Vishnu

નારાયણીયં દશક 10 - સૃષ્ટિવૈવિધ્યમ્

Narayaniyam Dashaka 10 - Srishtivaividhyam

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
વૈકુણ્ઠ વર્ધિતબલોઽથ ભવત્પ્રસાદા-
દમ્ભોજયોનિરસૃજત્ કિલ જીવદેહાન્ ।
સ્થાસ્નૂનિ ભૂરુહમયાનિ તથા તિરશ્ચાં
જાતિં મનુષ્યનિવહાનપિ દેવભેદાન્ ॥1॥
મિથ્યાગ્રહાસ્મિમતિરાગવિકોપભીતિ-
રજ્ઞાનવૃત્તિમિતિ પઞ્ચવિધાં સ સૃષ્ટ્વા ।
ઉદ્દામતામસપદાર્થવિધાનદૂન -
સ્તેને ત્વદીયચરણસ્મરણં વિશુદ્ધ્યૈ ॥2॥
તાવત્ સસર્જ મનસા સનકં સનન્દં
ભૂયઃ સનાતનમુનિં ચ સનત્કુમારમ્ ।
તે સૃષ્ટિકર્મણિ તુ તેન નિયુજ્યમાના-
સ્ત્વત્પાદભક્તિરસિકા જગૃહુર્ન વાણીમ્ ॥3॥
તાવત્ પ્રકોપમુદિતં પ્રતિરુન્ધતોઽસ્ય
ભ્રૂમધ્યતોઽજનિ મૃડો ભવદેકદેશઃ ।
નામાનિ મે કુરુ પદાનિ ચ હા વિરિઞ્ચે-
ત્યાદૌ રુરોદ કિલ તેન સ રુદ્રનામા ॥4॥
એકાદશાહ્વયતયા ચ વિભિન્નરૂપં
રુદ્રં વિધાય દયિતા વનિતાશ્ચ દત્વા ।
તાવન્ત્યદત્ત ચ પદાનિ ભવત્પ્રણુન્નઃ
પ્રાહ પ્રજાવિરચનાય ચ સાદરં તમ્ ॥5॥
રુદ્રાભિસૃષ્ટભયદાકૃતિરુદ્રસઙ્ઘ-
સમ્પૂર્યમાણભુવનત્રયભીતચેતાઃ ।
મા મા પ્રજાઃ સૃજ તપશ્ચર મઙ્ગલાયે-
ત્યાચષ્ટ તં કમલભૂર્ભવદીરિતાત્મા ॥6॥
તસ્યાથ સર્ગરસિકસ્ય મરીચિરત્રિ-
સ્તત્રાઙિગરાઃ ક્રતુમુનિઃ પુલહઃ પુલસ્ત્યઃ ।
અઙ્ગાદજાયત ભૃગુશ્ચ વસિષ્ઠદક્ષૌ
શ્રીનારદશ્ચ ભગવન્ ભવદઙ્ઘ્રિદાસઃ ॥7॥
ધર્માદિકાનભિસૃજન્નથ કર્દમં ચ
વાણીં વિધાય વિધિરઙ્ગજસઙ્કુલોઽભૂત્ ।
ત્વદ્બોધિતૈસ્સનકદક્ષમુખૈસ્તનૂજૈ-
રુદ્બોધિતશ્ચ વિરરામ તમો વિમુઞ્ચન્ ॥8॥
વેદાન્ પુરાણનિવહાનપિ સર્વવિદ્યાઃ
કુર્વન્ નિજાનનગણાચ્ચતુરાનનોઽસૌ ।
પુત્રેષુ તેષુ વિનિધાય સ સર્ગવૃદ્ધિ-
મપ્રાપ્નુવંસ્તવ પદામ્બુજમાશ્રિતોભૂત્ ॥9॥
જાનન્નુપાયમથ દેહમજો વિભજ્ય
સ્રીપુંસભાવમભજન્મનુતદ્વધૂભ્યામ્ ।
તાભ્યાં ચ માનુષકુલાનિ વિવર્ધયંસ્ત્વં
ગોવિન્દ મારુતપુરેશ નિરુન્ધિ રોગાન્ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaikuṇṭha vardhitabalo'tha bhavatprasādā-
dambhojayonirasṛjat kila jīvadehān |
sthāsnūni bhūruhamayāni tathā tiraścāṃ
jātiṃ manuṣyanivahānapi devabhedān ||1||
mithyāgrahāsmimatirāgavikopabhīti-
rajñānavṛttimiti pañcavidhāṃ sa sṛṣṭvā |
uddāmatāmasapadārthavidhānadūna -
stene tvadīyacaraṇasmaraṇaṃ viśuddhyai ||2||
tāvat sasarja manasā sanakaṃ sanandaṃ
bhūyaḥ sanātanamuniṃ ca sanatkumāram |
te sṛṣṭikarmaṇi tu tena niyujyamānā-
stvatpādabhaktirasikā jagṛhurna vāṇīm ||3||
tāvat prakopamuditaṃ pratirundhato'sya
bhrūmadhyato'jani mṛḍo bhavadekadeśaḥ |
nāmāni me kuru padāni ca hā viriñce-
tyādau ruroda kila tena sa rudranāmā ||4||
ekādaśāhvayatayā ca vibhinnarūpaṃ
rudraṃ vidhāya dayitā vanitāśca datvā |
tāvantyadatta ca padāni bhavatpraṇunnaḥ
prāha prajāviracanāya ca sādaraṃ tam ||5||
rudrābhisṛṣṭabhayadākṛtirudrasaṅgha-
sampūryamāṇabhuvanatrayabhītacetāḥ |
mā mā prajāḥ sṛja tapaścara maṅgalāye-
tyācaṣṭa taṃ kamalabhūrbhavadīritātmā ||6||
tasyātha sargarasikasya marīciratri-
statrāṅigarāḥ kratumuniḥ pulahaḥ pulastyaḥ |
aṅgādajāyata bhṛguśca vasiṣṭhadakṣau
śrīnāradaśca bhagavan bhavadaṅghridāsaḥ ||7||
dharmādikānabhisṛjannatha kardamaṃ ca
vāṇīṃ vidhāya vidhiraṅgajasaṅkulo'bhūt |
tvadbodhitaissanakadakṣamukhaistanūjai-
rudbodhitaśca virarāma tamo vimuñcan ||8||
vedān purāṇanivahānapi sarvavidyāḥ
kurvan nijānanagaṇāccaturānano'sau |
putreṣu teṣu vinidhāya sa sargavṛddhi-
maprāpnuvaṃstava padāmbujamāśritobhūt ||9||
jānannupāyamatha dehamajo vibhajya
srīpuṃsabhāvamabhajanmanutadvadhūbhyām |
tābhyāṃ ca mānuṣakulāni vivardhayaṃstvaṃ
govinda mārutapureśa nirundhi rogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वैकुण्ठ वर्धितबलोऽथ भवत्प्रसादा-
दम्भोजयोनिरसृजत् किल जीवदेहान् ।
स्थास्नूनि भूरुहमयानि तथा तिरश्चां
जातिं मनुष्यनिवहानपि देवभेदान् ॥1॥
मिथ्याग्रहास्मिमतिरागविकोपभीति-
रज्ञानवृत्तिमिति पञ्चविधां स सृष्ट्वा ।
उद्दामतामसपदार्थविधानदून -
स्तेने त्वदीयचरणस्मरणं विशुद्ध्यै ॥2॥
तावत् ससर्ज मनसा सनकं सनन्दं
भूयः सनातनमुनिं च सनत्कुमारम् ।
ते सृष्टिकर्मणि तु तेन नियुज्यमाना-
स्त्वत्पादभक्तिरसिका जगृहुर्न वाणीम् ॥3॥
तावत् प्रकोपमुदितं प्रतिरुन्धतोऽस्य
भ्रूमध्यतोऽजनि मृडो भवदेकदेशः ।
नामानि मे कुरु पदानि च हा विरिञ्चे-
त्यादौ रुरोद किल तेन स रुद्रनामा ॥4॥
एकादशाह्वयतया च विभिन्नरूपं
रुद्रं विधाय दयिता वनिताश्च दत्वा ।
तावन्त्यदत्त च पदानि भवत्प्रणुन्नः
प्राह प्रजाविरचनाय च सादरं तम् ॥5॥
रुद्राभिसृष्टभयदाकृतिरुद्रसङ्घ-
सम्पूर्यमाणभुवनत्रयभीतचेताः ।
मा मा प्रजाः सृज तपश्चर मङ्गलाये-
त्याचष्ट तं कमलभूर्भवदीरितात्मा ॥6॥
तस्याथ सर्गरसिकस्य मरीचिरत्रि-
स्तत्राङिगराः क्रतुमुनिः पुलहः पुलस्त्यः ।
अङ्गादजायत भृगुश्च वसिष्ठदक्षौ
श्रीनारदश्च भगवन् भवदङ्घ्रिदासः ॥7॥
धर्मादिकानभिसृजन्नथ कर्दमं च
वाणीं विधाय विधिरङ्गजसङ्कुलोऽभूत् ।
त्वद्बोधितैस्सनकदक्षमुखैस्तनूजै-
रुद्बोधितश्च विरराम तमो विमुञ्चन् ॥8॥
वेदान् पुराणनिवहानपि सर्वविद्याः
कुर्वन् निजाननगणाच्चतुराननोऽसौ ।
पुत्रेषु तेषु विनिधाय स सर्गवृद्धि-
मप्राप्नुवंस्तव पदाम्बुजमाश्रितोभूत् ॥9॥
जानन्नुपायमथ देहमजो विभज्य
स्रीपुंसभावमभजन्मनुतद्वधूभ्याम् ।
ताभ्यां च मानुषकुलानि विवर्धयंस्त्वं
गोविन्द मारुतपुरेश निरुन्धि रोगान् ॥10॥
vaikuṇṭha vardhitabalo'tha bhavatprasādā-
dambhojayonirasṛjat kila jīvadehān |
sthāsnūni bhūruhamayāni tathā tiraścāṃ
jātiṃ manuṣyanivahānapi devabhedān ||1||
mithyāgrahāsmimatirāgavikopabhīti-
rajñānavṛttimiti pañcavidhāṃ sa sṛṣṭvā |
uddāmatāmasapadārthavidhānadūna -
stene tvadīyacaraṇasmaraṇaṃ viśuddhyai ||2||
tāvat sasarja manasā sanakaṃ sanandaṃ
bhūyaḥ sanātanamuniṃ ca sanatkumāram |
te sṛṣṭikarmaṇi tu tena niyujyamānā-
stvatpādabhaktirasikā jagṛhurna vāṇīm ||3||
tāvat prakopamuditaṃ pratirundhato'sya
bhrūmadhyato'jani mṛḍo bhavadekadeśaḥ |
nāmāni me kuru padāni ca hā viriñce-
tyādau ruroda kila tena sa rudranāmā ||4||
ekādaśāhvayatayā ca vibhinnarūpaṃ
rudraṃ vidhāya dayitā vanitāśca datvā |
tāvantyadatta ca padāni bhavatpraṇunnaḥ
prāha prajāviracanāya ca sādaraṃ tam ||5||
rudrābhisṛṣṭabhayadākṛtirudrasaṅgha-
sampūryamāṇabhuvanatrayabhītacetāḥ |
mā mā prajāḥ sṛja tapaścara maṅgalāye-
tyācaṣṭa taṃ kamalabhūrbhavadīritātmā ||6||
tasyātha sargarasikasya marīciratri-
statrāṅigarāḥ kratumuniḥ pulahaḥ pulastyaḥ |
aṅgādajāyata bhṛguśca vasiṣṭhadakṣau
śrīnāradaśca bhagavan bhavadaṅghridāsaḥ ||7||
dharmādikānabhisṛjannatha kardamaṃ ca
vāṇīṃ vidhāya vidhiraṅgajasaṅkulo'bhūt |
tvadbodhitaissanakadakṣamukhaistanūjai-
rudbodhitaśca virarāma tamo vimuñcan ||8||
vedān purāṇanivahānapi sarvavidyāḥ
kurvan nijānanagaṇāccaturānano'sau |
putreṣu teṣu vinidhāya sa sargavṛddhi-
maprāpnuvaṃstava padāmbujamāśritobhūt ||9||
jānannupāyamatha dehamajo vibhajya
srīpuṃsabhāvamabhajanmanutadvadhūbhyām |
tābhyāṃ ca mānuṣakulāni vivardhayaṃstvaṃ
govinda mārutapureśa nirundhi rogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in