વાં દુર્બોધલીલં પવનપુરપતે તાપશાન્ત્યૈ નિષેવે ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
रामेऽथ गोकुलगते प्रमदाप्रसक्ते
हूतानुपेतयमुनादमने मदान्धे ।
स्वैरं समारमति सेवकवादमूढो
दूतं न्ययुङ्क्त तव पौण्ड्रकवासुदेवः ॥1॥
नारायणोऽहमवतीर्ण इहास्मि भूमौ
धत्से किल त्वमपि मामकलक्षणानि ।
उत्सृज्य तानि शरणं व्रज मामिति त्वां
दूतो जगाद सकलैर्हसितः सभायाम् ॥2॥
दूतेऽथ यातवति यादवसैनिकैस्त्वं
यातो ददर्शिथ वपुः किल पौण्ड्रकीयम् ।
तापेन वक्षसि कृताङ्कमनल्पमूल्य-
श्रीकौस्तुभं मकरकुण्डलपीतचेलम् ॥3॥
कालायसं निजसुदर्शनमस्यतोऽस्य
कालानलोत्करकिरेण सुदर्शनेन ।
शीर्षं चकर्तिथ ममर्दिथ चास्य सेनां
तन्मित्रकाशिपशिरोऽपि चकर्थ काश्याम् ॥4॥
जाल्येन बालकगिराऽपि किलाहमेव
श्रीवासुदेव इति रूढमतिश्चिरं सः ।
सायुज्यमेव भवदैक्यधिया गतोऽभूत्
को नाम कस्य सुकृतं कथमित्यवेयात् ॥5॥
काशीश्वरस्य तनयोऽथ सुदक्षिणाख्यः
शर्वं प्रपूज्य भवते विहिताभिचारः ।
कृत्यानलं कमपि बाण्ररणातिभीतै-
र्भूतैः कथञ्चन वृतैः सममभ्यमुञ्चत् ॥6॥
तालप्रमाणचरणामखिलं दहन्तीं
कृत्यां विलोक्य चकितैः कथितोऽपि पौरैः ।
द्यूतोत्सवे किमपि नो चलितो विभो त्वं
पार्श्वस्थमाशु विससर्जिथ कालचक्रम् ॥7॥
अभ्यापतत्यमितधाम्नि भवन्महास्त्रे
हा हेति विद्रुतवती खलु घोरकृत्या।
रोषात् सुदक्षिणमदक्षिणचेष्टितं तं
पुप्लोष चक्रमपि काशिपुरीमधाक्षीत् ॥8॥
स खलु विविदो रक्षोघाते कृतोपकृतिः पुरा
तव तु कलया मृत्युं प्राप्तुं तदा खलतां गतः ।
नरकसचिवो देशक्लेशं सृजन् नगरान्तिके
झटिति हलिना युध्यन्नद्धा पपात तलाहतः ॥9॥
साम्बं कौरव्यपुत्रीहरणनियमितं सान्त्वनार्थी कुरूणां
यातस्तद्वाक्यरोषोद्धृतकरिनगरो मोचयामास रामः ।
ते घात्याः पाण्डवेयैरिति यदुपृतनां नामुचस्त्वं तदानीं
तं त्वां दुर्बोधलीलं पवनपुरपते तापशान्त्यै निषेवे ॥10॥
rāme'tha gokulagate pramadāprasakte
hūtānupetayamunādamane madāndhe |
svairaṃ samāramati sevakavādamūḍho
dūtaṃ nyayuṅkta tava pauṇḍrakavāsudevaḥ ||1||
nārāyaṇo'hamavatīrṇa ihāsmi bhūmau
dhatse kila tvamapi māmakalakṣaṇāni |
utsṛjya tāni śaraṇaṃ vraja māmiti tvāṃ
dūto jagāda sakalairhasitaḥ sabhāyām ||2||
dūte'tha yātavati yādavasainikaistvaṃ
yāto dadarśitha vapuḥ kila pauṇḍrakīyam |
tāpena vakṣasi kṛtāṅkamanalpamūlya-
śrīkaustubhaṃ makarakuṇḍalapītacelam ||3||
kālāyasaṃ nijasudarśanamasyato'sya
kālānalotkarakireṇa sudarśanena |
śīrṣaṃ cakartitha mamarditha cāsya senāṃ
tanmitrakāśipaśiro'pi cakartha kāśyām ||4||
jālyena bālakagirā'pi kilāhameva
śrīvāsudeva iti rūḍhamatiściraṃ saḥ |
sāyujyameva bhavadaikyadhiyā gato'bhūt
ko nāma kasya sukṛtaṃ kathamityaveyāt ||5||
kāśīśvarasya tanayo'tha sudakṣiṇākhyaḥ
śarvaṃ prapūjya bhavate vihitābhicāraḥ |
kṛtyānalaṃ kamapi bāṇraraṇātibhītai-
rbhūtaiḥ kathañcana vṛtaiḥ samamabhyamuñcat ||6||
tālapramāṇacaraṇāmakhilaṃ dahantīṃ
kṛtyāṃ vilokya cakitaiḥ kathito'pi pauraiḥ |
dyūtotsave kimapi no calito vibho tvaṃ
pārśvasthamāśu visasarjitha kālacakram ||7||
abhyāpatatyamitadhāmni bhavanmahāstre
hā heti vidrutavatī khalu ghorakṛtyā|
roṣāt sudakṣiṇamadakṣiṇaceṣṭitaṃ taṃ
puploṣa cakramapi kāśipurīmadhākṣīt ||8||
sa khalu vivido rakṣoghāte kṛtopakṛtiḥ purā
tava tu kalayā mṛtyuṃ prāptuṃ tadā khalatāṃ gataḥ |
narakasacivo deśakleśaṃ sṛjan nagarāntike
jhaṭiti halinā yudhyannaddhā papāta talāhataḥ ||9||
sāmbaṃ kauravyaputrīharaṇaniyamitaṃ sāntvanārthī kurūṇāṃ
yātastadvākyaroṣoddhṛtakarinagaro mocayāmāsa rāmaḥ |
te ghātyāḥ pāṇḍaveyairiti yadupṛtanāṃ nāmucastvaṃ tadānīṃ
taṃ tvāṃ durbodhalīlaṃ pavanapurapate tāpaśāntyai niṣeve ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in