Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 100 - ಭಗವತಃ ಕೇಶಾದಿಪಾದವರ್ಣನಮ್

Narayaniyam Dashaka 100 - Bhagavatah Keshadipadavarnanam

✍️ Narayana Bhattatiri 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಅಗ್ರೇ ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇಜೋ ನಿಬಿಡತರಕಲಾಯಾವಲೀಲೋಭನೀಯಂ
ಪೀಯೂಷಾಪ್ಲಾವಿತೋಽಹಂ ತದನು ತದುದರೇ ದಿವ್ಯಕೈಶೋರವೇಷಮ್ ।
ತಾರುಣ್ಯಾರಮ್ಭರಮ್ಯಂ ಪರಮಸುಖರಸಾಸ್ವಾದರೋಮಾಞ್ಚಿತಾಙ್ಗೈ-
ರಾವೀತಂ ನಾರದಾದ್ಯೈರ್ವಿಲಸದುಪನಿಷತ್ಸುನ್ದರೀಮಣ್ಡಲೈಶ್ಚ ॥1॥
ನೀಲಾಭಂ ಕುಞ್ಚಿತಾಗ್ರಂ ಘನಮಮಲತರಂ ಸಂಯತಂ ಚಾರುಭಙ್ಗ್ಯಾ
ರತ್ನೋತ್ತಂಸಾಭಿರಾಮಂ ವಲಯಿತಮುದಯಚ್ಚನ್ದ್ರಕೈಃ ಪಿಞ್ಛಜಾಲೈಃ ।
ಮನ್ದಾರಸ್ರಙ್ನಿವೀತಂ ತವ ಪೃಥುಕಬರೀಭಾರಮಾಲೋಕಯೇಽಹಂ
2
ಸ್ನಿಗ್ಧಶ್ವೇತೋರ್ಧ್ವಪುಣ್ಡ್ರಾಮಪಿ ಚ ಸುಲಲಿತಾಂ ಫಾಲಬಾಲೇನ್ದುವೀಥೀಮ್ ॥2
ಹೃದ್ಯಂ ಪೂರ್ಣಾನುಕಮ್ಪಾರ್ಣವಮೃದುಲಹರೀಚಞ್ಚಲಭ್ರೂವಿಲಾಸೈ-
ರಾನೀಲಸ್ನಿಗ್ಧಪಕ್ಷ್ಮಾವಲಿಪರಿಲಸಿತಂ ನೇತ್ರಯುಗ್ಮಂ ವಿಭೋ ತೇ ।
ಸಾನ್ದ್ರಚ್ಛಾಯಂ ವಿಶಾಲಾರುಣಕಮಲದಲಾಕಾರಮಾಮುಗ್ಧತಾರಂ
ಕಾರುಣ್ಯಾಲೋಕಲೀಲಾಶಿಶಿರಿತಭುವನಂ ಕ್ಷಿಪ್ಯತಾಂ ಮಯ್ಯನಾಥೇ ॥3॥
ಉತ್ತುಙ್ಗೋಲ್ಲಾಸಿನಾಸಂ ಹರಿಮಣಿಮುಕುರಪ್ರೋಲ್ಲಸದ್ಗಣ್ಡಪಾಲೀ-
ವ್ಯಾಲೋಲತ್ಕರ್ಣಪಾಶಾಞ್ಚಿತಮಕರಮಣೀಕುಣ್ಡಲದ್ವನ್ದ್ವದೀಪ್ರಮ್ ।
ಉನ್ಮೀಲದ್ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತಿಸ್ಫುರದರುಣತರಚ್ಛಾಯಬಿಮ್ಬಾಧರಾನ್ತಃ-
ಪ್ರೀತಿಪ್ರಸ್ಯನ್ದಿಮನ್ದಸ್ಮಿತಮಧುರತರಂ ವಕ್ತ್ರಮುದ್ಭಾಸತಾಂ ಮೇ ॥4॥
ಬಾಹುದ್ವನ್ದ್ವೇನ ರತ್ನೋಜ್ಜ್ವಲವಲಯಭೃತಾ ಶೋಣಪಾಣಿಪ್ರವಾಲೇ-
ನೋಪಾತ್ತಾಂ ವೇಣುನಾಲೀ ಪ್ರಸೃತನಖಮಯೂಖಾಙ್ಗುಲೀಸಙ್ಗಶಾರಾಮ್ ।
ಕೃತ್ವಾ ವಕ್ತ್ರಾರವಿನ್ದೇ ಸುಮಧುರವಿಕಸದ್ರಾಗಮುದ್ಭಾವ್ಯಮಾನೈಃ
ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತೈಸ್ತ್ವಂ ಶಿಶಿರಿತಭುವನೈಃ ಸಿಞ್ಚ ಮೇ ಕರ್ಣವೀಥೀಮ್ ॥5॥
ಉತ್ಸರ್ಪತ್ಕೌಸ್ತುಭಶ್ರೀತತಿಭಿರರುಣಿತಂ ಕೋಮಲಂ ಕಣ್ಠದೇಶಂ
ವಕ್ಷಃ ಶ್ರೀವತ್ಸರಮ್ಯಂ ತರಲತರಸಮುದ್ದೀಪ್ರಹಾರಪ್ರತಾನಮ್ ।
ನಾನಾವರ್ಣಪ್ರಸೂನಾವಲಿಕಿಸಲಯಿನೀಂ ವನ್ಯಮಾಲಾಂ ವಿಲೋಲ-
ಲ್ಲೋಲಮ್ಬಾಂ ಲಮ್ಬಮಾನಾಮುರಸಿ ತವ ತಥಾ ಭಾವಯೇ ರತ್ನಮಾಲಾಮ್ ॥6॥
ಅಙ್ಗೇ ಪಞ್ಚಾಙ್ಗರಾಗೈರತಿಶಯವಿಕಸತ್ಸೌರಭಾಕೃಷ್ಟಲೋಕಂ
ಲೀನಾನೇಕತ್ರಿಲೋಕೀವಿತತಿಮಪಿ ಕೃಶಾಂ ಬಿಭ್ರತಂ ಮಧ್ಯವಲ್ಲೀಮ್ ।
ಶಕ್ರಾಶ್ಮನ್ಯಸ್ತತಪ್ತೋಜ್ಜ್ವಲಕನಕನಿಭಂ ಪೀತಚೇಲಂ ದಧಾನಂ
ಧ್ಯಾಯಾಮೋ ದೀಪ್ತರಶ್ಮಿಸ್ಫುಟಮಣಿರಶನಾಕಿಙ್ಕಿಣೀಮಣ್ಡಿತಂ ತ್ವಾಮ್ ॥7॥
ಊರೂ ಚಾರೂ ತವೋರೂ ಘನಮಸೃಣರುಚೌ ಚಿತ್ತಚೋರೌ ರಮಾಯಾಃ
ವಿಶ್ವಕ್ಷೋಭಂ ವಿಶಙ್ಕ್ಯ ಧ್ರುವಮನಿಶಮುಭೌ ಪೀತಚೇಲಾವೃತಾಙ್ಗೌ ।
ಆನಮ್ರಾಣಾಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ನ್ಯಸನಧೃತಸಮಸ್ತಾರ್ಥಪಾಲೀಸಮುದ್ಗ-
ಚ್ಛಾಯಂ ಜಾನುದ್ವಯಂ ಚ ಕ್ರಮಪೃಥುಲಮನೋಜ್ಞೇ ಚ ಜಙ್ಘೇ ನಿಷೇವೇ ॥8॥
ಮಞ್ಜೀರಂ ಮಞ್ಜುನಾದೈರಿವ ಪದಭಜನಂ ಶ್ರೇಯ ಇತ್ಯಾಲಪನ್ತಂ
ಪಾದಾಗ್ರಂ ಭ್ರಾನ್ತಿಮಜ್ಜತ್ಪ್ರಣತಜನಮನೋಮನ್ದರೋದ್ಧಾರಕೂರ್ಮಮ್ ।
ಉತ್ತುಙ್ಗಾತಾಮ್ರರಾಜನ್ನಖರಹಿಮಕರಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಯಾ ಚಾಽಶ್ರಿತಾನಾಂ
ಸನ್ತಾಪಧ್ವಾನ್ತಹನ್ತ್ರೀಂ ತತಿಮನುಕಲಯೇ ಮಙ್ಗಲಾಮಙ್ಗುಲೀನಾಮ್ ॥9॥
ಯೋಗೀನ್ದ್ರಾಣಾಂ ತ್ವದಙ್ಗೇಷ್ವಧಿಕಸುಮಧುರಂ ಮುಕ್ತಿಭಾಜಾಂ ನಿವಾಸೋ
ಭಕ್ತಾನಾಂ ಕಾಮವರ್ಷದ್ಯುತರುಕಿಸಲಯಂ ನಾಥ ತೇ ಪಾದಮೂಲಮ್ ।
ನಿತ್ಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಂ ಮೇ ಪವನಪುರಪತೇ ಕೃಷ್ಣ ಕಾರುಣ್ಯಸಿನ್ಧೋ
ಹೃತ್ವಾ ನಿಶ್ಶೇಷತಾಪಾನ್ ಪ್ರದಿಶತು ಪರಮಾನನ್ದಸನ್ದೋಹಲಕ್ಷ್ಮೀಮ್ ॥10॥
ಅಜ್ಞಾತ್ವಾ ತೇ ಮಹತ್ವಂ ಯದಿಹ ನಿಗದಿತಂ ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷಮೇಥಾಃ
ಸ್ತೋತ್ರಂ ಚೈತತ್ಸಹಸ್ರೋತ್ತರಮಧಿಕತರಂ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾಯ ಭೂಯಾತ್ ।
ದ್ವೇಧಾ ನಾರಾಯಣೀಯಂ ಶ್ರುತಿಷು ಚ ಜನುಷಾ ಸ್ತುತ್ಯತಾವರ್ಣನೇನ
ಸ್ಫೀತಂ ಲೀಲಾವತಾರೈರಿದಮಿಹ ಕುರುತಾಮಾಯುರಾರೋಗ್ಯಸೌಖ್ಯಮ್ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
agre paśyāmi tejo nibiḍatarakalāyāvalīlobhanīyaṃ
pīyūṣāplāvito'haṃ tadanu tadudare divyakaiśoraveṣam |
tāruṇyārambharamyaṃ paramasukharasāsvādaromāñcitāṅgai-
rāvītaṃ nāradādyairvilasadupaniṣatsundarīmaṇḍalaiśca ||1||
nīlābhaṃ kuñcitāgraṃ ghanamamalataraṃ saṃyataṃ cārubhaṅgyā
ratnottaṃsābhirāmaṃ valayitamudayaccandrakaiḥ piñchajālaiḥ |
mandārasraṅnivītaṃ tava pṛthukabarībhāramālokaye'haṃ
snigdhaśvetordhvapuṇḍrāmapi ca sulalitāṃ phālabālenduvīthīm ||2
hṛdyaṃ pūrṇānukampārṇavamṛdulaharīcañcalabhrūvilāsai-
rānīlasnigdhapakṣmāvaliparilasitaṃ netrayugmaṃ vibho te |
sāndracchāyaṃ viśālāruṇakamaladalākāramāmugdhatāraṃ
kāruṇyālokalīlāśiśiritabhuvanaṃ kṣipyatāṃ mayyanāthe ||3||
uttuṅgollāsināsaṃ harimaṇimukuraprollasadgaṇḍapālī-
vyālolatkarṇapāśāñcitamakaramaṇīkuṇḍaladvandvadīpram |
unmīladdantapaṅktisphuradaruṇataracchāyabimbādharāntaḥ-
prītiprasyandimandasmitamadhurataraṃ vaktramudbhāsatāṃ me ||4||
bāhudvandvena ratnojjvalavalayabhṛtā śoṇapāṇipravāle-
nopāttāṃ veṇunālī prasṛtanakhamayūkhāṅgulīsaṅgaśārām |
kṛtvā vaktrāravinde sumadhuravikasadrāgamudbhāvyamānaiḥ
śabdabrahmāmṛtaistvaṃ śiśiritabhuvanaiḥ siñca me karṇavīthīm ||5||
utsarpatkaustubhaśrītatibhiraruṇitaṃ komalaṃ kaṇṭhadeśaṃ
vakṣaḥ śrīvatsaramyaṃ taralatarasamuddīprahārapratānam |
nānāvarṇaprasūnāvalikisalayinīṃ vanyamālāṃ vilola-
llolambāṃ lambamānāmurasi tava tathā bhāvaye ratnamālām ||6||
aṅge pañcāṅgarāgairatiśayavikasatsaurabhākṛṣṭalokaṃ
līnānekatrilokīvitatimapi kṛśāṃ bibhrataṃ madhyavallīm |
śakrāśmanyastataptojjvalakanakanibhaṃ pītacelaṃ dadhānaṃ
dhyāyāmo dīptaraśmisphuṭamaṇiraśanākiṅkiṇīmaṇḍitaṃ tvām ||7||
ūrū cārū tavorū ghanamasṛṇarucau cittacorau ramāyāḥ
viśvakṣobhaṃ viśaṅkya dhruvamaniśamubhau pītacelāvṛtāṅgau |
ānamrāṇāṃ purastānnyasanadhṛtasamastārthapālīsamudga-
cchāyaṃ jānudvayaṃ ca kramapṛthulamanojñe ca jaṅghe niṣeve ||8||
mañjīraṃ mañjunādairiva padabhajanaṃ śreya ityālapantaṃ
pādāgraṃ bhrāntimajjatpraṇatajanamanomandaroddhārakūrmam |
uttuṅgātāmrarājannakharahimakarajyotsnayā cā'śritānāṃ
santāpadhvāntahantrīṃ tatimanukalaye maṅgalāmaṅgulīnām ||9||
yogīndrāṇāṃ tvadaṅgeṣvadhikasumadhuraṃ muktibhājāṃ nivāso
bhaktānāṃ kāmavarṣadyutarukisalayaṃ nātha te pādamūlam |
nityaṃ cittasthitaṃ me pavanapurapate kṛṣṇa kāruṇyasindho
hṛtvā niśśeṣatāpān pradiśatu paramānandasandohalakṣmīm ||10||
ajñātvā te mahatvaṃ yadiha nigaditaṃ viśvanātha kṣamethāḥ
stotraṃ caitatsahasrottaramadhikataraṃ tvatprasādāya bhūyāt |
dvedhā nārāyaṇīyaṃ śrutiṣu ca januṣā stutyatāvarṇanena
sphītaṃ līlāvatārairidamiha kurutāmāyurārogyasaukhyam ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
अग्रे पश्यामि तेजो निबिडतरकलायावलीलोभनीयं
पीयूषाप्लावितोऽहं तदनु तदुदरे दिव्यकैशोरवेषम् ।
तारुण्यारम्भरम्यं परमसुखरसास्वादरोमाञ्चिताङ्गै-
रावीतं नारदाद्यैर्विलसदुपनिषत्सुन्दरीमण्डलैश्च ॥1॥
नीलाभं कुञ्चिताग्रं घनममलतरं संयतं चारुभङ्ग्या
रत्नोत्तंसाभिरामं वलयितमुदयच्चन्द्रकैः पिञ्छजालैः ।
मन्दारस्रङ्निवीतं तव पृथुकबरीभारमालोकयेऽहं
स्निग्धश्वेतोर्ध्वपुण्ड्रामपि च सुललितां फालबालेन्दुवीथीम् ॥2
हृद्यं पूर्णानुकम्पार्णवमृदुलहरीचञ्चलभ्रूविलासै-
रानीलस्निग्धपक्ष्मावलिपरिलसितं नेत्रयुग्मं विभो ते ।
सान्द्रच्छायं विशालारुणकमलदलाकारमामुग्धतारं
कारुण्यालोकलीलाशिशिरितभुवनं क्षिप्यतां मय्यनाथे ॥3॥
उत्तुङ्गोल्लासिनासं हरिमणिमुकुरप्रोल्लसद्गण्डपाली-
व्यालोलत्कर्णपाशाञ्चितमकरमणीकुण्डलद्वन्द्वदीप्रम् ।
उन्मीलद्दन्तपङ्क्तिस्फुरदरुणतरच्छायबिम्बाधरान्तः-
प्रीतिप्रस्यन्दिमन्दस्मितमधुरतरं वक्त्रमुद्भासतां मे ॥4॥
बाहुद्वन्द्वेन रत्नोज्ज्वलवलयभृता शोणपाणिप्रवाले-
नोपात्तां वेणुनाली प्रसृतनखमयूखाङ्गुलीसङ्गशाराम् ।
कृत्वा वक्त्रारविन्दे सुमधुरविकसद्रागमुद्भाव्यमानैः
शब्दब्रह्मामृतैस्त्वं शिशिरितभुवनैः सिञ्च मे कर्णवीथीम् ॥5॥
उत्सर्पत्कौस्तुभश्रीततिभिररुणितं कोमलं कण्ठदेशं
वक्षः श्रीवत्सरम्यं तरलतरसमुद्दीप्रहारप्रतानम् ।
नानावर्णप्रसूनावलिकिसलयिनीं वन्यमालां विलोल-
ल्लोलम्बां लम्बमानामुरसि तव तथा भावये रत्नमालाम् ॥6॥
अङ्गे पञ्चाङ्गरागैरतिशयविकसत्सौरभाकृष्टलोकं
लीनानेकत्रिलोकीविततिमपि कृशां बिभ्रतं मध्यवल्लीम् ।
शक्राश्मन्यस्ततप्तोज्ज्वलकनकनिभं पीतचेलं दधानं
ध्यायामो दीप्तरश्मिस्फुटमणिरशनाकिङ्किणीमण्डितं त्वाम् ॥7॥
ऊरू चारू तवोरू घनमसृणरुचौ चित्तचोरौ रमायाः
विश्वक्षोभं विशङ्क्य ध्रुवमनिशमुभौ पीतचेलावृताङ्गौ ।
आनम्राणां पुरस्तान्न्यसनधृतसमस्तार्थपालीसमुद्ग-
च्छायं जानुद्वयं च क्रमपृथुलमनोज्ञे च जङ्घे निषेवे ॥8॥
मञ्जीरं मञ्जुनादैरिव पदभजनं श्रेय इत्यालपन्तं
पादाग्रं भ्रान्तिमज्जत्प्रणतजनमनोमन्दरोद्धारकूर्मम् ।
उत्तुङ्गाताम्रराजन्नखरहिमकरज्योत्स्नया चाऽश्रितानां
सन्तापध्वान्तहन्त्रीं ततिमनुकलये मङ्गलामङ्गुलीनाम् ॥9॥
योगीन्द्राणां त्वदङ्गेष्वधिकसुमधुरं मुक्तिभाजां निवासो
भक्तानां कामवर्षद्युतरुकिसलयं नाथ ते पादमूलम् ।
नित्यं चित्तस्थितं मे पवनपुरपते कृष्ण कारुण्यसिन्धो
हृत्वा निश्शेषतापान् प्रदिशतु परमानन्दसन्दोहलक्ष्मीम् ॥10॥
अज्ञात्वा ते महत्वं यदिह निगदितं विश्वनाथ क्षमेथाः
स्तोत्रं चैतत्सहस्रोत्तरमधिकतरं त्वत्प्रसादाय भूयात् ।
द्वेधा नारायणीयं श्रुतिषु च जनुषा स्तुत्यतावर्णनेन
स्फीतं लीलावतारैरिदमिह कुरुतामायुरारोग्यसौख्यम् ॥11॥
agre paśyāmi tejo nibiḍatarakalāyāvalīlobhanīyaṃ
pīyūṣāplāvito'haṃ tadanu tadudare divyakaiśoraveṣam |
tāruṇyārambharamyaṃ paramasukharasāsvādaromāñcitāṅgai-
rāvītaṃ nāradādyairvilasadupaniṣatsundarīmaṇḍalaiśca ||1||
nīlābhaṃ kuñcitāgraṃ ghanamamalataraṃ saṃyataṃ cārubhaṅgyā
ratnottaṃsābhirāmaṃ valayitamudayaccandrakaiḥ piñchajālaiḥ |
mandārasraṅnivītaṃ tava pṛthukabarībhāramālokaye'haṃ
snigdhaśvetordhvapuṇḍrāmapi ca sulalitāṃ phālabālenduvīthīm ||2
hṛdyaṃ pūrṇānukampārṇavamṛdulaharīcañcalabhrūvilāsai-
rānīlasnigdhapakṣmāvaliparilasitaṃ netrayugmaṃ vibho te |
sāndracchāyaṃ viśālāruṇakamaladalākāramāmugdhatāraṃ
kāruṇyālokalīlāśiśiritabhuvanaṃ kṣipyatāṃ mayyanāthe ||3||
uttuṅgollāsināsaṃ harimaṇimukuraprollasadgaṇḍapālī-
vyālolatkarṇapāśāñcitamakaramaṇīkuṇḍaladvandvadīpram |
unmīladdantapaṅktisphuradaruṇataracchāyabimbādharāntaḥ-
prītiprasyandimandasmitamadhurataraṃ vaktramudbhāsatāṃ me ||4||
bāhudvandvena ratnojjvalavalayabhṛtā śoṇapāṇipravāle-
nopāttāṃ veṇunālī prasṛtanakhamayūkhāṅgulīsaṅgaśārām |
kṛtvā vaktrāravinde sumadhuravikasadrāgamudbhāvyamānaiḥ
śabdabrahmāmṛtaistvaṃ śiśiritabhuvanaiḥ siñca me karṇavīthīm ||5||
utsarpatkaustubhaśrītatibhiraruṇitaṃ komalaṃ kaṇṭhadeśaṃ
vakṣaḥ śrīvatsaramyaṃ taralatarasamuddīprahārapratānam |
nānāvarṇaprasūnāvalikisalayinīṃ vanyamālāṃ vilola-
llolambāṃ lambamānāmurasi tava tathā bhāvaye ratnamālām ||6||
aṅge pañcāṅgarāgairatiśayavikasatsaurabhākṛṣṭalokaṃ
līnānekatrilokīvitatimapi kṛśāṃ bibhrataṃ madhyavallīm |
śakrāśmanyastataptojjvalakanakanibhaṃ pītacelaṃ dadhānaṃ
dhyāyāmo dīptaraśmisphuṭamaṇiraśanākiṅkiṇīmaṇḍitaṃ tvām ||7||
ūrū cārū tavorū ghanamasṛṇarucau cittacorau ramāyāḥ
viśvakṣobhaṃ viśaṅkya dhruvamaniśamubhau pītacelāvṛtāṅgau |
ānamrāṇāṃ purastānnyasanadhṛtasamastārthapālīsamudga-
cchāyaṃ jānudvayaṃ ca kramapṛthulamanojñe ca jaṅghe niṣeve ||8||
mañjīraṃ mañjunādairiva padabhajanaṃ śreya ityālapantaṃ
pādāgraṃ bhrāntimajjatpraṇatajanamanomandaroddhārakūrmam |
uttuṅgātāmrarājannakharahimakarajyotsnayā cā'śritānāṃ
santāpadhvāntahantrīṃ tatimanukalaye maṅgalāmaṅgulīnām ||9||
yogīndrāṇāṃ tvadaṅgeṣvadhikasumadhuraṃ muktibhājāṃ nivāso
bhaktānāṃ kāmavarṣadyutarukisalayaṃ nātha te pādamūlam |
nityaṃ cittasthitaṃ me pavanapurapate kṛṣṇa kāruṇyasindho
hṛtvā niśśeṣatāpān pradiśatu paramānandasandohalakṣmīm ||10||
ajñātvā te mahatvaṃ yadiha nigaditaṃ viśvanātha kṣamethāḥ
stotraṃ caitatsahasrottaramadhikataraṃ tvatprasādāya bhūyāt |
dvedhā nārāyaṇīyaṃ śrutiṣu ca januṣā stutyatāvarṇanena
sphītaṃ līlāvatārairidamiha kurutāmāyurārogyasaukhyam ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in