Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 2 - ಭಗವತಃ ಸ್ವರೂಪಮಾಧುರ್ಯಂ ತಥಾ ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಮ್

Narayaniyam Dashaka 2 - Bhagavatah Svarupamadhuryam Tatha Bhaktimahattvam

✍️ Narayana Bhattathiri 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಸೂರ್ಯಸ್ಪರ್ಧಿಕಿರೀಟಮೂರ್ಧ್ವತಿಲಕಪ್ರೋದ್ಭಾಸಿಫಾಲಾನ್ತರಂ
ಕಾರುಣ್ಯಾಕುಲನೇತ್ರಮಾರ್ದ್ರಹಸಿತೋಲ್ಲಾಸಂ ಸುನಾಸಾಪುಟಮ್।
ಗಣ್ಡೋದ್ಯನ್ಮಕರಾಭಕುಣ್ಡಲಯುಗಂ ಕಣ್ಠೋಜ್ವಲತ್ಕೌಸ್ತುಭಂ
ತ್ವದ್ರೂಪಂ ವನಮಾಲ್ಯಹಾರಪಟಲಶ್ರೀವತ್ಸದೀಪ್ರಂ ಭಜೇ॥1॥
ಕೇಯೂರಾಙ್ಗದಕಙ್ಕಣೋತ್ತಮಮಹಾರತ್ನಾಙ್ಗುಲೀಯಾಙ್ಕಿತ-
ಶ್ರೀಮದ್ಬಾಹುಚತುಷ್ಕಸಙ್ಗತಗದಾಶಙ್ಖಾರಿಪಙ್ಕೇರುಹಾಮ್ ।
ಕಾಞ್ಚಿತ್ ಕಾಞ್ಚನಕಾಞ್ಚಿಲಾಞ್ಚ್ಛಿತಲಸತ್ಪೀತಾಮ್ಬರಾಲಮ್ಬಿನೀ-
ಮಾಲಮ್ಬೇ ವಿಮಲಾಮ್ಬುಜದ್ಯುತಿಪದಾಂ ಮೂರ್ತಿಂ ತವಾರ್ತಿಚ್ಛಿದಮ್ ॥2॥
ಯತ್ತ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಹೀಯಸೋಽಪಿ ಮಹಿತಂ ಸಮ್ಮೋಹನಂ ಮೋಹನಾತ್
ಕಾನ್ತಂ ಕಾನ್ತಿನಿಧಾನತೋಽಪಿ ಮಧುರಂ ಮಾಧುರ್ಯಧುರ್ಯಾದಪಿ ।
ಸೌನ್ದರ್ಯೋತ್ತರತೋಽಪಿ ಸುನ್ದರತರಂ ತ್ವದ್ರೂಪಮಾಶ್ಚರ್ಯತೋಽ-
ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಭುವನೇ ನ ಕಸ್ಯ ಕುತುಕಂ ಪುಷ್ಣಾತಿ ವಿಷ್ಣೋ ವಿಭೋ ॥3॥
ತತ್ತಾದೃಙ್ಮಧುರಾತ್ಮಕಂ ತವ ವಪುಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಮ್ಪನ್ಮಯೀ
ಸಾ ದೇವೀ ಪರಮೋತ್ಸುಕಾ ಚಿರತರಂ ನಾಸ್ತೇ ಸ್ವಭಕ್ತೇಷ್ವಪಿ ।
ತೇನಾಸ್ಯಾ ಬತ ಕಷ್ಟಮಚ್ಯುತ ವಿಭೋ ತ್ವದ್ರೂಪಮಾನೋಜ್ಞಕ -
ಪ್ರೇಮಸ್ಥೈರ್ಯಮಯಾದಚಾಪಲಬಲಾಚ್ಚಾಪಲ್ಯವಾರ್ತೋದಭೂತ್ ॥4॥
ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಾವಕರಾಮಣೀಯಕಹೃತೈವೇಯಂ ಪರೇಷ್ವಸ್ಥಿರೇ-
ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನನ್ಯದಪಿ ಪ್ರಮಾಣಮಧುನಾ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ ।
ಯೇ ತ್ವದ್ಧ್ಯಾನಗುಣಾನುಕೀರ್ತನರಸಾಸಕ್ತಾ ಹಿ ಭಕ್ತಾ ಜನಾ-
ಸ್ತೇಷ್ವೇಷಾ ವಸತಿ ಸ್ಥಿರೈವ ದಯಿತಪ್ರಸ್ತಾವದತ್ತಾದರಾ ॥5॥
ಏವಮ್ಭೂತಮನೋಜ್ಞತಾನವಸುಧಾನಿಷ್ಯನ್ದಸನ್ದೋಹನಂ
ತ್ವದ್ರೂಪಂ ಪರಚಿದ್ರಸಾಯನಮಯಂ ಚೇತೋಹರಂ ಶೃಣ್ವತಾಮ್ ।
ಸದ್ಯಃ ಪ್ರೇರಯತೇ ಮತಿಂ ಮದಯತೇ ರೋಮಾಞ್ಚಯತ್ಯಙ್ಗಕಂ
ವ್ಯಾಸಿಞ್ಚತ್ಯಪಿ ಶೀತವಾಷ್ಪವಿಸರೈರಾನನ್ದಮೂರ್ಛೋದ್ಭವೈಃ ॥6॥
ಏವಮ್ಭೂತತಯಾ ಹಿ ಭಕ್ತ್ಯಭಿಹಿತೋ ಯೋಗಸ್ಸ ಯೋಗದ್ವಯಾತ್
ಕರ್ಮಜ್ಞಾನಮಯಾತ್ ಭೃಶೋತ್ತಮತರೋ ಯೋಗೀಶ್ವರೈರ್ಗೀಯತೇ ।
ಸೌನ್ದರ್ಯೈಕರಸಾತ್ಮಕೇ ತ್ವಯಿ ಖಲು ಪ್ರೇಮಪ್ರಕರ್ಷಾತ್ಮಿಕಾ
ಭಕ್ತಿರ್ನಿಶ್ರಮಮೇವ ವಿಶ್ವಪುರುಷೈರ್ಲಭ್ಯಾ ರಮಾವಲ್ಲಭ ॥7॥
ನಿಷ್ಕಾಮಂ ನಿಯತಸ್ವಧರ್ಮಚರಣಂ ಯತ್ ಕರ್ಮಯೋಗಾಭಿಧಂ
ತದ್ದೂರೇತ್ಯಫಲಂ ಯದೌಪನಿಷದಜ್ಞಾನೋಪಲಭ್ಯಂ ಪುನಃ ।
ತತ್ತ್ವವ್ಯಕ್ತತಯಾ ಸುದುರ್ಗಮತರಂ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಭೋ
ತ್ವತ್ಪ್ರೇಮಾತ್ಮಕಭಕ್ತಿರೇವ ಸತತಂ ಸ್ವಾದೀಯಸೀ ಶ್ರೇಯಸೀ ॥8॥
ಅತ್ಯಾಯಾಸಕರಾಣಿ ಕರ್ಮಪಟಲಾನ್ಯಾಚರ್ಯ ನಿರ್ಯನ್ಮಲಾ
ಬೋಧೇ ಭಕ್ತಿಪಥೇಽಥವಾಽಪ್ಯುಚಿತತಾಮಾಯಾನ್ತಿ ಕಿಂ ತಾವತಾ ।
ಕ್ಲಿಷ್ಟ್ವಾ ತರ್ಕಪಥೇ ಪರಂ ತವ ವಪುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಖ್ಯಮನ್ಯೇ ಪುನ-
ಶ್ಚಿತ್ತಾರ್ದ್ರತ್ವಮೃತೇ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಬಹುಭಿಸ್ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಜನ್ಮಾನ್ತರೈಃ ॥9॥
ತ್ವದ್ಭಕ್ತಿಸ್ತು ಕಥಾರಸಾಮೃತಝರೀನಿರ್ಮಜ್ಜನೇನ ಸ್ವಯಂ
ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೀ ವಿಮಲಪ್ರಬೋಧಪದವೀಮಕ್ಲೇಶತಸ್ತನ್ವತೀ ।
ಸದ್ಯಸ್ಸಿದ್ಧಿಕರೀ ಜಯತ್ಯಯಿ ವಿಭೋ ಸೈವಾಸ್ತು ಮೇ ತ್ವತ್ಪದ-
ಪ್ರೇಮಪ್ರೌಢಿರಸಾರ್ದ್ರತಾ ದ್ರುತತರಂ ವಾತಾಲಯಾಧೀಶ್ವರ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
sūryaspardhikirīṭamūrdhvatilakaprodbhāsiphālāntaraṃ
kāruṇyākulanetramārdrahasitollāsaṃ sunāsāpuṭam|
gaṇḍodyanmakarābhakuṇḍalayugaṃ kaṇṭhojvalatkaustubhaṃ
tvadrūpaṃ vanamālyahārapaṭalaśrīvatsadīpraṃ bhaje||1||
keyūrāṅgadakaṅkaṇottamamahāratnāṅgulīyāṅkita-
śrīmadbāhucatuṣkasaṅgatagadāśaṅkhāripaṅkeruhām |
kāñcit kāñcanakāñcilāñcchitalasatpītāmbarālambinī-
mālambe vimalāmbujadyutipadāṃ mūrtiṃ tavārticchidam ||2||
yatttrailokyamahīyaso'pi mahitaṃ sammohanaṃ mohanāt
kāntaṃ kāntinidhānato'pi madhuraṃ mādhuryadhuryādapi |
saundaryottarato'pi sundarataraṃ tvadrūpamāścaryato'-
pyāścaryaṃ bhuvane na kasya kutukaṃ puṣṇāti viṣṇo vibho ||3||
tattādṛṅmadhurātmakaṃ tava vapuḥ samprāpya sampanmayī
sā devī paramotsukā cirataraṃ nāste svabhakteṣvapi |
tenāsyā bata kaṣṭamacyuta vibho tvadrūpamānojñaka -
premasthairyamayādacāpalabalāccāpalyavārtodabhūt ||4||
lakṣmīstāvakarāmaṇīyakahṛtaiveyaṃ pareṣvasthire-
tyasminnanyadapi pramāṇamadhunā vakṣyāmi lakṣmīpate |
ye tvaddhyānaguṇānukīrtanarasāsaktā hi bhaktā janā-
steṣveṣā vasati sthiraiva dayitaprastāvadattādarā ||5||
evambhūtamanojñatānavasudhāniṣyandasandohanaṃ
tvadrūpaṃ paracidrasāyanamayaṃ cetoharaṃ śṛṇvatām |
sadyaḥ prerayate matiṃ madayate romāñcayatyaṅgakaṃ
vyāsiñcatyapi śītavāṣpavisarairānandamūrchodbhavaiḥ ||6||
evambhūtatayā hi bhaktyabhihito yogassa yogadvayāt
karmajñānamayāt bhṛśottamataro yogīśvarairgīyate |
saundaryaikarasātmake tvayi khalu premaprakarṣātmikā
bhaktirniśramameva viśvapuruṣairlabhyā ramāvallabha ||7||
niṣkāmaṃ niyatasvadharmacaraṇaṃ yat karmayogābhidhaṃ
taddūretyaphalaṃ yadaupaniṣadajñānopalabhyaṃ punaḥ |
tattvavyaktatayā sudurgamataraṃ cittasya tasmādvibho
tvatpremātmakabhaktireva satataṃ svādīyasī śreyasī ||8||
atyāyāsakarāṇi karmapaṭalānyācarya niryanmalā
bodhe bhaktipathe'thavā'pyucitatāmāyānti kiṃ tāvatā |
kliṣṭvā tarkapathe paraṃ tava vapurbrahmākhyamanye puna-
ścittārdratvamṛte vicintya bahubhissiddhyanti janmāntaraiḥ ||9||
tvadbhaktistu kathārasāmṛtajharīnirmajjanena svayaṃ
siddhyantī vimalaprabodhapadavīmakleśatastanvatī |
sadyassiddhikarī jayatyayi vibho saivāstu me tvatpada-
premaprauḍhirasārdratā drutataraṃ vātālayādhīśvara ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सूर्यस्पर्धिकिरीटमूर्ध्वतिलकप्रोद्भासिफालान्तरं
कारुण्याकुलनेत्रमार्द्रहसितोल्लासं सुनासापुटम्।
गण्डोद्यन्मकराभकुण्डलयुगं कण्ठोज्वलत्कौस्तुभं
त्वद्रूपं वनमाल्यहारपटलश्रीवत्सदीप्रं भजे॥1॥
केयूराङ्गदकङ्कणोत्तममहारत्नाङ्गुलीयाङ्कित-
श्रीमद्बाहुचतुष्कसङ्गतगदाशङ्खारिपङ्केरुहाम् ।
काञ्चित् काञ्चनकाञ्चिलाञ्च्छितलसत्पीताम्बरालम्बिनी-
मालम्बे विमलाम्बुजद्युतिपदां मूर्तिं तवार्तिच्छिदम् ॥2॥
यत्त्त्रैलोक्यमहीयसोऽपि महितं सम्मोहनं मोहनात्
कान्तं कान्तिनिधानतोऽपि मधुरं माधुर्यधुर्यादपि ।
सौन्दर्योत्तरतोऽपि सुन्दरतरं त्वद्रूपमाश्चर्यतोऽ-
प्याश्चर्यं भुवने न कस्य कुतुकं पुष्णाति विष्णो विभो ॥3॥
तत्तादृङ्मधुरात्मकं तव वपुः सम्प्राप्य सम्पन्मयी
सा देवी परमोत्सुका चिरतरं नास्ते स्वभक्तेष्वपि ।
तेनास्या बत कष्टमच्युत विभो त्वद्रूपमानोज्ञक -
प्रेमस्थैर्यमयादचापलबलाच्चापल्यवार्तोदभूत् ॥4॥
लक्ष्मीस्तावकरामणीयकहृतैवेयं परेष्वस्थिरे-
त्यस्मिन्नन्यदपि प्रमाणमधुना वक्ष्यामि लक्ष्मीपते ।
ये त्वद्ध्यानगुणानुकीर्तनरसासक्ता हि भक्ता जना-
स्तेष्वेषा वसति स्थिरैव दयितप्रस्तावदत्तादरा ॥5॥
एवम्भूतमनोज्ञतानवसुधानिष्यन्दसन्दोहनं
त्वद्रूपं परचिद्रसायनमयं चेतोहरं शृण्वताम् ।
सद्यः प्रेरयते मतिं मदयते रोमाञ्चयत्यङ्गकं
व्यासिञ्चत्यपि शीतवाष्पविसरैरानन्दमूर्छोद्भवैः ॥6॥
एवम्भूततया हि भक्त्यभिहितो योगस्स योगद्वयात्
कर्मज्ञानमयात् भृशोत्तमतरो योगीश्वरैर्गीयते ।
सौन्दर्यैकरसात्मके त्वयि खलु प्रेमप्रकर्षात्मिका
भक्तिर्निश्रममेव विश्वपुरुषैर्लभ्या रमावल्लभ ॥7॥
निष्कामं नियतस्वधर्मचरणं यत् कर्मयोगाभिधं
तद्दूरेत्यफलं यदौपनिषदज्ञानोपलभ्यं पुनः ।
तत्त्वव्यक्ततया सुदुर्गमतरं चित्तस्य तस्माद्विभो
त्वत्प्रेमात्मकभक्तिरेव सततं स्वादीयसी श्रेयसी ॥8॥
अत्यायासकराणि कर्मपटलान्याचर्य निर्यन्मला
बोधे भक्तिपथेऽथवाऽप्युचिततामायान्ति किं तावता ।
क्लिष्ट्वा तर्कपथे परं तव वपुर्ब्रह्माख्यमन्ये पुन-
श्चित्तार्द्रत्वमृते विचिन्त्य बहुभिस्सिद्ध्यन्ति जन्मान्तरैः ॥9॥
त्वद्भक्तिस्तु कथारसामृतझरीनिर्मज्जनेन स्वयं
सिद्ध्यन्ती विमलप्रबोधपदवीमक्लेशतस्तन्वती ।
सद्यस्सिद्धिकरी जयत्ययि विभो सैवास्तु मे त्वत्पद-
प्रेमप्रौढिरसार्द्रता द्रुततरं वातालयाधीश्वर ॥10॥
sūryaspardhikirīṭamūrdhvatilakaprodbhāsiphālāntaraṃ
kāruṇyākulanetramārdrahasitollāsaṃ sunāsāpuṭam|
gaṇḍodyanmakarābhakuṇḍalayugaṃ kaṇṭhojvalatkaustubhaṃ
tvadrūpaṃ vanamālyahārapaṭalaśrīvatsadīpraṃ bhaje||1||
keyūrāṅgadakaṅkaṇottamamahāratnāṅgulīyāṅkita-
śrīmadbāhucatuṣkasaṅgatagadāśaṅkhāripaṅkeruhām |
kāñcit kāñcanakāñcilāñcchitalasatpītāmbarālambinī-
mālambe vimalāmbujadyutipadāṃ mūrtiṃ tavārticchidam ||2||
yatttrailokyamahīyaso'pi mahitaṃ sammohanaṃ mohanāt
kāntaṃ kāntinidhānato'pi madhuraṃ mādhuryadhuryādapi |
saundaryottarato'pi sundarataraṃ tvadrūpamāścaryato'-
pyāścaryaṃ bhuvane na kasya kutukaṃ puṣṇāti viṣṇo vibho ||3||
tattādṛṅmadhurātmakaṃ tava vapuḥ samprāpya sampanmayī
sā devī paramotsukā cirataraṃ nāste svabhakteṣvapi |
tenāsyā bata kaṣṭamacyuta vibho tvadrūpamānojñaka -
premasthairyamayādacāpalabalāccāpalyavārtodabhūt ||4||
lakṣmīstāvakarāmaṇīyakahṛtaiveyaṃ pareṣvasthire-
tyasminnanyadapi pramāṇamadhunā vakṣyāmi lakṣmīpate |
ye tvaddhyānaguṇānukīrtanarasāsaktā hi bhaktā janā-
steṣveṣā vasati sthiraiva dayitaprastāvadattādarā ||5||
evambhūtamanojñatānavasudhāniṣyandasandohanaṃ
tvadrūpaṃ paracidrasāyanamayaṃ cetoharaṃ śṛṇvatām |
sadyaḥ prerayate matiṃ madayate romāñcayatyaṅgakaṃ
vyāsiñcatyapi śītavāṣpavisarairānandamūrchodbhavaiḥ ||6||
evambhūtatayā hi bhaktyabhihito yogassa yogadvayāt
karmajñānamayāt bhṛśottamataro yogīśvarairgīyate |
saundaryaikarasātmake tvayi khalu premaprakarṣātmikā
bhaktirniśramameva viśvapuruṣairlabhyā ramāvallabha ||7||
niṣkāmaṃ niyatasvadharmacaraṇaṃ yat karmayogābhidhaṃ
taddūretyaphalaṃ yadaupaniṣadajñānopalabhyaṃ punaḥ |
tattvavyaktatayā sudurgamataraṃ cittasya tasmādvibho
tvatpremātmakabhaktireva satataṃ svādīyasī śreyasī ||8||
atyāyāsakarāṇi karmapaṭalānyācarya niryanmalā
bodhe bhaktipathe'thavā'pyucitatāmāyānti kiṃ tāvatā |
kliṣṭvā tarkapathe paraṃ tava vapurbrahmākhyamanye puna-
ścittārdratvamṛte vicintya bahubhissiddhyanti janmāntaraiḥ ||9||
tvadbhaktistu kathārasāmṛtajharīnirmajjanena svayaṃ
siddhyantī vimalaprabodhapadavīmakleśatastanvatī |
sadyassiddhikarī jayatyayi vibho saivāstu me tvatpada-
premaprauḍhirasārdratā drutataraṃ vātālayādhīśvara ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in