Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 6 - ଵିରାଟ୍ସ୍ଵରୂପଵର୍ଣନମ୍

Narayaniyam Dashaka 6 - Viratsvarupavarnanam

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଏଵଂ ଚତୁର୍ଦଶଜଗନ୍ମଯତାଂ ଗତସ୍ଯ
ପାତାଲମୀଶ ତଵ ପାଦତଲଂ ଵଦନ୍ତି ।
ପାଦୋର୍ଧ୍ଵଦେଶମପି ଦେଵ ରସାତଲଂ ତେ
ଗୁଲ୍ଫଦ୍ଵଯଂ ଖଲୁ ମହାତଲମଦ୍ଭୁତାତ୍ମନ୍ ॥1॥
ଜଙ୍ଘେ ତଲାତଲମଥୋ ସୁତଲଂ ଚ ଜାନୂ
କିଞ୍ଚୋରୁଭାଗଯୁଗଲଂ ଵିତଲାତଲେ ଦ୍ଵେ ।
କ୍ଷୋଣୀତଲଂ ଜଘନମମ୍ବରମଙ୍ଗ ନାଭି-
ର୍ଵକ୍ଷଶ୍ଚ ଶକ୍ରନିଲଯସ୍ତଵ ଚକ୍ରପାଣେ ॥2॥
ଗ୍ରୀଵା ମହସ୍ତଵ ମୁଖଂ ଚ ଜନସ୍ତପସ୍ତୁ
ଫାଲଂ ଶିରସ୍ତଵ ସମସ୍ତମଯସ୍ଯ ସତ୍ଯମ୍ ।
ଏଵଂ ଜଗନ୍ମଯତନୋ ଜଗଦାଶ୍ରିତୈର-
ପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ନିବଦ୍ଧଵପୁଷେ ଭଗଵନ୍ନମସ୍ତେ ॥3॥
ତ୍ଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରପଦମୀଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵକନ୍ଦ
ଛନ୍ଦାଂସି କେଶଵ ଘନାସ୍ତଵ କେଶପାଶାଃ ।
ଉଲ୍ଲାସିଚିଲ୍ଲିଯୁଗଲଂ ଦ୍ରୁହିଣସ୍ଯ ଗେହଂ
ପକ୍ଷ୍ମାଣି ରାତ୍ରିଦିଵସୌ ସଵିତା ଚ ନେତ୍ରୈ ॥4॥
ନିଶ୍ଶେଷଵିଶ୍ଵରଚନା ଚ କଟାକ୍ଷମୋକ୍ଷଃ
କର୍ଣୌ ଦିଶୋଽଶ୍ଵିଯୁଗଲଂ ତଵ ନାସିକେ ଦ୍ଵେ ।
ଲୋଭତ୍ରପେ ଚ ଭଗଵନ୍ନଧରୋତ୍ତରୋଷ୍ଠୌ
ତାରାଗଣାଶ୍ଚ ଦଶନାଃ ଶମନଶ୍ଚ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ॥5॥
ମାଯା ଵିଲାସହସିତଂ ଶ୍ଵସିତଂ ସମୀରୋ
ଜିହ୍ଵା ଜଲଂ ଵଚନମୀଶ ଶକୁନ୍ତପଙ୍କ୍ତିଃ ।
ସିଦ୍ଧାଦଯଃ ସ୍ଵରଗଣା ମୁଖରନ୍ଧ୍ରମଗ୍ନି-
ର୍ଦେଵା ଭୁଜାଃ ସ୍ତନଯୁଗଂ ତଵ ଧର୍ମଦେଵଃ ॥6॥
ପୃଷ୍ଠଂ ତ୍ଵଧର୍ମ ଇହ ଦେଵ ମନଃ ସୁଧାଂଶୁ -
ରଵ୍ଯକ୍ତମେଵ ହୃଦଯମ୍ବୁଜମମ୍ବୁଜାକ୍ଷ ।
କୁକ୍ଷିଃ ସମୁଦ୍ରନିଵହା ଵସନଂ ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯେ
ଶେଫଃ ପ୍ରଜାପତିରସୌ ଵୃଷଣୌ ଚ ମିତ୍ରଃ ॥7॥
ଶ୍ରୋଣୀସ୍ଥଲଂ ମୃଗଗଣାଃ ପଦଯୋର୍ନଖାସ୍ତେ
ହସ୍ତ୍ଯୁଷ୍ଟ୍ରସୈନ୍ଧଵମୁଖା ଗମନଂ ତୁ କାଲଃ ।
ଵିପ୍ରାଦିଵର୍ଣଭଵନଂ ଵଦନାବ୍ଜବାହୁ-
ଚାରୂରୁଯୁଗ୍ମଚରଣଂ କରୁଣାମ୍ବୁଧେ ତେ ॥8॥
ସଂସାରଚକ୍ରମଯି ଚକ୍ରଧର କ୍ରିଯାସ୍ତେ
ଵୀର୍ଯଂ ମହାସୁରଗଣୋଽସ୍ଥିକୁଲାନି ଶୈଲାଃ ।
ନାଡ୍ଯସ୍ସରିତ୍ସମୁଦଯସ୍ତରଵଶ୍ଚ ରୋମ
ଜୀଯାଦିଦଂ ଵପୁରନିର୍ଵଚନୀଯମୀଶ ॥9॥
ଈଦୃଗ୍ଜଗନ୍ମଯଵପୁସ୍ତଵ କର୍ମଭାଜାଂ
କର୍ମାଵସାନସମଯେ ସ୍ମରଣୀଯମାହୁଃ ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରାତ୍ମଵପୁଷେ ଵିମଲାତ୍ମନେ ତେ
ଵାତାଲଯାଧିପ ନମୋଽସ୍ତୁ ନିରୁନ୍ଧି ରୋଗାନ୍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं चतुर्दशजगन्मयतां गतस्य
पातालमीश तव पादतलं वदन्ति ।
पादोर्ध्वदेशमपि देव रसातलं ते
गुल्फद्वयं खलु महातलमद्भुतात्मन् ॥1॥
जङ्घे तलातलमथो सुतलं च जानू
किञ्चोरुभागयुगलं वितलातले द्वे ।
क्षोणीतलं जघनमम्बरमङ्ग नाभि-
र्वक्षश्च शक्रनिलयस्तव चक्रपाणे ॥2॥
ग्रीवा महस्तव मुखं च जनस्तपस्तु
फालं शिरस्तव समस्तमयस्य सत्यम् ।
एवं जगन्मयतनो जगदाश्रितैर-
प्यन्यैर्निबद्धवपुषे भगवन्नमस्ते ॥3॥
त्वद्ब्रह्मरन्ध्रपदमीश्वर विश्वकन्द
छन्दांसि केशव घनास्तव केशपाशाः ।
उल्लासिचिल्लियुगलं द्रुहिणस्य गेहं
पक्ष्माणि रात्रिदिवसौ सविता च नेत्रै ॥4॥
निश्शेषविश्वरचना च कटाक्षमोक्षः
कर्णौ दिशोऽश्वियुगलं तव नासिके द्वे ।
लोभत्रपे च भगवन्नधरोत्तरोष्ठौ
तारागणाश्च दशनाः शमनश्च दंष्ट्रा ॥5॥
माया विलासहसितं श्वसितं समीरो
जिह्वा जलं वचनमीश शकुन्तपङ्क्तिः ।
सिद्धादयः स्वरगणा मुखरन्ध्रमग्नि-
र्देवा भुजाः स्तनयुगं तव धर्मदेवः ॥6॥
पृष्ठं त्वधर्म इह देव मनः सुधांशु -
रव्यक्तमेव हृदयम्बुजमम्बुजाक्ष ।
कुक्षिः समुद्रनिवहा वसनं तु सन्ध्ये
शेफः प्रजापतिरसौ वृषणौ च मित्रः ॥7॥
श्रोणीस्थलं मृगगणाः पदयोर्नखास्ते
हस्त्युष्ट्रसैन्धवमुखा गमनं तु कालः ।
विप्रादिवर्णभवनं वदनाब्जबाहु-
चारूरुयुग्मचरणं करुणाम्बुधे ते ॥8॥
संसारचक्रमयि चक्रधर क्रियास्ते
वीर्यं महासुरगणोऽस्थिकुलानि शैलाः ।
नाड्यस्सरित्समुदयस्तरवश्च रोम
जीयादिदं वपुरनिर्वचनीयमीश ॥9॥
ईदृग्जगन्मयवपुस्तव कर्मभाजां
कर्मावसानसमये स्मरणीयमाहुः ।
तस्यान्तरात्मवपुषे विमलात्मने ते
वातालयाधिप नमोऽस्तु निरुन्धि रोगान् ॥10॥
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in