ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷେ ପୋତ୍ରିପ୍ରଵରଵପୁଷା ଦେଵ ଭଵତା
ହତେ ଶୋକକ୍ରୋଧଗ୍ଲପିତଧୃତିରେତସ୍ଯ ସହଜଃ ।
ହିରଣ୍ଯପ୍ରାରମ୍ଭଃ କଶିପୁରମରାରାତିସଦସି
ପ୍ରତିଜ୍ଞମାତେନେ ତଵ କିଲ ଵଧାର୍ଥଂ ମଧୁରିପୋ ॥1॥
ଵିଧାତାରଂ ଘୋରଂ ସ ଖଲୁ ତପସିତ୍ଵା ନଚିରତଃ
ପୁରଃ ସାକ୍ଷାତ୍କୁର୍ଵନ୍ ସୁରନରମୃଗାଦ୍ଯୈରନିଧନମ୍ ।
ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦୃପ୍ତୋ ଜଗଦିହ ଭଵନ୍ନାଯକମିଦଂ
ପରିକ୍ଷୁନ୍ଦନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଦହରତ ଦିଵଂ ତ୍ଵାମଗଣଯନ୍ ॥2॥
ନିହନ୍ତୁଂ ତ୍ଵାଂ ଭୂଯସ୍ତଵ ପଦମଵାପ୍ତସ୍ଯ ଚ ରିପୋ-
ର୍ବହିର୍ଦୃଷ୍ଟେରନ୍ତର୍ଦଧିଥ ହୃଦଯେ ସୂକ୍ଷ୍ମଵପୁଷା ।
ନଦନ୍ନୁଚ୍ଚୈସ୍ତତ୍ରାପ୍ଯଖିଲଭୁଵନାନ୍ତେ ଚ ମୃଗଯନ୍
ଭିଯା ଯାତଂ ମତ୍ଵା ସ ଖଲୁ ଜିତକାଶୀ ନିଵଵୃତେ ॥3॥
ତତୋଽସ୍ଯ ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ସମଜନି ସୁତୋ ଗର୍ଭଵସତୌ
ମୁନେର୍ଵୀଣାପାଣେରଧିଗତଭଵଦ୍ଭକ୍ତିମହିମା ।
ସ ଵୈ ଜାତ୍ଯା ଦୈତ୍ଯଃ ଶିଶୁରପି ସମେତ୍ଯ ତ୍ଵଯି ରତିଂ
ଗତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାନାଂ ଵରଦ ପରମୋଦାହରଣତାମ୍ ॥4॥
ସୁରାରୀଣାଂ ହାସ୍ଯଂ ତଵ ଚରଣଦାସ୍ଯଂ ନିଜସୁତେ
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଗୁରୁଭିରଶିଶିକ୍ଷଚ୍ଚିରମମୁମ୍ ।
ଗୁରୁପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚାସାଵିଦମିଦମଭଦ୍ରାଯ ଦୃଢମି-
ତ୍ଯପାକୁର୍ଵନ୍ ସର୍ଵଂ ତଵ ଚରଣଭକ୍ତ୍ଯୈଵ ଵଵୃଧେ ॥ 5 ॥
ଅଧୀତେଷୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କିମିତି ପରିପୃଷ୍ଟେଽଥ ତନଯେ
ଭଵଦ୍ଭକ୍ତିଂ ଵର୍ଯାମଭିଗଦତି ପର୍ଯାକୁଲଧୃତିଃ ।
ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ରୋଷିତ୍ଵା ସହଜମତିରସ୍ଯେତ୍ଯଭିଵିଦନ୍
ଵଧୋପାଯାନସ୍ମିନ୍ ଵ୍ଯତନୁତ ଭଵତ୍ପାଦଶରଣେ ॥6॥
ସ ଶୂଲୈରାଵିଦ୍ଧଃ ସୁବହୁ ମଥିତୋ ଦିଗ୍ଗଜଗଣୈ-
ର୍ମହାସର୍ପୈର୍ଦଷ୍ଟୋଽପ୍ଯନଶନଗରାହାରଵିଧୁତଃ ।
ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଵକ୍ଷିପ୍ତୋଽପ୍ଯହହ! ପରମାତ୍ମନ୍ନଯି ଵିଭୋ
ତ୍ଵଯି ନ୍ଯସ୍ତାତ୍ମତ୍ଵାତ୍ କିମପି ନ ନିପୀଡାମଭଜତ ॥7॥
ତତଃ ଶଙ୍କାଵିଷ୍ଟଃ ସ ପୁନରତିଦୁଷ୍ଟୋଽସ୍ଯ ଜନକୋ
ଗୁରୂକ୍ତ୍ଯା ତଦ୍ଗେହେ କିଲ ଵରୁଣପାଶୈସ୍ତମରୁଣତ୍ ।
ଗୁରୋଶ୍ଚାସାନ୍ନିଧ୍ଯେ ସ ପୁନରନୁଗାନ୍ ଦୈତ୍ଯତନଯାନ୍
ଭଵଦ୍ଭକ୍ତେସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରମମପି ଵିଜ୍ଞାନମଶିଷତ୍ ॥8॥
ପିତା ଶୃଣ୍ଵନ୍ ବାଲପ୍ରକରମଖିଲଂ ତ୍ଵତ୍ସ୍ତୁତିପରଂ
ରୁଷାନ୍ଧଃ ପ୍ରାହୈନଂ କୁଲହତକ କସ୍ତେ ବଲମିତି ।
ବଲଂ ମେ ଵୈକୁଣ୍ଠସ୍ତଵ ଚ ଜଗତାଂ ଚାପି ସ ବଲଂ
ସ ଏଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସକଲମିତି ଧୀରୋଽଯମଗଦୀତ୍ ॥9॥
ଅରେ କ୍ଵାସୌ କ୍ଵାସୌ ସକଲଜଗଦାତ୍ମା ହରିରିତି
ପ୍ରଭିନ୍ତେ ସ୍ମ ସ୍ତମ୍ଭଂ ଚଲିତକରଵାଲୋ ଦିତିସୁତଃ ।
ଅତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋ ନ ହି ଵଦିତୁମୀଶୋଽସ୍ମି ସହସା
କୃପାତ୍ମନ୍ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ପଵନପୁରଵାସିନ୍ ମୃଡଯ ମାମ୍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
hiraṇyākṣe potripravaravapuṣā deva bhavatā
hate śokakrodhaglapitadhṛtiretasya sahajaḥ |
hiraṇyaprārambhaḥ kaśipuramarārātisadasi
pratijñamātene tava kila vadhārthaṃ madhuripo ||1||
vidhātāraṃ ghoraṃ sa khalu tapasitvā nacirataḥ
puraḥ sākṣātkurvan suranaramṛgādyairanidhanam |
varaṃ labdhvā dṛpto jagadiha bhavannāyakamidaṃ
parikṣundannindrādaharata divaṃ tvāmagaṇayan ||2||
nihantuṃ tvāṃ bhūyastava padamavāptasya ca ripo-
rbahirdṛṣṭerantardadhitha hṛdaye sūkṣmavapuṣā |
nadannuccaistatrāpyakhilabhuvanānte ca mṛgayan
bhiyā yātaṃ matvā sa khalu jitakāśī nivavṛte ||3||
tato'sya prahlādaḥ samajani suto garbhavasatau
munervīṇāpāṇeradhigatabhavadbhaktimahimā |
sa vai jātyā daityaḥ śiśurapi sametya tvayi ratiṃ
gatastvadbhaktānāṃ varada paramodāharaṇatām ||4||
surārīṇāṃ hāsyaṃ tava caraṇadāsyaṃ nijasute
sa dṛṣṭvā duṣṭātmā gurubhiraśiśikṣacciramamum |
guruproktaṃ cāsāvidamidamabhadrāya dṛḍhami-
tyapākurvan sarvaṃ tava caraṇabhaktyaiva vavṛdhe || 5 ||
adhīteṣu śreṣṭhaṃ kimiti paripṛṣṭe'tha tanaye
bhavadbhaktiṃ varyāmabhigadati paryākuladhṛtiḥ |
gurubhyo roṣitvā sahajamatirasyetyabhividan
vadhopāyānasmin vyatanuta bhavatpādaśaraṇe ||6||
sa śūlairāviddhaḥ subahu mathito diggajagaṇai-
rmahāsarpairdaṣṭo'pyanaśanagarāhāravidhutaḥ |
girīndravakṣipto'pyahaha! paramātmannayi vibho
tvayi nyastātmatvāt kimapi na nipīḍāmabhajata ||7||
tataḥ śaṅkāviṣṭaḥ sa punaratiduṣṭo'sya janako
gurūktyā tadgehe kila varuṇapāśaistamaruṇat |
guroścāsānnidhye sa punaranugān daityatanayān
bhavadbhaktestattvaṃ paramamapi vijñānamaśiṣat ||8||
pitā śṛṇvan bālaprakaramakhilaṃ tvatstutiparaṃ
ruṣāndhaḥ prāhainaṃ kulahataka kaste balamiti |
balaṃ me vaikuṇṭhastava ca jagatāṃ cāpi sa balaṃ
sa eva trailokyaṃ sakalamiti dhīro'yamagadīt ||9||
are kvāsau kvāsau sakalajagadātmā haririti
prabhinte sma stambhaṃ calitakaravālo ditisutaḥ |
ataḥ paścādviṣṇo na hi vaditumīśo'smi sahasā
kṛpātman viśvātman pavanapuravāsin mṛḍaya mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
हिरण्याक्षे पोत्रिप्रवरवपुषा देव भवता
हते शोकक्रोधग्लपितधृतिरेतस्य सहजः ।
हिरण्यप्रारम्भः कशिपुरमरारातिसदसि
प्रतिज्ञमातेने तव किल वधार्थं मधुरिपो ॥1॥
विधातारं घोरं स खलु तपसित्वा नचिरतः
पुरः साक्षात्कुर्वन् सुरनरमृगाद्यैरनिधनम् ।
वरं लब्ध्वा दृप्तो जगदिह भवन्नायकमिदं
परिक्षुन्दन्निन्द्रादहरत दिवं त्वामगणयन् ॥2॥
निहन्तुं त्वां भूयस्तव पदमवाप्तस्य च रिपो-
र्बहिर्दृष्टेरन्तर्दधिथ हृदये सूक्ष्मवपुषा ।
नदन्नुच्चैस्तत्राप्यखिलभुवनान्ते च मृगयन्
भिया यातं मत्वा स खलु जितकाशी निववृते ॥3॥
ततोऽस्य प्रह्लादः समजनि सुतो गर्भवसतौ
मुनेर्वीणापाणेरधिगतभवद्भक्तिमहिमा ।
स वै जात्या दैत्यः शिशुरपि समेत्य त्वयि रतिं
गतस्त्वद्भक्तानां वरद परमोदाहरणताम् ॥4॥
सुरारीणां हास्यं तव चरणदास्यं निजसुते
स दृष्ट्वा दुष्टात्मा गुरुभिरशिशिक्षच्चिरममुम् ।
गुरुप्रोक्तं चासाविदमिदमभद्राय दृढमि-
त्यपाकुर्वन् सर्वं तव चरणभक्त्यैव ववृधे ॥ 5 ॥
अधीतेषु श्रेष्ठं किमिति परिपृष्टेऽथ तनये
भवद्भक्तिं वर्यामभिगदति पर्याकुलधृतिः ।
गुरुभ्यो रोषित्वा सहजमतिरस्येत्यभिविदन्
वधोपायानस्मिन् व्यतनुत भवत्पादशरणे ॥6॥
स शूलैराविद्धः सुबहु मथितो दिग्गजगणै-
र्महासर्पैर्दष्टोऽप्यनशनगराहारविधुतः ।
गिरीन्द्रवक्षिप्तोऽप्यहह! परमात्मन्नयि विभो
त्वयि न्यस्तात्मत्वात् किमपि न निपीडामभजत ॥7॥
ततः शङ्काविष्टः स पुनरतिदुष्टोऽस्य जनको
गुरूक्त्या तद्गेहे किल वरुणपाशैस्तमरुणत् ।
गुरोश्चासान्निध्ये स पुनरनुगान् दैत्यतनयान्
भवद्भक्तेस्तत्त्वं परममपि विज्ञानमशिषत् ॥8॥
पिता शृण्वन् बालप्रकरमखिलं त्वत्स्तुतिपरं
रुषान्धः प्राहैनं कुलहतक कस्ते बलमिति ।
बलं मे वैकुण्ठस्तव च जगतां चापि स बलं
स एव त्रैलोक्यं सकलमिति धीरोऽयमगदीत् ॥9॥
अरे क्वासौ क्वासौ सकलजगदात्मा हरिरिति
प्रभिन्ते स्म स्तम्भं चलितकरवालो दितिसुतः ।
अतः पश्चाद्विष्णो न हि वदितुमीशोऽस्मि सहसा
कृपात्मन् विश्वात्मन् पवनपुरवासिन् मृडय माम् ॥10॥
hiraṇyākṣe potripravaravapuṣā deva bhavatā
hate śokakrodhaglapitadhṛtiretasya sahajaḥ |
hiraṇyaprārambhaḥ kaśipuramarārātisadasi
pratijñamātene tava kila vadhārthaṃ madhuripo ||1||
vidhātāraṃ ghoraṃ sa khalu tapasitvā nacirataḥ
puraḥ sākṣātkurvan suranaramṛgādyairanidhanam |
varaṃ labdhvā dṛpto jagadiha bhavannāyakamidaṃ
parikṣundannindrādaharata divaṃ tvāmagaṇayan ||2||
nihantuṃ tvāṃ bhūyastava padamavāptasya ca ripo-
rbahirdṛṣṭerantardadhitha hṛdaye sūkṣmavapuṣā |
nadannuccaistatrāpyakhilabhuvanānte ca mṛgayan
bhiyā yātaṃ matvā sa khalu jitakāśī nivavṛte ||3||
tato'sya prahlādaḥ samajani suto garbhavasatau
munervīṇāpāṇeradhigatabhavadbhaktimahimā |
sa vai jātyā daityaḥ śiśurapi sametya tvayi ratiṃ
gatastvadbhaktānāṃ varada paramodāharaṇatām ||4||
surārīṇāṃ hāsyaṃ tava caraṇadāsyaṃ nijasute
sa dṛṣṭvā duṣṭātmā gurubhiraśiśikṣacciramamum |
guruproktaṃ cāsāvidamidamabhadrāya dṛḍhami-
tyapākurvan sarvaṃ tava caraṇabhaktyaiva vavṛdhe || 5 ||
adhīteṣu śreṣṭhaṃ kimiti paripṛṣṭe'tha tanaye
bhavadbhaktiṃ varyāmabhigadati paryākuladhṛtiḥ |
gurubhyo roṣitvā sahajamatirasyetyabhividan
vadhopāyānasmin vyatanuta bhavatpādaśaraṇe ||6||
sa śūlairāviddhaḥ subahu mathito diggajagaṇai-
rmahāsarpairdaṣṭo'pyanaśanagarāhāravidhutaḥ |
girīndravakṣipto'pyahaha! paramātmannayi vibho
tvayi nyastātmatvāt kimapi na nipīḍāmabhajata ||7||
tataḥ śaṅkāviṣṭaḥ sa punaratiduṣṭo'sya janako
gurūktyā tadgehe kila varuṇapāśaistamaruṇat |
guroścāsānnidhye sa punaranugān daityatanayān
bhavadbhaktestattvaṃ paramamapi vijñānamaśiṣat ||8||
pitā śṛṇvan bālaprakaramakhilaṃ tvatstutiparaṃ
ruṣāndhaḥ prāhainaṃ kulahataka kaste balamiti |
balaṃ me vaikuṇṭhastava ca jagatāṃ cāpi sa balaṃ
sa eva trailokyaṃ sakalamiti dhīro'yamagadīt ||9||
are kvāsau kvāsau sakalajagadātmā haririti
prabhinte sma stambhaṃ calitakaravālo ditisutaḥ |
ataḥ paścādviṣṇo na hi vaditumīśo'smi sahasā
kṛpātman viśvātman pavanapuravāsin mṛḍaya mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.