Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 74 - ಭಗವತಃ ಮಥುರಾಪುರೀಪ್ರವೇಶಮ್

Narayaniyam Dashaka 74 - Bhagavatah Mathurapuripravesham

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮಥುರಾಂ ದಿನಾರ್ಧವಿಗಮೇ ತತ್ರಾನ್ತರಸ್ಮಿನ್ ವಸ-
ನ್ನಾರಾಮೇ ವಿಹಿತಾಶನಃ ಸಖಿಜನೈರ್ಯಾತಃ ಪುರೀಮೀಕ್ಷಿತುಮ್ ।
ಪ್ರಾಪೋ ರಾಜಪಥಂ ಚಿರಶ್ರುತಿಧೃತವ್ಯಾಲೋಕಕೌತೂಹಲ-
ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೋದ್ಯದಗಣ್ಯಪುಣ್ಯನಿಗಲೈರಾಕೃಷ್ಯಮಾಣೋ ನು ಕಿಮ್ ॥1॥
ತ್ವತ್ಪಾದದ್ಯುತಿವತ್ ಸರಾಗಸುಭಗಾಃ ತ್ವನ್ಮೂರ್ತಿವದ್ಯೋಷಿತಃ
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಿಲಸತ್ಪಯೋಧರರುಚೋ ಲೋಲಾ ಭವತ್ ದೃಷ್ಟಿವತ್ ।
ಹಾರಿಣ್ಯಸ್ತ್ವದುರಃಸ್ಥಲೀವದಯಿ ತೇ ಮನ್ದಸ್ಮಿತಪ್ರೌಢಿವ-
ನ್ನೈರ್ಮಲ್ಯೋಲ್ಲಸಿತಾಃ ಕಚೌಘರುಚಿವದ್ರಾಜತ್ಕಲಾಪಾಶ್ರಿತಾಃ ॥2॥
ತಾಸಾಮಾಕಲಯನ್ನಪಾಙ್ಗವಲನೈರ್ಮೋದಂ ಪ್ರಹರ್ಷಾದ್ಭುತ-
ವ್ಯಾಲೋಲೇಷು ಜನೇಷು ತತ್ರ ರಜಕಂ ಕಞ್ಚಿತ್ ಪಟೀಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ ।
ಕಸ್ತೇ ದಾಸ್ಯತಿ ರಾಜಕೀಯವಸನಂ ಯಾಹೀತಿ ತೇನೋದಿತಃ
ಸದ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕರೇಣ ಶೀರ್ಷಮಹೃಥಾಃ ಸೋಽಪ್ಯಾಪ ಪುಣ್ಯಾಂ ಗತಿಮ್ ॥3॥
ಭೂಯೋ ವಾಯಕಮೇಕಮಾಯತಮತಿಂ ತೋಷೇಣ ವೇಷೋಚಿತಂ
ದಾಶ್ವಾಂಸಂ ಸ್ವಪದಂ ನಿನೇಥ ಸುಕೃತಂ ಕೋ ವೇದ ಜೀವಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ಮಾಲಾಭಿಃ ಸ್ತಬಕೈಃ ಸ್ತವೈರಪಿ ಪುನರ್ಮಾಲಾಕೃತಾ ಮಾನಿತೋ
ಭಕ್ತಿಂ ತೇನ ವೃತಾಂ ದಿದೇಶಿಥ ಪರಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ ॥4॥
ಕುಬ್ಜಾಮಬ್ಜವಿಲೋಚನಾಂ ಪಥಿಪುನರ್ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಙ್ಗರಾಗೇ ತಯಾ
ದತ್ತೇ ಸಾಧು ಕಿಲಾಙ್ಗರಾಗಮದದಾಸ್ತಸ್ಯಾ ಮಹಾನ್ತಂ ಹೃದಿ ।
ಚಿತ್ತಸ್ಥಾಮೃಜುತಾಮಥ ಪ್ರಥಯಿತುಂ ಗಾತ್ರೇಽಪಿ ತಸ್ಯಾಃ ಸ್ಫುಟಂ
ಗೃಹ್ಣನ್ ಮಞ್ಜು ಕರೇಣ ತಾಮುದನಯಸ್ತಾವಜ್ಜಗತ್ಸುನ್ದರೀಮ್ ॥5॥
ತಾವನ್ನಿಶ್ಚಿತವೈಭವಾಸ್ತವ ವಿಭೋ ನಾತ್ಯನ್ತಪಾಪಾ ಜನಾ
ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿದ್ದದತೇ ಸ್ಮ ಶಕ್ತ್ಯನುಗುಣಂ ತಾಮ್ಬೂಲಮಾಲ್ಯಾದಿಕಮ್ ।
ಗೃಹ್ಣಾನಃ ಕುಸುಮಾದಿ ಕಿಞ್ಚನ ತದಾ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿ-
ರ್ನಾತಿಷ್ಠಂ ಬತ ಹಾ ಯತೋಽದ್ಯ ವಿಪುಲಾಮಾರ್ತಿಂ ವ್ರಜಾಮಿ ಪ್ರಭೋ ॥6॥
ಏಷ್ಯಾಮೀತಿ ವಿಮುಕ್ತಯಾಽಪಿ ಭಗವನ್ನಾಲೇಪದಾತ್ರ್ಯಾ ತಯಾ
ದೂರಾತ್ ಕಾತರಯಾ ನಿರೀಕ್ಷಿತಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾವಿಶೋ ಗೋಪುರಮ್ ।
ಆಘೋಷಾನುಮಿತತ್ವದಾಗಮಮಹಾಹರ್ಷೋಲ್ಲಲದ್ದೇವಕೀ-
ವಕ್ಷೋಜಪ್ರಗಲತ್ಪಯೋರಸಮಿಷಾತ್ತ್ವತ್ಕೀರ್ತಿರನ್ತರ್ಗತಾ ॥7॥
ಆವಿಷ್ಟೋ ನಗರೀಂ ಮಹೋತ್ಸವವತೀಂ ಕೋದಣ್ಡಶಾಲಾಂ ವ್ರಜನ್
ಮಾಧುರ್ಯೇಣ ನು ತೇಜಸಾ ನು ಪುರುಷೈರ್ದೂರೇಣ ದತ್ತಾನ್ತರಃ ।
ಸ್ರಗ್ಭಿರ್ಭೂಷಿತಮರ್ಚಿತಂ ವರಧನುರ್ಮಾ ಮೇತಿ ವಾದಾತ್ ಪುರಃ
ಪ್ರಾಗೃಹ್ಣಾಃ ಸಮರೋಪಯಃ ಕಿಲ ಸಮಾಕ್ರಾಕ್ಷೀರಭಾಙ್ಕ್ಷೀರಪಿ ॥8॥
ಶ್ವಃ ಕಂಸಕ್ಷಪಣೋತ್ಸವಸ್ಯ ಪುರತಃ ಪ್ರಾರಮ್ಭತೂರ್ಯೋಪಮ-
ಶ್ಚಾಪಧ್ವಂಸಮಹಾಧ್ವನಿಸ್ತವ ವಿಭೋ ದೇವಾನರೋಮಾಞ್ಚಯತ್ ।
ಕಂಸಸ್ಯಾಪಿ ಚ ವೇಪಥುಸ್ತದುದಿತಃ ಕೋದಣ್ಡಖಣ್ಡದ್ವಯೀ-
ಚಣ್ಡಾಭ್ಯಾಹತರಕ್ಷಿಪೂರುಷರವೈರುತ್ಕೂಲಿತೋಽಭೂತ್ ತ್ವಯಾ ॥9॥
ಶಿಷ್ಟೈರ್ದುಷ್ಟಜನೈಶ್ಚ ದೃಷ್ಟಮಹಿಮಾ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಚ ಭೀತ್ಯಾ ತತಃ
ಸಮ್ಪಶ್ಯನ್ ಪುರಸಮ್ಪದಂ ಪ್ರವಿಚರನ್ ಸಾಯಂ ಗತೋ ವಾಟಿಕಾಮ್ ।
ಶ್ರೀದಾಮ್ನಾ ಸಹ ರಾಧಿಕಾವಿರಹಜಂ ಖೇದಂ ವದನ್ ಪ್ರಸ್ವಪ-
ನ್ನಾನನ್ದನ್ನವತಾರಕಾರ್ಯಘಟನಾದ್ವಾತೇಶ ಸಂರಕ್ಷ ಮಾಮ್ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सम्प्राप्तो मथुरां दिनार्धविगमे तत्रान्तरस्मिन् वस-
न्नारामे विहिताशनः सखिजनैर्यातः पुरीमीक्षितुम् ।
प्रापो राजपथं चिरश्रुतिधृतव्यालोककौतूहल-
स्त्रीपुंसोद्यदगण्यपुण्यनिगलैराकृष्यमाणो नु किम् ॥1॥
त्वत्पादद्युतिवत् सरागसुभगाः त्वन्मूर्तिवद्योषितः
सम्प्राप्ता विलसत्पयोधररुचो लोला भवत् दृष्टिवत् ।
हारिण्यस्त्वदुरःस्थलीवदयि ते मन्दस्मितप्रौढिव-
न्नैर्मल्योल्लसिताः कचौघरुचिवद्राजत्कलापाश्रिताः ॥2॥
तासामाकलयन्नपाङ्गवलनैर्मोदं प्रहर्षाद्भुत-
व्यालोलेषु जनेषु तत्र रजकं कञ्चित् पटीं प्रार्थयन् ।
कस्ते दास्यति राजकीयवसनं याहीति तेनोदितः
सद्यस्तस्य करेण शीर्षमहृथाः सोऽप्याप पुण्यां गतिम् ॥3॥
भूयो वायकमेकमायतमतिं तोषेण वेषोचितं
दाश्वांसं स्वपदं निनेथ सुकृतं को वेद जीवात्मनाम् ।
मालाभिः स्तबकैः स्तवैरपि पुनर्मालाकृता मानितो
भक्तिं तेन वृतां दिदेशिथ परां लक्ष्मीं च लक्ष्मीपते ॥4॥
कुब्जामब्जविलोचनां पथिपुनर्दृष्ट्वाऽङ्गरागे तया
दत्ते साधु किलाङ्गरागमददास्तस्या महान्तं हृदि ।
चित्तस्थामृजुतामथ प्रथयितुं गात्रेऽपि तस्याः स्फुटं
गृह्णन् मञ्जु करेण तामुदनयस्तावज्जगत्सुन्दरीम् ॥5॥
तावन्निश्चितवैभवास्तव विभो नात्यन्तपापा जना
यत्किञ्चिद्ददते स्म शक्त्यनुगुणं ताम्बूलमाल्यादिकम् ।
गृह्णानः कुसुमादि किञ्चन तदा मार्गे निबद्धाञ्जलि-
र्नातिष्ठं बत हा यतोऽद्य विपुलामार्तिं व्रजामि प्रभो ॥6॥
एष्यामीति विमुक्तयाऽपि भगवन्नालेपदात्र्या तया
दूरात् कातरया निरीक्षितगतिस्त्वं प्राविशो गोपुरम् ।
आघोषानुमितत्वदागममहाहर्षोल्ललद्देवकी-
वक्षोजप्रगलत्पयोरसमिषात्त्वत्कीर्तिरन्तर्गता ॥7॥
आविष्टो नगरीं महोत्सववतीं कोदण्डशालां व्रजन्
माधुर्येण नु तेजसा नु पुरुषैर्दूरेण दत्तान्तरः ।
स्रग्भिर्भूषितमर्चितं वरधनुर्मा मेति वादात् पुरः
प्रागृह्णाः समरोपयः किल समाक्राक्षीरभाङ्क्षीरपि ॥8॥
श्वः कंसक्षपणोत्सवस्य पुरतः प्रारम्भतूर्योपम-
श्चापध्वंसमहाध्वनिस्तव विभो देवानरोमाञ्चयत् ।
कंसस्यापि च वेपथुस्तदुदितः कोदण्डखण्डद्वयी-
चण्डाभ्याहतरक्षिपूरुषरवैरुत्कूलितोऽभूत् त्वया ॥9॥
शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या च भीत्या ततः
सम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम् ।
श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप-
न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम् ॥10॥
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in