Vishnu

నారాయణీయం దశక 24 - ప్రహ్లాదచరితమ్

Narayaniyam Dashaka 24 - Prahladacharitam

🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
హిరణ్యాక్షే పోత్రిప్రవరవపుషా దేవ భవతా
హతే శోకక్రోధగ్లపితధృతిరేతస్య సహజః ।
హిరణ్యప్రారమ్భః కశిపురమరారాతిసదసి
ప్రతిజ్ఞమాతేనే తవ కిల వధార్థం మధురిపో ॥1॥
విధాతారం ఘోరం స ఖలు తపసిత్వా నచిరతః
పురః సాక్షాత్కుర్వన్ సురనరమృగాద్యైరనిధనమ్ ।
వరం లబ్ధ్వా దృప్తో జగదిహ భవన్నాయకమిదం
పరిక్షున్దన్నిన్ద్రాదహరత దివం త్వామగణయన్ ॥2॥
నిహన్తుం త్వాం భూయస్తవ పదమవాప్తస్య చ రిపో-
ర్బహిర్దృష్టేరన్తర్దధిథ హృదయే సూక్ష్మవపుషా ।
నదన్నుచ్చైస్తత్రాప్యఖిలభువనాన్తే చ మృగయన్
భియా యాతం మత్వా స ఖలు జితకాశీ నివవృతే ॥3॥
తతోఽస్య ప్రహ్లాదః సమజని సుతో గర్భవసతౌ
మునేర్వీణాపాణేరధిగతభవద్భక్తిమహిమా ।
స వై జాత్యా దైత్యః శిశురపి సమేత్య త్వయి రతిం
గతస్త్వద్భక్తానాం వరద పరమోదాహరణతామ్ ॥4॥
సురారీణాం హాస్యం తవ చరణదాస్యం నిజసుతే
స దృష్ట్వా దుష్టాత్మా గురుభిరశిశిక్షచ్చిరమముమ్ ।
గురుప్రోక్తం చాసావిదమిదమభద్రాయ దృఢమి-
త్యపాకుర్వన్ సర్వం తవ చరణభక్త్యైవ వవృధే ॥ 5 ॥
అధీతేషు శ్రేష్ఠం కిమితి పరిపృష్టేఽథ తనయే
భవద్భక్తిం వర్యామభిగదతి పర్యాకులధృతిః ।
గురుభ్యో రోషిత్వా సహజమతిరస్యేత్యభివిదన్
వధోపాయానస్మిన్ వ్యతనుత భవత్పాదశరణే ॥6॥
స శూలైరావిద్ధః సుబహు మథితో దిగ్గజగణై-
ర్మహాసర్పైర్దష్టోఽప్యనశనగరాహారవిధుతః ।
గిరీన్ద్రవక్షిప్తోఽప్యహహ! పరమాత్మన్నయి విభో
త్వయి న్యస్తాత్మత్వాత్ కిమపి న నిపీడామభజత ॥7॥
తతః శఙ్కావిష్టః స పునరతిదుష్టోఽస్య జనకో
గురూక్త్యా తద్గేహే కిల వరుణపాశైస్తమరుణత్ ।
గురోశ్చాసాన్నిధ్యే స పునరనుగాన్ దైత్యతనయాన్
భవద్భక్తేస్తత్త్వం పరమమపి విజ్ఞానమశిషత్ ॥8॥
పితా శృణ్వన్ బాలప్రకరమఖిలం త్వత్స్తుతిపరం
రుషాన్ధః ప్రాహైనం కులహతక కస్తే బలమితి ।
బలం మే వైకుణ్ఠస్తవ చ జగతాం చాపి స బలం
స ఏవ త్రైలోక్యం సకలమితి ధీరోఽయమగదీత్ ॥9॥
అరే క్వాసౌ క్వాసౌ సకలజగదాత్మా హరిరితి
ప్రభిన్తే స్మ స్తమ్భం చలితకరవాలో దితిసుతః ।
అతః పశ్చాద్విష్ణో న హి వదితుమీశోఽస్మి సహసా
కృపాత్మన్ విశ్వాత్మన్ పవనపురవాసిన్ మృడయ మామ్ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
hiraṇyākṣe potripravaravapuṣā deva bhavatā
hate śokakrodhaglapitadhṛtiretasya sahajaḥ |
hiraṇyaprārambhaḥ kaśipuramarārātisadasi
pratijñamātene tava kila vadhārthaṃ madhuripo ||1||
vidhātāraṃ ghoraṃ sa khalu tapasitvā nacirataḥ
puraḥ sākṣātkurvan suranaramṛgādyairanidhanam |
varaṃ labdhvā dṛpto jagadiha bhavannāyakamidaṃ
parikṣundannindrādaharata divaṃ tvāmagaṇayan ||2||
nihantuṃ tvāṃ bhūyastava padamavāptasya ca ripo-
rbahirdṛṣṭerantardadhitha hṛdaye sūkṣmavapuṣā |
nadannuccaistatrāpyakhilabhuvanānte ca mṛgayan
bhiyā yātaṃ matvā sa khalu jitakāśī nivavṛte ||3||
tato'sya prahlādaḥ samajani suto garbhavasatau
munervīṇāpāṇeradhigatabhavadbhaktimahimā |
sa vai jātyā daityaḥ śiśurapi sametya tvayi ratiṃ
gatastvadbhaktānāṃ varada paramodāharaṇatām ||4||
surārīṇāṃ hāsyaṃ tava caraṇadāsyaṃ nijasute
sa dṛṣṭvā duṣṭātmā gurubhiraśiśikṣacciramamum |
guruproktaṃ cāsāvidamidamabhadrāya dṛḍhami-
tyapākurvan sarvaṃ tava caraṇabhaktyaiva vavṛdhe || 5 ||
adhīteṣu śreṣṭhaṃ kimiti paripṛṣṭe'tha tanaye
bhavadbhaktiṃ varyāmabhigadati paryākuladhṛtiḥ |
gurubhyo roṣitvā sahajamatirasyetyabhividan
vadhopāyānasmin vyatanuta bhavatpādaśaraṇe ||6||
sa śūlairāviddhaḥ subahu mathito diggajagaṇai-
rmahāsarpairdaṣṭo'pyanaśanagarāhāravidhutaḥ |
girīndravakṣipto'pyahaha! paramātmannayi vibho
tvayi nyastātmatvāt kimapi na nipīḍāmabhajata ||7||
tataḥ śaṅkāviṣṭaḥ sa punaratiduṣṭo'sya janako
gurūktyā tadgehe kila varuṇapāśaistamaruṇat |
guroścāsānnidhye sa punaranugān daityatanayān
bhavadbhaktestattvaṃ paramamapi vijñānamaśiṣat ||8||
pitā śṛṇvan bālaprakaramakhilaṃ tvatstutiparaṃ
ruṣāndhaḥ prāhainaṃ kulahataka kaste balamiti |
balaṃ me vaikuṇṭhastava ca jagatāṃ cāpi sa balaṃ
sa eva trailokyaṃ sakalamiti dhīro'yamagadīt ||9||
are kvāsau kvāsau sakalajagadātmā haririti
prabhinte sma stambhaṃ calitakaravālo ditisutaḥ |
ataḥ paścādviṣṇo na hi vaditumīśo'smi sahasā
kṛpātman viśvātman pavanapuravāsin mṛḍaya mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
हिरण्याक्षे पोत्रिप्रवरवपुषा देव भवता
हते शोकक्रोधग्लपितधृतिरेतस्य सहजः ।
हिरण्यप्रारम्भः कशिपुरमरारातिसदसि
प्रतिज्ञमातेने तव किल वधार्थं मधुरिपो ॥1॥
विधातारं घोरं स खलु तपसित्वा नचिरतः
पुरः साक्षात्कुर्वन् सुरनरमृगाद्यैरनिधनम् ।
वरं लब्ध्वा दृप्तो जगदिह भवन्नायकमिदं
परिक्षुन्दन्निन्द्रादहरत दिवं त्वामगणयन् ॥2॥
निहन्तुं त्वां भूयस्तव पदमवाप्तस्य च रिपो-
र्बहिर्दृष्टेरन्तर्दधिथ हृदये सूक्ष्मवपुषा ।
नदन्नुच्चैस्तत्राप्यखिलभुवनान्ते च मृगयन्
भिया यातं मत्वा स खलु जितकाशी निववृते ॥3॥
ततोऽस्य प्रह्लादः समजनि सुतो गर्भवसतौ
मुनेर्वीणापाणेरधिगतभवद्भक्तिमहिमा ।
स वै जात्या दैत्यः शिशुरपि समेत्य त्वयि रतिं
गतस्त्वद्भक्तानां वरद परमोदाहरणताम् ॥4॥
सुरारीणां हास्यं तव चरणदास्यं निजसुते
स दृष्ट्वा दुष्टात्मा गुरुभिरशिशिक्षच्चिरममुम् ।
गुरुप्रोक्तं चासाविदमिदमभद्राय दृढमि-
त्यपाकुर्वन् सर्वं तव चरणभक्त्यैव ववृधे ॥ 5 ॥
अधीतेषु श्रेष्ठं किमिति परिपृष्टेऽथ तनये
भवद्भक्तिं वर्यामभिगदति पर्याकुलधृतिः ।
गुरुभ्यो रोषित्वा सहजमतिरस्येत्यभिविदन्
वधोपायानस्मिन् व्यतनुत भवत्पादशरणे ॥6॥
स शूलैराविद्धः सुबहु मथितो दिग्गजगणै-
र्महासर्पैर्दष्टोऽप्यनशनगराहारविधुतः ।
गिरीन्द्रवक्षिप्तोऽप्यहह! परमात्मन्नयि विभो
त्वयि न्यस्तात्मत्वात् किमपि न निपीडामभजत ॥7॥
ततः शङ्काविष्टः स पुनरतिदुष्टोऽस्य जनको
गुरूक्त्या तद्गेहे किल वरुणपाशैस्तमरुणत् ।
गुरोश्चासान्निध्ये स पुनरनुगान् दैत्यतनयान्
भवद्भक्तेस्तत्त्वं परममपि विज्ञानमशिषत् ॥8॥
पिता शृण्वन् बालप्रकरमखिलं त्वत्स्तुतिपरं
रुषान्धः प्राहैनं कुलहतक कस्ते बलमिति ।
बलं मे वैकुण्ठस्तव च जगतां चापि स बलं
स एव त्रैलोक्यं सकलमिति धीरोऽयमगदीत् ॥9॥
अरे क्वासौ क्वासौ सकलजगदात्मा हरिरिति
प्रभिन्ते स्म स्तम्भं चलितकरवालो दितिसुतः ।
अतः पश्चाद्विष्णो न हि वदितुमीशोऽस्मि सहसा
कृपात्मन् विश्वात्मन् पवनपुरवासिन् मृडय माम् ॥10॥
hiraṇyākṣe potripravaravapuṣā deva bhavatā
hate śokakrodhaglapitadhṛtiretasya sahajaḥ |
hiraṇyaprārambhaḥ kaśipuramarārātisadasi
pratijñamātene tava kila vadhārthaṃ madhuripo ||1||
vidhātāraṃ ghoraṃ sa khalu tapasitvā nacirataḥ
puraḥ sākṣātkurvan suranaramṛgādyairanidhanam |
varaṃ labdhvā dṛpto jagadiha bhavannāyakamidaṃ
parikṣundannindrādaharata divaṃ tvāmagaṇayan ||2||
nihantuṃ tvāṃ bhūyastava padamavāptasya ca ripo-
rbahirdṛṣṭerantardadhitha hṛdaye sūkṣmavapuṣā |
nadannuccaistatrāpyakhilabhuvanānte ca mṛgayan
bhiyā yātaṃ matvā sa khalu jitakāśī nivavṛte ||3||
tato'sya prahlādaḥ samajani suto garbhavasatau
munervīṇāpāṇeradhigatabhavadbhaktimahimā |
sa vai jātyā daityaḥ śiśurapi sametya tvayi ratiṃ
gatastvadbhaktānāṃ varada paramodāharaṇatām ||4||
surārīṇāṃ hāsyaṃ tava caraṇadāsyaṃ nijasute
sa dṛṣṭvā duṣṭātmā gurubhiraśiśikṣacciramamum |
guruproktaṃ cāsāvidamidamabhadrāya dṛḍhami-
tyapākurvan sarvaṃ tava caraṇabhaktyaiva vavṛdhe || 5 ||
adhīteṣu śreṣṭhaṃ kimiti paripṛṣṭe'tha tanaye
bhavadbhaktiṃ varyāmabhigadati paryākuladhṛtiḥ |
gurubhyo roṣitvā sahajamatirasyetyabhividan
vadhopāyānasmin vyatanuta bhavatpādaśaraṇe ||6||
sa śūlairāviddhaḥ subahu mathito diggajagaṇai-
rmahāsarpairdaṣṭo'pyanaśanagarāhāravidhutaḥ |
girīndravakṣipto'pyahaha! paramātmannayi vibho
tvayi nyastātmatvāt kimapi na nipīḍāmabhajata ||7||
tataḥ śaṅkāviṣṭaḥ sa punaratiduṣṭo'sya janako
gurūktyā tadgehe kila varuṇapāśaistamaruṇat |
guroścāsānnidhye sa punaranugān daityatanayān
bhavadbhaktestattvaṃ paramamapi vijñānamaśiṣat ||8||
pitā śṛṇvan bālaprakaramakhilaṃ tvatstutiparaṃ
ruṣāndhaḥ prāhainaṃ kulahataka kaste balamiti |
balaṃ me vaikuṇṭhastava ca jagatāṃ cāpi sa balaṃ
sa eva trailokyaṃ sakalamiti dhīro'yamagadīt ||9||
are kvāsau kvāsau sakalajagadātmā haririti
prabhinte sma stambhaṃ calitakaravālo ditisutaḥ |
ataḥ paścādviṣṇo na hi vaditumīśo'smi sahasā
kṛpātman viśvātman pavanapuravāsin mṛḍaya mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in