Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 59 - ଵେଣୁଗାନଵର୍ଣନମ୍

Narayaniyam Dashaka 59 - Venuganavarnanam

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ତ୍ଵଦ୍ଵପୁର୍ନଵକଲାଯକୋମଲଂ ପ୍ରେମଦୋହନମଶେଷମୋହନମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ଵପରଚିନ୍ମୁଦାତ୍ମକଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସମ୍ମୁମୁହୁରନ୍ଵହଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥1॥
ମନ୍ମଥୋନ୍ମଥିତମାନସାଃ କ୍ରମାତ୍ତ୍ଵଦ୍ଵିଲୋକନରତାସ୍ତତସ୍ତତଃ ।
ଗୋପିକାସ୍ତଵ ନ ସେହିରେ ହରେ କାନନୋପଗତିମପ୍ଯହର୍ମୁଖେ ॥2॥
ନିର୍ଗତେ ଭଵତି ଦତ୍ତଦୃଷ୍ଟଯସ୍ତ୍ଵଦ୍ଗତେନ ମନସା ମୃଗେକ୍ଷଣାଃ ।
ଵେଣୁନାଦମୁପକର୍ଣ୍ଯ ଦୂରତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵିଲାସକଥଯାଽଭିରେମିରେ ॥3॥
କାନନାନ୍ତମିତଵାନ୍ ଭଵାନପି ସ୍ନିଗ୍ଧପାଦପତଲେ ମନୋରମେ ।
ଵ୍ଯତ୍ଯଯାକଲିତପାଦମାସ୍ଥିତଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂରଯତ ଵେଣୁନାଲିକାମ୍ ॥4॥
ମାରବାଣଧୁତଖେଚରୀକୁଲଂ ନିର୍ଵିକାରପଶୁପକ୍ଷିମଣ୍ଡଲମ୍ ।
ଦ୍ରାଵଣଂ ଚ ଦୃଷଦାମପି ପ୍ରଭୋ ତାଵକଂ ଵ୍ଯଜନି ଵେଣୁକୂଜିତମ୍ ॥5॥
ଵେଣୁରନ୍ଧ୍ରତରଲାଙ୍ଗୁଲୀଦଲଂ ତାଲସଞ୍ଚଲିତପାଦପଲ୍ଲଵମ୍ ।
ତତ୍ ସ୍ଥିତଂ ତଵ ପରୋକ୍ଷମପ୍ଯହୋ ସଂଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ମୁମୁହୁର୍ଵ୍ରଜାଙ୍ଗନାଃ ॥6॥
ନିର୍ଵିଶଙ୍କଭଵଦଙ୍ଗଦର୍ଶିନୀଃ ଖେଚରୀଃ ଖଗମୃଗାନ୍ ପଶୂନପି ।
ତ୍ଵତ୍ପଦପ୍ରଣଯି କାନନଂ ଚ ତାଃ ଧନ୍ଯଧନ୍ଯମିତି ନନ୍ଵମାନଯନ୍ ॥7॥
ଆପିବେଯମଧରାମୃତଂ କଦା ଵେଣୁଭୁକ୍ତରସଶେଷମେକଦା ।
ଦୂରତୋ ବତ କୃତଂ ଦୁରାଶଯେତ୍ଯାକୁଲା ମୁହୁରିମାଃ ସମାମୁହନ୍ ॥8॥
ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଚ ପୁନରିତ୍ଥମଙ୍ଗନାଶ୍ଚିତ୍ତଯୋନିଜନିତାଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ।
ବଦ୍ଧରାଗଵିଵଶାସ୍ତ୍ଵଯି ପ୍ରଭୋ ନିତ୍ଯମାପୁରିହ କୃତ୍ଯମୂଢତାମ୍ ॥9॥
ରାଗସ୍ତାଵଜ୍ଜାଯତେ ହି ସ୍ଵଭାଵା-
ନ୍ମୋକ୍ଷୋପାଯୋ ଯତ୍ନତଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ଵା ସ୍ଯାତ୍ ।
ତାସାଂ ତ୍ଵେକଂ ତଦ୍ଦ୍ଵଯଂ ଲବ୍ଧମାସୀତ୍
ଭାଗ୍ଯଂ ଭାଗ୍ଯଂ ପାହି ମାଂ ମାରୁତେଶ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
tvadvapurnavakalāyakomalaṃ premadohanamaśeṣamohanam |
brahma tattvaparacinmudātmakaṃ vīkṣya sammumuhuranvahaṃ striyaḥ ||1||
manmathonmathitamānasāḥ kramāttvadvilokanaratāstatastataḥ |
gopikāstava na sehire hare kānanopagatimapyaharmukhe ||2||
nirgate bhavati dattadṛṣṭayastvadgatena manasā mṛgekṣaṇāḥ |
veṇunādamupakarṇya dūratastvadvilāsakathayā'bhiremire ||3||
kānanāntamitavān bhavānapi snigdhapādapatale manorame |
vyatyayākalitapādamāsthitaḥ pratyapūrayata veṇunālikām ||4||
mārabāṇadhutakhecarīkulaṃ nirvikārapaśupakṣimaṇḍalam |
drāvaṇaṃ ca dṛṣadāmapi prabho tāvakaṃ vyajani veṇukūjitam ||5||
veṇurandhrataralāṅgulīdalaṃ tālasañcalitapādapallavam |
tat sthitaṃ tava parokṣamapyaho saṃvicintya mumuhurvrajāṅganāḥ ||6||
nirviśaṅkabhavadaṅgadarśinīḥ khecarīḥ khagamṛgān paśūnapi |
tvatpadapraṇayi kānanaṃ ca tāḥ dhanyadhanyamiti nanvamānayan ||7||
āpibeyamadharāmṛtaṃ kadā veṇubhuktarasaśeṣamekadā |
dūrato bata kṛtaṃ durāśayetyākulā muhurimāḥ samāmuhan ||8||
pratyahaṃ ca punaritthamaṅganāścittayonijanitādanugrahāt |
baddharāgavivaśāstvayi prabho nityamāpuriha kṛtyamūḍhatām ||9||
rāgastāvajjāyate hi svabhāvā-
nmokṣopāyo yatnataḥ syānna vā syāt |
tāsāṃ tvekaṃ taddvayaṃ labdhamāsīt
bhāgyaṃ bhāgyaṃ pāhi māṃ māruteśa ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
त्वद्वपुर्नवकलायकोमलं प्रेमदोहनमशेषमोहनम् ।
ब्रह्म तत्त्वपरचिन्मुदात्मकं वीक्ष्य सम्मुमुहुरन्वहं स्त्रियः ॥1॥
मन्मथोन्मथितमानसाः क्रमात्त्वद्विलोकनरतास्ततस्ततः ।
गोपिकास्तव न सेहिरे हरे काननोपगतिमप्यहर्मुखे ॥2॥
निर्गते भवति दत्तदृष्टयस्त्वद्गतेन मनसा मृगेक्षणाः ।
वेणुनादमुपकर्ण्य दूरतस्त्वद्विलासकथयाऽभिरेमिरे ॥3॥
काननान्तमितवान् भवानपि स्निग्धपादपतले मनोरमे ।
व्यत्ययाकलितपादमास्थितः प्रत्यपूरयत वेणुनालिकाम् ॥4॥
मारबाणधुतखेचरीकुलं निर्विकारपशुपक्षिमण्डलम् ।
द्रावणं च दृषदामपि प्रभो तावकं व्यजनि वेणुकूजितम् ॥5॥
वेणुरन्ध्रतरलाङ्गुलीदलं तालसञ्चलितपादपल्लवम् ।
तत् स्थितं तव परोक्षमप्यहो संविचिन्त्य मुमुहुर्व्रजाङ्गनाः ॥6॥
निर्विशङ्कभवदङ्गदर्शिनीः खेचरीः खगमृगान् पशूनपि ।
त्वत्पदप्रणयि काननं च ताः धन्यधन्यमिति नन्वमानयन् ॥7॥
आपिबेयमधरामृतं कदा वेणुभुक्तरसशेषमेकदा ।
दूरतो बत कृतं दुराशयेत्याकुला मुहुरिमाः समामुहन् ॥8॥
प्रत्यहं च पुनरित्थमङ्गनाश्चित्तयोनिजनितादनुग्रहात् ।
बद्धरागविवशास्त्वयि प्रभो नित्यमापुरिह कृत्यमूढताम् ॥9॥
रागस्तावज्जायते हि स्वभावा-
न्मोक्षोपायो यत्नतः स्यान्न वा स्यात् ।
तासां त्वेकं तद्द्वयं लब्धमासीत्
भाग्यं भाग्यं पाहि मां मारुतेश ॥10॥
tvadvapurnavakalāyakomalaṃ premadohanamaśeṣamohanam |
brahma tattvaparacinmudātmakaṃ vīkṣya sammumuhuranvahaṃ striyaḥ ||1||
manmathonmathitamānasāḥ kramāttvadvilokanaratāstatastataḥ |
gopikāstava na sehire hare kānanopagatimapyaharmukhe ||2||
nirgate bhavati dattadṛṣṭayastvadgatena manasā mṛgekṣaṇāḥ |
veṇunādamupakarṇya dūratastvadvilāsakathayā'bhiremire ||3||
kānanāntamitavān bhavānapi snigdhapādapatale manorame |
vyatyayākalitapādamāsthitaḥ pratyapūrayata veṇunālikām ||4||
mārabāṇadhutakhecarīkulaṃ nirvikārapaśupakṣimaṇḍalam |
drāvaṇaṃ ca dṛṣadāmapi prabho tāvakaṃ vyajani veṇukūjitam ||5||
veṇurandhrataralāṅgulīdalaṃ tālasañcalitapādapallavam |
tat sthitaṃ tava parokṣamapyaho saṃvicintya mumuhurvrajāṅganāḥ ||6||
nirviśaṅkabhavadaṅgadarśinīḥ khecarīḥ khagamṛgān paśūnapi |
tvatpadapraṇayi kānanaṃ ca tāḥ dhanyadhanyamiti nanvamānayan ||7||
āpibeyamadharāmṛtaṃ kadā veṇubhuktarasaśeṣamekadā |
dūrato bata kṛtaṃ durāśayetyākulā muhurimāḥ samāmuhan ||8||
pratyahaṃ ca punaritthamaṅganāścittayonijanitādanugrahāt |
baddharāgavivaśāstvayi prabho nityamāpuriha kṛtyamūḍhatām ||9||
rāgastāvajjāyate hi svabhāvā-
nmokṣopāyo yatnataḥ syānna vā syāt |
tāsāṃ tvekaṃ taddvayaṃ labdhamāsīt
bhāgyaṃ bhāgyaṃ pāhi māṃ māruteśa ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in