Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 58 - ದಾವಾಗ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಋತುವರ್ಣನಮ್

Narayaniyam Dashaka 58 - Davagnisamrakshanam Tatha Rituvarnanam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ತ್ವಯಿ ವಿಹರಣಲೋಲೇ ಬಾಲಜಾಲೈಃ ಪ್ರಲಮ್ಬ-
ಪ್ರಮಥನಸವಿಲಮ್ಬೇ ಧೇನವಃ ಸ್ವೈರಚಾರಾಃ ।
ತೃಣಕುತುಕನಿವಿಷ್ಟಾ ದೂರದೂರಂ ಚರನ್ತ್ಯಃ
ಕಿಮಪಿ ವಿಪಿನಮೈಷೀಕಾಖ್ಯಮೀಷಾಮ್ಬಭೂವುಃ ॥1॥
ಅನಧಿಗತನಿದಾಘಕ್ರೌರ್ಯವೃನ್ದಾವನಾನ್ತಾತ್
ಬಹಿರಿದಮುಪಯಾತಾಃ ಕಾನನಂ ಧೇನವಸ್ತಾಃ ।
ತವ ವಿರಹವಿಷಣ್ಣಾ ಊಷ್ಮಲಗ್ರೀಷ್ಮತಾಪ-
ಪ್ರಸರವಿಸರದಮ್ಭಸ್ಯಾಕುಲಾಃ ಸ್ತಮ್ಭಮಾಪುಃ ॥2॥
ತದನು ಸಹ ಸಹಾಯೈರ್ದೂರಮನ್ವಿಷ್ಯ ಶೌರೇ
ಗಲಿತಸರಣಿಮುಞ್ಜಾರಣ್ಯಸಞ್ಜಾತಖೇದಮ್ ।
ಪಶುಕುಲಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾನೇತುಮಾರಾ-
ತ್ತ್ವಯಿ ಗತವತಿ ಹೀ ಹೀ ಸರ್ವತೋಽಗ್ನಿರ್ಜಜೃಮ್ಭೇ ॥3॥
ಸಕಲಹರಿತಿ ದೀಪ್ತೇ ಘೋರಭಾಙ್ಕಾರಭೀಮೇ
ಶಿಖಿನಿ ವಿಹತಮಾರ್ಗಾ ಅರ್ಧದಗ್ಧಾ ಇವಾರ್ತಾಃ ।
ಅಹಹ ಭುವನಬನ್ಧೋ ಪಾಹಿ ಪಾಹೀತಿ ಸರ್ವೇ
ಶರಣಮುಪಗತಾಸ್ತ್ವಾಂ ತಾಪಹರ್ತಾರಮೇಕಮ್ ॥4॥
ಅಲಮಲಮತಿಭೀತ್ಯಾ ಸರ್ವತೋ ಮೀಲಯಧ್ವಂ
ದೃಶಮಿತಿ ತವ ವಾಚಾ ಮೀಲಿತಾಕ್ಷೇಷು ತೇಷು ।
ಕ್ವ ನು ದವದಹನೋಽಸೌ ಕುತ್ರ ಮುಞ್ಜಾಟವೀ ಸಾ
ಸಪದಿ ವವೃತಿರೇ ತೇ ಹನ್ತ ಭಾಣ್ಡೀರದೇಶೇ ॥5॥
ಜಯ ಜಯ ತವ ಮಾಯಾ ಕೇಯಮೀಶೇತಿ ತೇಷಾಂ
ನುತಿಭಿರುದಿತಹಾಸೋ ಬದ್ಧನಾನಾವಿಲಾಸಃ ।
ಪುನರಪಿ ವಿಪಿನಾನ್ತೇ ಪ್ರಾಚರಃ ಪಾಟಲಾದಿ-
ಪ್ರಸವನಿಕರಮಾತ್ರಗ್ರಾಹ್ಯಘರ್ಮಾನುಭಾವೇ ॥6॥
ತ್ವಯಿ ವಿಮುಖಮಿವೋಚ್ಚೈಸ್ತಾಪಭಾರಂ ವಹನ್ತಂ
ತವ ಭಜನವದನ್ತಃ ಪಙ್ಕಮುಚ್ಛೋಷಯನ್ತಮ್ ।
ತವ ಭುಜವದುದಞ್ಚದ್ಭೂರಿತೇಜಃಪ್ರವಾಹಂ
ತಪಸಮಯಮನೈಷೀರ್ಯಾಮುನೇಷು ಸ್ಥಲೇಷು ॥7॥
ತದನು ಜಲದಜಾಲೈಸ್ತ್ವದ್ವಪುಸ್ತುಲ್ಯಭಾಭಿ-
ರ್ವಿಕಸದಮಲವಿದ್ಯುತ್ಪೀತವಾಸೋವಿಲಾಸೈಃ ।
ಸಕಲಭುವನಭಾಜಾಂ ಹರ್ಷದಾಂ ವರ್ಷವೇಲಾಂ
ಕ್ಷಿತಿಧರಕುಹರೇಷು ಸ್ವೈರವಾಸೀ ವ್ಯನೈಷೀಃ ॥8॥
ಕುಹರತಲನಿವಿಷ್ಟಂ ತ್ವಾಂ ಗರಿಷ್ಠಂ ಗಿರೀನ್ದ್ರಃ
ಶಿಖಿಕುಲನವಕೇಕಾಕಾಕುಭಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಕಾರೀ ।
ಸ್ಫುಟಕುಟಜಕದಮ್ಬಸ್ತೋಮಪುಷ್ಪಾಞ್ಜಲಿಂ ಚ
ಪ್ರವಿದಧದನುಭೇಜೇ ದೇವ ಗೋವರ್ಧನೋಽಸೌ ॥9॥
ಅಥ ಶರದಮುಪೇತಾಂ ತಾಂ ಭವದ್ಭಕ್ತಚೇತೋ-
ವಿಮಲಸಲಿಲಪೂರಾಂ ಮಾನಯನ್ ಕಾನನೇಷು ।
ತೃಣಮಮಲವನಾನ್ತೇ ಚಾರು ಸಞ್ಚಾರಯನ್ ಗಾಃ
ಪವನಪುರಪತೇ ತ್ವಂ ದೇಹಿ ಮೇ ದೇಹಸೌಖ್ಯಮ್ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
tvayi viharaṇalole bālajālaiḥ pralamba-
pramathanasavilambe dhenavaḥ svairacārāḥ |
tṛṇakutukaniviṣṭā dūradūraṃ carantyaḥ
kimapi vipinamaiṣīkākhyamīṣāmbabhūvuḥ ||1||
anadhigatanidāghakrauryavṛndāvanāntāt
bahiridamupayātāḥ kānanaṃ dhenavastāḥ |
tava virahaviṣaṇṇā ūṣmalagrīṣmatāpa-
prasaravisaradambhasyākulāḥ stambhamāpuḥ ||2||
tadanu saha sahāyairdūramanviṣya śaure
galitasaraṇimuñjāraṇyasañjātakhedam |
paśukulamabhivīkṣya kṣipramānetumārā-
ttvayi gatavati hī hī sarvato'gnirjajṛmbhe ||3||
sakalahariti dīpte ghorabhāṅkārabhīme
śikhini vihatamārgā ardhadagdhā ivārtāḥ |
ahaha bhuvanabandho pāhi pāhīti sarve
śaraṇamupagatāstvāṃ tāpahartāramekam ||4||
alamalamatibhītyā sarvato mīlayadhvaṃ
dṛśamiti tava vācā mīlitākṣeṣu teṣu |
kva nu davadahano'sau kutra muñjāṭavī sā
sapadi vavṛtire te hanta bhāṇḍīradeśe ||5||
jaya jaya tava māyā keyamīśeti teṣāṃ
nutibhiruditahāso baddhanānāvilāsaḥ |
punarapi vipinānte prācaraḥ pāṭalādi-
prasavanikaramātragrāhyagharmānubhāve ||6||
tvayi vimukhamivoccaistāpabhāraṃ vahantaṃ
tava bhajanavadantaḥ paṅkamucchoṣayantam |
tava bhujavadudañcadbhūritejaḥpravāhaṃ
tapasamayamanaiṣīryāmuneṣu sthaleṣu ||7||
tadanu jaladajālaistvadvapustulyabhābhi-
rvikasadamalavidyutpītavāsovilāsaiḥ |
sakalabhuvanabhājāṃ harṣadāṃ varṣavelāṃ
kṣitidharakuhareṣu svairavāsī vyanaiṣīḥ ||8||
kuharatalaniviṣṭaṃ tvāṃ gariṣṭhaṃ girīndraḥ
śikhikulanavakekākākubhiḥ stotrakārī |
sphuṭakuṭajakadambastomapuṣpāñjaliṃ ca
pravidadhadanubheje deva govardhano'sau ||9||
atha śaradamupetāṃ tāṃ bhavadbhaktaceto-
vimalasalilapūrāṃ mānayan kānaneṣu |
tṛṇamamalavanānte cāru sañcārayan gāḥ
pavanapurapate tvaṃ dehi me dehasaukhyam ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
त्वयि विहरणलोले बालजालैः प्रलम्ब-
प्रमथनसविलम्बे धेनवः स्वैरचाराः ।
तृणकुतुकनिविष्टा दूरदूरं चरन्त्यः
किमपि विपिनमैषीकाख्यमीषाम्बभूवुः ॥1॥
अनधिगतनिदाघक्रौर्यवृन्दावनान्तात्
बहिरिदमुपयाताः काननं धेनवस्ताः ।
तव विरहविषण्णा ऊष्मलग्रीष्मताप-
प्रसरविसरदम्भस्याकुलाः स्तम्भमापुः ॥2॥
तदनु सह सहायैर्दूरमन्विष्य शौरे
गलितसरणिमुञ्जारण्यसञ्जातखेदम् ।
पशुकुलमभिवीक्ष्य क्षिप्रमानेतुमारा-
त्त्वयि गतवति ही ही सर्वतोऽग्निर्जजृम्भे ॥3॥
सकलहरिति दीप्ते घोरभाङ्कारभीमे
शिखिनि विहतमार्गा अर्धदग्धा इवार्ताः ।
अहह भुवनबन्धो पाहि पाहीति सर्वे
शरणमुपगतास्त्वां तापहर्तारमेकम् ॥4॥
अलमलमतिभीत्या सर्वतो मीलयध्वं
दृशमिति तव वाचा मीलिताक्षेषु तेषु ।
क्व नु दवदहनोऽसौ कुत्र मुञ्जाटवी सा
सपदि ववृतिरे ते हन्त भाण्डीरदेशे ॥5॥
जय जय तव माया केयमीशेति तेषां
नुतिभिरुदितहासो बद्धनानाविलासः ।
पुनरपि विपिनान्ते प्राचरः पाटलादि-
प्रसवनिकरमात्रग्राह्यघर्मानुभावे ॥6॥
त्वयि विमुखमिवोच्चैस्तापभारं वहन्तं
तव भजनवदन्तः पङ्कमुच्छोषयन्तम् ।
तव भुजवदुदञ्चद्भूरितेजःप्रवाहं
तपसमयमनैषीर्यामुनेषु स्थलेषु ॥7॥
तदनु जलदजालैस्त्वद्वपुस्तुल्यभाभि-
र्विकसदमलविद्युत्पीतवासोविलासैः ।
सकलभुवनभाजां हर्षदां वर्षवेलां
क्षितिधरकुहरेषु स्वैरवासी व्यनैषीः ॥8॥
कुहरतलनिविष्टं त्वां गरिष्ठं गिरीन्द्रः
शिखिकुलनवकेकाकाकुभिः स्तोत्रकारी ।
स्फुटकुटजकदम्बस्तोमपुष्पाञ्जलिं च
प्रविदधदनुभेजे देव गोवर्धनोऽसौ ॥9॥
अथ शरदमुपेतां तां भवद्भक्तचेतो-
विमलसलिलपूरां मानयन् काननेषु ।
तृणममलवनान्ते चारु सञ्चारयन् गाः
पवनपुरपते त्वं देहि मे देहसौख्यम् ॥10॥
tvayi viharaṇalole bālajālaiḥ pralamba-
pramathanasavilambe dhenavaḥ svairacārāḥ |
tṛṇakutukaniviṣṭā dūradūraṃ carantyaḥ
kimapi vipinamaiṣīkākhyamīṣāmbabhūvuḥ ||1||
anadhigatanidāghakrauryavṛndāvanāntāt
bahiridamupayātāḥ kānanaṃ dhenavastāḥ |
tava virahaviṣaṇṇā ūṣmalagrīṣmatāpa-
prasaravisaradambhasyākulāḥ stambhamāpuḥ ||2||
tadanu saha sahāyairdūramanviṣya śaure
galitasaraṇimuñjāraṇyasañjātakhedam |
paśukulamabhivīkṣya kṣipramānetumārā-
ttvayi gatavati hī hī sarvato'gnirjajṛmbhe ||3||
sakalahariti dīpte ghorabhāṅkārabhīme
śikhini vihatamārgā ardhadagdhā ivārtāḥ |
ahaha bhuvanabandho pāhi pāhīti sarve
śaraṇamupagatāstvāṃ tāpahartāramekam ||4||
alamalamatibhītyā sarvato mīlayadhvaṃ
dṛśamiti tava vācā mīlitākṣeṣu teṣu |
kva nu davadahano'sau kutra muñjāṭavī sā
sapadi vavṛtire te hanta bhāṇḍīradeśe ||5||
jaya jaya tava māyā keyamīśeti teṣāṃ
nutibhiruditahāso baddhanānāvilāsaḥ |
punarapi vipinānte prācaraḥ pāṭalādi-
prasavanikaramātragrāhyagharmānubhāve ||6||
tvayi vimukhamivoccaistāpabhāraṃ vahantaṃ
tava bhajanavadantaḥ paṅkamucchoṣayantam |
tava bhujavadudañcadbhūritejaḥpravāhaṃ
tapasamayamanaiṣīryāmuneṣu sthaleṣu ||7||
tadanu jaladajālaistvadvapustulyabhābhi-
rvikasadamalavidyutpītavāsovilāsaiḥ |
sakalabhuvanabhājāṃ harṣadāṃ varṣavelāṃ
kṣitidharakuhareṣu svairavāsī vyanaiṣīḥ ||8||
kuharatalaniviṣṭaṃ tvāṃ gariṣṭhaṃ girīndraḥ
śikhikulanavakekākākubhiḥ stotrakārī |
sphuṭakuṭajakadambastomapuṣpāñjaliṃ ca
pravidadhadanubheje deva govardhano'sau ||9||
atha śaradamupetāṃ tāṃ bhavadbhaktaceto-
vimalasalilapūrāṃ mānayan kānaneṣu |
tṛṇamamalavanānte cāru sañcārayan gāḥ
pavanapurapate tvaṃ dehi me dehasaukhyam ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in