Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ

Narayaniyam Dashaka 69 - Rasakrida

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಕೇಶಪಾಶಧೃತಪಿಞ್ಛಿಕಾವಿತತಿಸಞ್ಚಲನ್ಮಕರಕುಣ್ಡಲಂ
ಹಾರಜಾಲವನಮಾಲಿಕಾಲಲಿತಮಙ್ಗರಾಗಘನಸೌರಭಮ್ ।
ಪೀತಚೇಲಧೃತಕಾಞ್ಚಿಕಾಞ್ಚಿತಮುದಞ್ಚದಂಶುಮಣಿನೂಪುರಂ
ರಾಸಕೇಲಿಪರಿಭೂಷಿತಂ ತವ ಹಿ ರೂಪಮೀಶ ಕಲಯಾಮಹೇ ॥1॥
ತಾವದೇವ ಕೃತಮಣ್ಡನೇ ಕಲಿತಕಞ್ಚುಲೀಕಕುಚಮಣ್ಡಲೇ
ಗಣ್ಡಲೋಲಮಣಿಕುಣ್ಡಲೇ ಯುವತಿಮಣ್ಡಲೇಽಥ ಪರಿಮಣ್ಡಲೇ ।
ಅನ್ತರಾ ಸಕಲಸುನ್ದರೀಯುಗಲಮಿನ್ದಿರಾರಮಣ ಸಞ್ಚರನ್
ಮಞ್ಜುಲಾಂ ತದನು ರಾಸಕೇಲಿಮಯಿ ಕಞ್ಜನಾಭ ಸಮುಪಾದಧಾಃ ॥2॥
ವಾಸುದೇವ ತವ ಭಾಸಮಾನಮಿಹ ರಾಸಕೇಲಿರಸಸೌರಭಂ
ದೂರತೋಽಪಿ ಖಲು ನಾರದಾಗದಿತಮಾಕಲಯ್ಯ ಕುತುಕಾಕುಲಾ ।
ವೇಷಭೂಷಣವಿಲಾಸಪೇಶಲವಿಲಾಸಿನೀಶತಸಮಾವೃತಾ
ನಾಕತೋ ಯುಗಪದಾಗತಾ ವಿಯತಿ ವೇಗತೋಽಥ ಸುರಮಣ್ಡಲೀ ॥3॥
ವೇಣುನಾದಕೃತತಾನದಾನಕಲಗಾನರಾಗಗತಿಯೋಜನಾ-
ಲೋಭನೀಯಮೃದುಪಾದಪಾತಕೃತತಾಲಮೇಲನಮನೋಹರಮ್ ।
ಪಾಣಿಸಙ್ಕ್ವಣಿತಕಙ್ಕಣಂ ಚ ಮುಹುರಂಸಲಮ್ಬಿತಕರಾಮ್ಬುಜಂ
ಶ್ರೋಣಿಬಿಮ್ಬಚಲದಮ್ಬರಂ ಭಜತ ರಾಸಕೇಲಿರಸಡಮ್ಬರಮ್ ॥4॥
ಸ್ಪರ್ಧಯಾ ವಿರಚಿತಾನುಗಾನಕೃತತಾರತಾರಮಧುರಸ್ವರೇ
ನರ್ತನೇಽಥ ಲಲಿತಾಙ್ಗಹಾರಲುಲಿತಾಙ್ಗಹಾರಮಣಿಭೂಷಣೇ ।
ಸಮ್ಮದೇನ ಕೃತಪುಷ್ಪವರ್ಷಮಲಮುನ್ಮಿಷದ್ದಿವಿಷದಾಂ ಕುಲಂ
ಚಿನ್ಮಯೇ ತ್ವಯಿ ನಿಲೀಯಮಾನಮಿವ ಸಮ್ಮುಮೋಹ ಸವಧೂಕುಲಮ್ ॥5॥
ಸ್ವಿನ್ನಸನ್ನತನುವಲ್ಲರೀ ತದನು ಕಾಪಿ ನಾಮ ಪಶುಪಾಙ್ಗನಾ
ಕಾನ್ತಮಂಸಮವಲಮ್ಬತೇ ಸ್ಮ ತವ ತಾನ್ತಿಭಾರಮುಕುಲೇಕ್ಷಣಾ ॥
ಕಾಚಿದಾಚಲಿತಕುನ್ತಲಾ ನವಪಟೀರಸಾರಘನಸೌರಭಂ
ವಞ್ಚನೇನ ತವ ಸಞ್ಚುಚುಮ್ಬ ಭುಜಮಞ್ಚಿತೋರುಪುಲಕಾಙ್ಕುರಾ ॥6॥
ಕಾಪಿ ಗಣ್ಡಭುವಿ ಸನ್ನಿಧಾಯ ನಿಜಗಣ್ಡಮಾಕುಲಿತಕುಣ್ಡಲಂ
ಪುಣ್ಯಪೂರನಿಧಿರನ್ವವಾಪ ತವ ಪೂಗಚರ್ವಿತರಸಾಮೃತಮ್ ।
ಇನ್ದಿರಾವಿಹೃತಿಮನ್ದಿರಂ ಭುವನಸುನ್ದರಂ ಹಿ ನಟನಾನ್ತರೇ
ತ್ವಾಮವಾಪ್ಯ ದಧುರಙ್ಗನಾಃ ಕಿಮು ನ ಸಮ್ಮದೋನ್ಮದದಶಾನ್ತರಮ್ ॥7॥
ಗಾನಮೀಶ ವಿರತಂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಿಲ ವಾದ್ಯಮೇಲನಮುಪಾರತಂ
ಬ್ರಹ್ಮಸಮ್ಮದರಸಾಕುಲಾಃ ಸದಸಿ ಕೇವಲಂ ನನೃತುರಙ್ಗನಾಃ ।
ನಾವಿದನ್ನಪಿ ಚ ನೀವಿಕಾಂ ಕಿಮಪಿ ಕುನ್ತಲೀಮಪಿ ಚ ಕಞ್ಚುಲೀಂ
ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಪಿ ಕದಮ್ಬಕಂ ದಿವಿ ವಿಲಮ್ಬಿತಂ ಕಿಮಪರಂ ಬ್ರುವೇ ॥8॥
ಮೋದಸೀಮ್ನಿ ಭುವನಂ ವಿಲಾಪ್ಯ ವಿಹೃತಿಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಚ ತತೋ ವಿಭೋ
ಕೇಲಿಸಮ್ಮೃದಿತನಿರ್ಮಲಾಙ್ಗನವಘರ್ಮಲೇಶಸುಭಗಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ಮನ್ಮಥಾಸಹನಚೇತಸಾಂ ಪಶುಪಯೋಷಿತಾಂ ಸುಕೃತಚೋದಿತ-
ಸ್ತಾವದಾಕಲಿತಮೂರ್ತಿರಾದಧಿಥ ಮಾರವೀರಪರಮೋತ್ಸವಾನ್ ॥9॥
ಕೇಲಿಭೇದಪರಿಲೋಲಿತಾಭಿರತಿಲಾಲಿತಾಭಿರಬಲಾಲಿಭಿಃ
ಸ್ವೈರಮೀಶ ನನು ಸೂರಜಾಪಯಸಿ ಚಾರುನಾಮ ವಿಹೃತಿಂ ವ್ಯಧಾಃ ।
ಕಾನನೇಽಪಿ ಚ ವಿಸಾರಿಶೀತಲಕಿಶೋರಮಾರುತಮನೋಹರೇ
ಸೂನಸೌರಭಮಯೇ ವಿಲೇಸಿಥ ವಿಲಾಸಿನೀಶತವಿಮೋಹನಮ್ ॥10॥
ಕಾಮಿನೀರಿತಿ ಹಿ ಯಾಮಿನೀಷು ಖಲು ಕಾಮನೀಯಕನಿಧೇ ಭವಾನ್
ಪೂರ್ಣಸಮ್ಮದರಸಾರ್ಣವಂ ಕಮಪಿ ಯೋಗಿಗಮ್ಯಮನುಭಾವಯನ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮಶಙ್ಕರಮುಖಾನಪೀಹ ಪಶುಪಾಙ್ಗನಾಸು ಬಹುಮಾನಯನ್
ಭಕ್ತಲೋಕಗಮನೀಯರೂಪ ಕಮನೀಯ ಕೃಷ್ಣ ಪರಿಪಾಹಿ ಮಾಮ್ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
keśapāśadhṛtapiñchikāvitatisañcalanmakarakuṇḍalaṃ
hārajālavanamālikālalitamaṅgarāgaghanasaurabham |
pītaceladhṛtakāñcikāñcitamudañcadaṃśumaṇinūpuraṃ
rāsakeliparibhūṣitaṃ tava hi rūpamīśa kalayāmahe ||1||
tāvadeva kṛtamaṇḍane kalitakañculīkakucamaṇḍale
gaṇḍalolamaṇikuṇḍale yuvatimaṇḍale'tha parimaṇḍale |
antarā sakalasundarīyugalamindirāramaṇa sañcaran
mañjulāṃ tadanu rāsakelimayi kañjanābha samupādadhāḥ ||2||
vāsudeva tava bhāsamānamiha rāsakelirasasaurabhaṃ
dūrato'pi khalu nāradāgaditamākalayya kutukākulā |
veṣabhūṣaṇavilāsapeśalavilāsinīśatasamāvṛtā
nākato yugapadāgatā viyati vegato'tha suramaṇḍalī ||3||
veṇunādakṛtatānadānakalagānarāgagatiyojanā-
lobhanīyamṛdupādapātakṛtatālamelanamanoharam |
pāṇisaṅkvaṇitakaṅkaṇaṃ ca muhuraṃsalambitakarāmbujaṃ
śroṇibimbacaladambaraṃ bhajata rāsakelirasaḍambaram ||4||
spardhayā viracitānugānakṛtatāratāramadhurasvare
nartane'tha lalitāṅgahāralulitāṅgahāramaṇibhūṣaṇe |
sammadena kṛtapuṣpavarṣamalamunmiṣaddiviṣadāṃ kulaṃ
cinmaye tvayi nilīyamānamiva sammumoha savadhūkulam ||5||
svinnasannatanuvallarī tadanu kāpi nāma paśupāṅganā
kāntamaṃsamavalambate sma tava tāntibhāramukulekṣaṇā ||
kācidācalitakuntalā navapaṭīrasāraghanasaurabhaṃ
vañcanena tava sañcucumba bhujamañcitorupulakāṅkurā ||6||
kāpi gaṇḍabhuvi sannidhāya nijagaṇḍamākulitakuṇḍalaṃ
puṇyapūranidhiranvavāpa tava pūgacarvitarasāmṛtam |
indirāvihṛtimandiraṃ bhuvanasundaraṃ hi naṭanāntare
tvāmavāpya dadhuraṅganāḥ kimu na sammadonmadadaśāntaram ||7||
gānamīśa virataṃ krameṇa kila vādyamelanamupārataṃ
brahmasammadarasākulāḥ sadasi kevalaṃ nanṛturaṅganāḥ |
nāvidannapi ca nīvikāṃ kimapi kuntalīmapi ca kañculīṃ
jyotiṣāmapi kadambakaṃ divi vilambitaṃ kimaparaṃ bruve ||8||
modasīmni bhuvanaṃ vilāpya vihṛtiṃ samāpya ca tato vibho
kelisammṛditanirmalāṅganavagharmaleśasubhagātmanām |
manmathāsahanacetasāṃ paśupayoṣitāṃ sukṛtacodita-
stāvadākalitamūrtirādadhitha māravīraparamotsavān ||9||
kelibhedaparilolitābhiratilālitābhirabalālibhiḥ
svairamīśa nanu sūrajāpayasi cārunāma vihṛtiṃ vyadhāḥ |
kānane'pi ca visāriśītalakiśoramārutamanohare
sūnasaurabhamaye vilesitha vilāsinīśatavimohanam ||10||
kāminīriti hi yāminīṣu khalu kāmanīyakanidhe bhavān
pūrṇasammadarasārṇavaṃ kamapi yogigamyamanubhāvayan |
brahmaśaṅkaramukhānapīha paśupāṅganāsu bahumānayan
bhaktalokagamanīyarūpa kamanīya kṛṣṇa paripāhi mām ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
केशपाशधृतपिञ्छिकाविततिसञ्चलन्मकरकुण्डलं
हारजालवनमालिकाललितमङ्गरागघनसौरभम् ।
पीतचेलधृतकाञ्चिकाञ्चितमुदञ्चदंशुमणिनूपुरं
रासकेलिपरिभूषितं तव हि रूपमीश कलयामहे ॥1॥
तावदेव कृतमण्डने कलितकञ्चुलीककुचमण्डले
गण्डलोलमणिकुण्डले युवतिमण्डलेऽथ परिमण्डले ।
अन्तरा सकलसुन्दरीयुगलमिन्दिरारमण सञ्चरन्
मञ्जुलां तदनु रासकेलिमयि कञ्जनाभ समुपादधाः ॥2॥
वासुदेव तव भासमानमिह रासकेलिरससौरभं
दूरतोऽपि खलु नारदागदितमाकलय्य कुतुकाकुला ।
वेषभूषणविलासपेशलविलासिनीशतसमावृता
नाकतो युगपदागता वियति वेगतोऽथ सुरमण्डली ॥3॥
वेणुनादकृततानदानकलगानरागगतियोजना-
लोभनीयमृदुपादपातकृततालमेलनमनोहरम् ।
पाणिसङ्क्वणितकङ्कणं च मुहुरंसलम्बितकराम्बुजं
श्रोणिबिम्बचलदम्बरं भजत रासकेलिरसडम्बरम् ॥4॥
स्पर्धया विरचितानुगानकृततारतारमधुरस्वरे
नर्तनेऽथ ललिताङ्गहारलुलिताङ्गहारमणिभूषणे ।
सम्मदेन कृतपुष्पवर्षमलमुन्मिषद्दिविषदां कुलं
चिन्मये त्वयि निलीयमानमिव सम्मुमोह सवधूकुलम् ॥5॥
स्विन्नसन्नतनुवल्लरी तदनु कापि नाम पशुपाङ्गना
कान्तमंसमवलम्बते स्म तव तान्तिभारमुकुलेक्षणा ॥
काचिदाचलितकुन्तला नवपटीरसारघनसौरभं
वञ्चनेन तव सञ्चुचुम्ब भुजमञ्चितोरुपुलकाङ्कुरा ॥6॥
कापि गण्डभुवि सन्निधाय निजगण्डमाकुलितकुण्डलं
पुण्यपूरनिधिरन्ववाप तव पूगचर्वितरसामृतम् ।
इन्दिराविहृतिमन्दिरं भुवनसुन्दरं हि नटनान्तरे
त्वामवाप्य दधुरङ्गनाः किमु न सम्मदोन्मददशान्तरम् ॥7॥
गानमीश विरतं क्रमेण किल वाद्यमेलनमुपारतं
ब्रह्मसम्मदरसाकुलाः सदसि केवलं ननृतुरङ्गनाः ।
नाविदन्नपि च नीविकां किमपि कुन्तलीमपि च कञ्चुलीं
ज्योतिषामपि कदम्बकं दिवि विलम्बितं किमपरं ब्रुवे ॥8॥
मोदसीम्नि भुवनं विलाप्य विहृतिं समाप्य च ततो विभो
केलिसम्मृदितनिर्मलाङ्गनवघर्मलेशसुभगात्मनाम् ।
मन्मथासहनचेतसां पशुपयोषितां सुकृतचोदित-
स्तावदाकलितमूर्तिरादधिथ मारवीरपरमोत्सवान् ॥9॥
केलिभेदपरिलोलिताभिरतिलालिताभिरबलालिभिः
स्वैरमीश ननु सूरजापयसि चारुनाम विहृतिं व्यधाः ।
काननेऽपि च विसारिशीतलकिशोरमारुतमनोहरे
सूनसौरभमये विलेसिथ विलासिनीशतविमोहनम् ॥10॥
कामिनीरिति हि यामिनीषु खलु कामनीयकनिधे भवान्
पूर्णसम्मदरसार्णवं कमपि योगिगम्यमनुभावयन् ।
ब्रह्मशङ्करमुखानपीह पशुपाङ्गनासु बहुमानयन्
भक्तलोकगमनीयरूप कमनीय कृष्ण परिपाहि माम् ॥11॥
keśapāśadhṛtapiñchikāvitatisañcalanmakarakuṇḍalaṃ
hārajālavanamālikālalitamaṅgarāgaghanasaurabham |
pītaceladhṛtakāñcikāñcitamudañcadaṃśumaṇinūpuraṃ
rāsakeliparibhūṣitaṃ tava hi rūpamīśa kalayāmahe ||1||
tāvadeva kṛtamaṇḍane kalitakañculīkakucamaṇḍale
gaṇḍalolamaṇikuṇḍale yuvatimaṇḍale'tha parimaṇḍale |
antarā sakalasundarīyugalamindirāramaṇa sañcaran
mañjulāṃ tadanu rāsakelimayi kañjanābha samupādadhāḥ ||2||
vāsudeva tava bhāsamānamiha rāsakelirasasaurabhaṃ
dūrato'pi khalu nāradāgaditamākalayya kutukākulā |
veṣabhūṣaṇavilāsapeśalavilāsinīśatasamāvṛtā
nākato yugapadāgatā viyati vegato'tha suramaṇḍalī ||3||
veṇunādakṛtatānadānakalagānarāgagatiyojanā-
lobhanīyamṛdupādapātakṛtatālamelanamanoharam |
pāṇisaṅkvaṇitakaṅkaṇaṃ ca muhuraṃsalambitakarāmbujaṃ
śroṇibimbacaladambaraṃ bhajata rāsakelirasaḍambaram ||4||
spardhayā viracitānugānakṛtatāratāramadhurasvare
nartane'tha lalitāṅgahāralulitāṅgahāramaṇibhūṣaṇe |
sammadena kṛtapuṣpavarṣamalamunmiṣaddiviṣadāṃ kulaṃ
cinmaye tvayi nilīyamānamiva sammumoha savadhūkulam ||5||
svinnasannatanuvallarī tadanu kāpi nāma paśupāṅganā
kāntamaṃsamavalambate sma tava tāntibhāramukulekṣaṇā ||
kācidācalitakuntalā navapaṭīrasāraghanasaurabhaṃ
vañcanena tava sañcucumba bhujamañcitorupulakāṅkurā ||6||
kāpi gaṇḍabhuvi sannidhāya nijagaṇḍamākulitakuṇḍalaṃ
puṇyapūranidhiranvavāpa tava pūgacarvitarasāmṛtam |
indirāvihṛtimandiraṃ bhuvanasundaraṃ hi naṭanāntare
tvāmavāpya dadhuraṅganāḥ kimu na sammadonmadadaśāntaram ||7||
gānamīśa virataṃ krameṇa kila vādyamelanamupārataṃ
brahmasammadarasākulāḥ sadasi kevalaṃ nanṛturaṅganāḥ |
nāvidannapi ca nīvikāṃ kimapi kuntalīmapi ca kañculīṃ
jyotiṣāmapi kadambakaṃ divi vilambitaṃ kimaparaṃ bruve ||8||
modasīmni bhuvanaṃ vilāpya vihṛtiṃ samāpya ca tato vibho
kelisammṛditanirmalāṅganavagharmaleśasubhagātmanām |
manmathāsahanacetasāṃ paśupayoṣitāṃ sukṛtacodita-
stāvadākalitamūrtirādadhitha māravīraparamotsavān ||9||
kelibhedaparilolitābhiratilālitābhirabalālibhiḥ
svairamīśa nanu sūrajāpayasi cārunāma vihṛtiṃ vyadhāḥ |
kānane'pi ca visāriśītalakiśoramārutamanohare
sūnasaurabhamaye vilesitha vilāsinīśatavimohanam ||10||
kāminīriti hi yāminīṣu khalu kāmanīyakanidhe bhavān
pūrṇasammadarasārṇavaṃ kamapi yogigamyamanubhāvayan |
brahmaśaṅkaramukhānapīha paśupāṅganāsu bahumānayan
bhaktalokagamanīyarūpa kamanīya kṛṣṇa paripāhi mām ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in