Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 6 - ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನಮ್

Narayaniyam Dashaka 6 - Viratsvarupavarnanam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಏವಂ ಚತುರ್ದಶಜಗನ್ಮಯತಾಂ ಗತಸ್ಯ
ಪಾತಾಲಮೀಶ ತವ ಪಾದತಲಂ ವದನ್ತಿ ।
ಪಾದೋರ್ಧ್ವದೇಶಮಪಿ ದೇವ ರಸಾತಲಂ ತೇ
ಗುಲ್ಫದ್ವಯಂ ಖಲು ಮಹಾತಲಮದ್ಭುತಾತ್ಮನ್ ॥1॥
ಜಙ್ಘೇ ತಲಾತಲಮಥೋ ಸುತಲಂ ಚ ಜಾನೂ
ಕಿಞ್ಚೋರುಭಾಗಯುಗಲಂ ವಿತಲಾತಲೇ ದ್ವೇ ।
ಕ್ಷೋಣೀತಲಂ ಜಘನಮಮ್ಬರಮಙ್ಗ ನಾಭಿ-
ರ್ವಕ್ಷಶ್ಚ ಶಕ್ರನಿಲಯಸ್ತವ ಚಕ್ರಪಾಣೇ ॥2॥
ಗ್ರೀವಾ ಮಹಸ್ತವ ಮುಖಂ ಚ ಜನಸ್ತಪಸ್ತು
ಫಾಲಂ ಶಿರಸ್ತವ ಸಮಸ್ತಮಯಸ್ಯ ಸತ್ಯಮ್ ।
ಏವಂ ಜಗನ್ಮಯತನೋ ಜಗದಾಶ್ರಿತೈರ-
ಪ್ಯನ್ಯೈರ್ನಿಬದ್ಧವಪುಷೇ ಭಗವನ್ನಮಸ್ತೇ ॥3॥
ತ್ವದ್ಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರಪದಮೀಶ್ವರ ವಿಶ್ವಕನ್ದ
ಛನ್ದಾಂಸಿ ಕೇಶವ ಘನಾಸ್ತವ ಕೇಶಪಾಶಾಃ ।
ಉಲ್ಲಾಸಿಚಿಲ್ಲಿಯುಗಲಂ ದ್ರುಹಿಣಸ್ಯ ಗೇಹಂ
ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ರಾತ್ರಿದಿವಸೌ ಸವಿತಾ ಚ ನೇತ್ರೈ ॥4॥
ನಿಶ್ಶೇಷವಿಶ್ವರಚನಾ ಚ ಕಟಾಕ್ಷಮೋಕ್ಷಃ
ಕರ್ಣೌ ದಿಶೋಽಶ್ವಿಯುಗಲಂ ತವ ನಾಸಿಕೇ ದ್ವೇ ।
ಲೋಭತ್ರಪೇ ಚ ಭಗವನ್ನಧರೋತ್ತರೋಷ್ಠೌ
ತಾರಾಗಣಾಶ್ಚ ದಶನಾಃ ಶಮನಶ್ಚ ದಂಷ್ಟ್ರಾ ॥5॥
ಮಾಯಾ ವಿಲಾಸಹಸಿತಂ ಶ್ವಸಿತಂ ಸಮೀರೋ
ಜಿಹ್ವಾ ಜಲಂ ವಚನಮೀಶ ಶಕುನ್ತಪಙ್ಕ್ತಿಃ ।
ಸಿದ್ಧಾದಯಃ ಸ್ವರಗಣಾ ಮುಖರನ್ಧ್ರಮಗ್ನಿ-
ರ್ದೇವಾ ಭುಜಾಃ ಸ್ತನಯುಗಂ ತವ ಧರ್ಮದೇವಃ ॥6॥
ಪೃಷ್ಠಂ ತ್ವಧರ್ಮ ಇಹ ದೇವ ಮನಃ ಸುಧಾಂಶು -
ರವ್ಯಕ್ತಮೇವ ಹೃದಯಮ್ಬುಜಮಮ್ಬುಜಾಕ್ಷ ।
ಕುಕ್ಷಿಃ ಸಮುದ್ರನಿವಹಾ ವಸನಂ ತು ಸನ್ಧ್ಯೇ
ಶೇಫಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರಸೌ ವೃಷಣೌ ಚ ಮಿತ್ರಃ ॥7॥
ಶ್ರೋಣೀಸ್ಥಲಂ ಮೃಗಗಣಾಃ ಪದಯೋರ್ನಖಾಸ್ತೇ
ಹಸ್ತ್ಯುಷ್ಟ್ರಸೈನ್ಧವಮುಖಾ ಗಮನಂ ತು ಕಾಲಃ ।
ವಿಪ್ರಾದಿವರ್ಣಭವನಂ ವದನಾಬ್ಜಬಾಹು-
ಚಾರೂರುಯುಗ್ಮಚರಣಂ ಕರುಣಾಮ್ಬುಧೇ ತೇ ॥8॥
ಸಂಸಾರಚಕ್ರಮಯಿ ಚಕ್ರಧರ ಕ್ರಿಯಾಸ್ತೇ
ವೀರ್ಯಂ ಮಹಾಸುರಗಣೋಽಸ್ಥಿಕುಲಾನಿ ಶೈಲಾಃ ।
ನಾಡ್ಯಸ್ಸರಿತ್ಸಮುದಯಸ್ತರವಶ್ಚ ರೋಮ
ಜೀಯಾದಿದಂ ವಪುರನಿರ್ವಚನೀಯಮೀಶ ॥9॥
ಈದೃಗ್ಜಗನ್ಮಯವಪುಸ್ತವ ಕರ್ಮಭಾಜಾಂ
ಕರ್ಮಾವಸಾನಸಮಯೇ ಸ್ಮರಣೀಯಮಾಹುಃ ।
ತಸ್ಯಾನ್ತರಾತ್ಮವಪುಷೇ ವಿಮಲಾತ್ಮನೇ ತೇ
ವಾತಾಲಯಾಧಿಪ ನಮೋಽಸ್ತು ನಿರುನ್ಧಿ ರೋಗಾನ್ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं चतुर्दशजगन्मयतां गतस्य
पातालमीश तव पादतलं वदन्ति ।
पादोर्ध्वदेशमपि देव रसातलं ते
गुल्फद्वयं खलु महातलमद्भुतात्मन् ॥1॥
जङ्घे तलातलमथो सुतलं च जानू
किञ्चोरुभागयुगलं वितलातले द्वे ।
क्षोणीतलं जघनमम्बरमङ्ग नाभि-
र्वक्षश्च शक्रनिलयस्तव चक्रपाणे ॥2॥
ग्रीवा महस्तव मुखं च जनस्तपस्तु
फालं शिरस्तव समस्तमयस्य सत्यम् ।
एवं जगन्मयतनो जगदाश्रितैर-
प्यन्यैर्निबद्धवपुषे भगवन्नमस्ते ॥3॥
त्वद्ब्रह्मरन्ध्रपदमीश्वर विश्वकन्द
छन्दांसि केशव घनास्तव केशपाशाः ।
उल्लासिचिल्लियुगलं द्रुहिणस्य गेहं
पक्ष्माणि रात्रिदिवसौ सविता च नेत्रै ॥4॥
निश्शेषविश्वरचना च कटाक्षमोक्षः
कर्णौ दिशोऽश्वियुगलं तव नासिके द्वे ।
लोभत्रपे च भगवन्नधरोत्तरोष्ठौ
तारागणाश्च दशनाः शमनश्च दंष्ट्रा ॥5॥
माया विलासहसितं श्वसितं समीरो
जिह्वा जलं वचनमीश शकुन्तपङ्क्तिः ।
सिद्धादयः स्वरगणा मुखरन्ध्रमग्नि-
र्देवा भुजाः स्तनयुगं तव धर्मदेवः ॥6॥
पृष्ठं त्वधर्म इह देव मनः सुधांशु -
रव्यक्तमेव हृदयम्बुजमम्बुजाक्ष ।
कुक्षिः समुद्रनिवहा वसनं तु सन्ध्ये
शेफः प्रजापतिरसौ वृषणौ च मित्रः ॥7॥
श्रोणीस्थलं मृगगणाः पदयोर्नखास्ते
हस्त्युष्ट्रसैन्धवमुखा गमनं तु कालः ।
विप्रादिवर्णभवनं वदनाब्जबाहु-
चारूरुयुग्मचरणं करुणाम्बुधे ते ॥8॥
संसारचक्रमयि चक्रधर क्रियास्ते
वीर्यं महासुरगणोऽस्थिकुलानि शैलाः ।
नाड्यस्सरित्समुदयस्तरवश्च रोम
जीयादिदं वपुरनिर्वचनीयमीश ॥9॥
ईदृग्जगन्मयवपुस्तव कर्मभाजां
कर्मावसानसमये स्मरणीयमाहुः ।
तस्यान्तरात्मवपुषे विमलात्मने ते
वातालयाधिप नमोऽस्तु निरुन्धि रोगान् ॥10॥
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in