Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 20 - ಋಷಭಯೋಗೀಶ್ವರಚರಿತಮ್

Narayaniyam Dashaka 20 - Rishabhayogishvaracharitam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಪ್ರಿಯವ್ರತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಪುತ್ರಭೂತಾ-
ದಾಗ್ನೀಧ್ರರಾಜಾದುದಿತೋ ಹಿ ನಾಭಿಃ ।
ತ್ವಾಂ ದೃಷ್ಟವಾನಿಷ್ಟದಮಿಷ್ಟಿಮಧ್ಯೇ
ತವೈವ ತುಷ್ಟ್ಯೈ ಕೃತಯಜ್ಞಕರ್ಮಾ ॥1॥
ಅಭಿಷ್ಟುತಸ್ತತ್ರ ಮುನೀಶ್ವರೈಸ್ತ್ವಂ
ರಾಜ್ಞಃ ಸ್ವತುಲ್ಯಂ ಸುತಮರ್ಥ್ಯಮಾನಃ ।
ಸ್ವಯಂ ಜನಿಷ್ಯೇಽಹಮಿತಿ ಬ್ರುವಾಣ-
ಸ್ತಿರೋದಧಾ ಬರ್ಹಿಷಿ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ॥2॥
ನಾಭಿಪ್ರಿಯಾಯಾಮಥ ಮೇರುದೇವ್ಯಾಂ
ತ್ವಮಂಶತೋಽಭೂಃ ೠಷಭಾಭಿಧಾನಃ ।
ಅಲೋಕಸಾಮಾನ್ಯಗುಣಪ್ರಭಾವ-
ಪ್ರಭಾವಿತಾಶೇಷಜನಪ್ರಮೋದಃ ॥3॥
ತ್ವಯಿ ತ್ರಿಲೋಕೀಭೃತಿ ರಾಜ್ಯಭಾರಂ
ನಿಧಾಯ ನಾಭಿಃ ಸಹ ಮೇರುದೇವ್ಯಾ ।
ತಪೋವನಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭವನ್ನಿಷೇವೀ
ಗತಃ ಕಿಲಾನನ್ದಪದಂ ಪದಂ ತೇ ॥4॥
ಇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವದುತ್ಕರ್ಷಕೃತಾದಮರ್ಷಾ-
ದ್ವವರ್ಷ ನಾಸ್ಮಿನ್ನಜನಾಭವರ್ಷೇ ।
ಯದಾ ತದಾ ತ್ವಂ ನಿಜಯೋಗಶಕ್ತ್ಯಾ
ಸ್ವವರ್ಷಮೇನದ್ವ್ಯದಧಾಃ ಸುವರ್ಷಮ್ ॥5॥
ಜಿತೇನ್ದ್ರದತ್ತಾಂ ಕಮನೀಂ ಜಯನ್ತೀ-
ಮಥೋದ್ವಹನ್ನಾತ್ಮರತಾಶಯೋಽಪಿ ।
ಅಜೀಜನಸ್ತತ್ರ ಶತಂ ತನೂಜಾ-
ನೇಷಾಂ ಕ್ಷಿತೀಶೋ ಭರತೋಽಗ್ರಜನ್ಮಾ ॥6॥
ನವಾಭವನ್ ಯೋಗಿವರಾ ನವಾನ್ಯೇ
ತ್ವಪಾಲಯನ್ ಭಾರತವರ್ಷಖಣ್ಡಾನ್ ।
ಸೈಕಾ ತ್ವಶೀತಿಸ್ತವ ಶೇಷಪುತ್ರ-
ಸ್ತಪೋಬಲಾತ್ ಭೂಸುರಭೂಯಮೀಯುಃ ॥7॥
ಉಕ್ತ್ವಾ ಸುತೇಭ್ಯೋಽಥ ಮುನೀನ್ದ್ರಮಧ್ಯೇ
ವಿರಕ್ತಿಭಕ್ತ್ಯನ್ವಿತಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗಮ್ ।
ಸ್ವಯಂ ಗತಃ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯವೃತ್ತಿ-
ಮಧಾ ಜಡೋನ್ಮತ್ತಪಿಶಾಚಚರ್ಯಾಮ್ ॥8॥
ಪರಾತ್ಮಭೂತೋಽಪಿ ಪರೋಪದೇಶಂ
ಕುರ್ವನ್ ಭವಾನ್ ಸರ್ವನಿರಸ್ಯಮಾನಃ ।
ವಿಕಾರಹೀನೋ ವಿಚಚಾರ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ
ಮಹೀಮಹೀನಾತ್ಮರಸಾಭಿಲೀನಃ ॥9॥
ಶಯುವ್ರತಂ ಗೋಮೃಗಕಾಕಚರ್ಯಾಂ
ಚಿರಂ ಚರನ್ನಾಪ್ಯ ಪರಂ ಸ್ವರೂಪಮ್ ।
ದವಾಹೃತಾಙ್ಗಃ ಕುಟಕಾಚಲೇ ತ್ವಂ
ತಾಪಾನ್ ಮಮಾಪಾಕುರು ವಾತನಾಥ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
priyavratasya priyaputrabhūtā-
dāgnīdhrarājādudito hi nābhiḥ |
tvāṃ dṛṣṭavāniṣṭadamiṣṭimadhye
tavaiva tuṣṭyai kṛtayajñakarmā ||1||
abhiṣṭutastatra munīśvaraistvaṃ
rājñaḥ svatulyaṃ sutamarthyamānaḥ |
svayaṃ janiṣye'hamiti bruvāṇa-
stirodadhā barhiṣi viśvamūrte ||2||
nābhipriyāyāmatha merudevyāṃ
tvamaṃśato'bhūḥ ṝṣabhābhidhānaḥ |
alokasāmānyaguṇaprabhāva-
prabhāvitāśeṣajanapramodaḥ ||3||
tvayi trilokībhṛti rājyabhāraṃ
nidhāya nābhiḥ saha merudevyā |
tapovanaṃ prāpya bhavanniṣevī
gataḥ kilānandapadaṃ padaṃ te ||4||
indrastvadutkarṣakṛtādamarṣā-
dvavarṣa nāsminnajanābhavarṣe |
yadā tadā tvaṃ nijayogaśaktyā
svavarṣamenadvyadadhāḥ suvarṣam ||5||
jitendradattāṃ kamanīṃ jayantī-
mathodvahannātmaratāśayo'pi |
ajījanastatra śataṃ tanūjā-
neṣāṃ kṣitīśo bharato'grajanmā ||6||
navābhavan yogivarā navānye
tvapālayan bhāratavarṣakhaṇḍān |
saikā tvaśītistava śeṣaputra-
stapobalāt bhūsurabhūyamīyuḥ ||7||
uktvā sutebhyo'tha munīndramadhye
viraktibhaktyanvitamuktimārgam |
svayaṃ gataḥ pāramahaṃsyavṛtti-
madhā jaḍonmattapiśācacaryām ||8||
parātmabhūto'pi paropadeśaṃ
kurvan bhavān sarvanirasyamānaḥ |
vikārahīno vicacāra kṛtsnāṃ
mahīmahīnātmarasābhilīnaḥ ||9||
śayuvrataṃ gomṛgakākacaryāṃ
ciraṃ carannāpya paraṃ svarūpam |
davāhṛtāṅgaḥ kuṭakācale tvaṃ
tāpān mamāpākuru vātanātha ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
प्रियव्रतस्य प्रियपुत्रभूता-
दाग्नीध्रराजादुदितो हि नाभिः ।
त्वां दृष्टवानिष्टदमिष्टिमध्ये
तवैव तुष्ट्यै कृतयज्ञकर्मा ॥1॥
अभिष्टुतस्तत्र मुनीश्वरैस्त्वं
राज्ञः स्वतुल्यं सुतमर्थ्यमानः ।
स्वयं जनिष्येऽहमिति ब्रुवाण-
स्तिरोदधा बर्हिषि विश्वमूर्ते ॥2॥
नाभिप्रियायामथ मेरुदेव्यां
त्वमंशतोऽभूः ॠषभाभिधानः ।
अलोकसामान्यगुणप्रभाव-
प्रभाविताशेषजनप्रमोदः ॥3॥
त्वयि त्रिलोकीभृति राज्यभारं
निधाय नाभिः सह मेरुदेव्या ।
तपोवनं प्राप्य भवन्निषेवी
गतः किलानन्दपदं पदं ते ॥4॥
इन्द्रस्त्वदुत्कर्षकृतादमर्षा-
द्ववर्ष नास्मिन्नजनाभवर्षे ।
यदा तदा त्वं निजयोगशक्त्या
स्ववर्षमेनद्व्यदधाः सुवर्षम् ॥5॥
जितेन्द्रदत्तां कमनीं जयन्ती-
मथोद्वहन्नात्मरताशयोऽपि ।
अजीजनस्तत्र शतं तनूजा-
नेषां क्षितीशो भरतोऽग्रजन्मा ॥6॥
नवाभवन् योगिवरा नवान्ये
त्वपालयन् भारतवर्षखण्डान् ।
सैका त्वशीतिस्तव शेषपुत्र-
स्तपोबलात् भूसुरभूयमीयुः ॥7॥
उक्त्वा सुतेभ्योऽथ मुनीन्द्रमध्ये
विरक्तिभक्त्यन्वितमुक्तिमार्गम् ।
स्वयं गतः पारमहंस्यवृत्ति-
मधा जडोन्मत्तपिशाचचर्याम् ॥8॥
परात्मभूतोऽपि परोपदेशं
कुर्वन् भवान् सर्वनिरस्यमानः ।
विकारहीनो विचचार कृत्स्नां
महीमहीनात्मरसाभिलीनः ॥9॥
शयुव्रतं गोमृगकाकचर्यां
चिरं चरन्नाप्य परं स्वरूपम् ।
दवाहृताङ्गः कुटकाचले त्वं
तापान् ममापाकुरु वातनाथ ॥10॥
priyavratasya priyaputrabhūtā-
dāgnīdhrarājādudito hi nābhiḥ |
tvāṃ dṛṣṭavāniṣṭadamiṣṭimadhye
tavaiva tuṣṭyai kṛtayajñakarmā ||1||
abhiṣṭutastatra munīśvaraistvaṃ
rājñaḥ svatulyaṃ sutamarthyamānaḥ |
svayaṃ janiṣye'hamiti bruvāṇa-
stirodadhā barhiṣi viśvamūrte ||2||
nābhipriyāyāmatha merudevyāṃ
tvamaṃśato'bhūḥ ṝṣabhābhidhānaḥ |
alokasāmānyaguṇaprabhāva-
prabhāvitāśeṣajanapramodaḥ ||3||
tvayi trilokībhṛti rājyabhāraṃ
nidhāya nābhiḥ saha merudevyā |
tapovanaṃ prāpya bhavanniṣevī
gataḥ kilānandapadaṃ padaṃ te ||4||
indrastvadutkarṣakṛtādamarṣā-
dvavarṣa nāsminnajanābhavarṣe |
yadā tadā tvaṃ nijayogaśaktyā
svavarṣamenadvyadadhāḥ suvarṣam ||5||
jitendradattāṃ kamanīṃ jayantī-
mathodvahannātmaratāśayo'pi |
ajījanastatra śataṃ tanūjā-
neṣāṃ kṣitīśo bharato'grajanmā ||6||
navābhavan yogivarā navānye
tvapālayan bhāratavarṣakhaṇḍān |
saikā tvaśītistava śeṣaputra-
stapobalāt bhūsurabhūyamīyuḥ ||7||
uktvā sutebhyo'tha munīndramadhye
viraktibhaktyanvitamuktimārgam |
svayaṃ gataḥ pāramahaṃsyavṛtti-
madhā jaḍonmattapiśācacaryām ||8||
parātmabhūto'pi paropadeśaṃ
kurvan bhavān sarvanirasyamānaḥ |
vikārahīno vicacāra kṛtsnāṃ
mahīmahīnātmarasābhilīnaḥ ||9||
śayuvrataṃ gomṛgakākacaryāṃ
ciraṃ carannāpya paraṃ svarūpam |
davāhṛtāṅgaḥ kuṭakācale tvaṃ
tāpān mamāpākuru vātanātha ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in