Narayaniyam Dashakam 34 — Oriya Script

Meaning —

ଗୀର୍ଵାଣୈରର୍ଥ୍ଯମାନୋ ଦଶମୁଖନିଧନଂ କୋସଲେଷ୍ଵୃଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗେ
ପୁତ୍ରୀଯାମିଷ୍ଟିମିଷ୍ଟ୍ଵା ଦଦୁଷି ଦଶରଥକ୍ଷ୍ମାଭୃତେ ପାଯସାଗ୍ର୍ଯମ୍ ।
ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ପୁରନ୍ଧ୍ରୀଷ୍ଵପି ତିସୃଷୁ ସମଂ ଜାତଗର୍ଭାସୁ ଜାତୋ
ରାମସ୍ତ୍ଵଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସ୍ଵଯମଥ ଭରତେନାପି ଶତ୍ରୁଘ୍ନନାମ୍ନା ॥1॥

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge
putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |
tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto
rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

Verse 2

କୋଦଣ୍ଡୀ କୌଶିକସ୍ଯ କ୍ରତୁଵରମଵିତୁଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନାନୁଯାତୋ
ଯାତୋଽଭୂସ୍ତାତଵାଚା ମୁନିକଥିତମନୁଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଶାନ୍ତାଧ୍ଵଖେଦଃ ।
ନୃଣାଂ ତ୍ରାଣାଯ ବାଣୈର୍ମୁନିଵଚନବଲାତ୍ତାଟକାଂ ପାଟଯିତ୍ଵା
ଲବ୍ଧ୍ଵାସ୍ମାଦସ୍ତ୍ରଜାଲଂ ମୁନିଵନମଗମୋ ଦେଵ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମାଖ୍ଯମ୍ ॥2॥

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto
yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |
nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā
labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

Verse 3

ମାରୀଚଂ ଦ୍ରାଵଯିତ୍ଵା ମଖଶିରସି ଶରୈରନ୍ଯରକ୍ଷାଂସି ନିଘ୍ନନ୍
କଲ୍ଯାଂ କୁର୍ଵନ୍ନହଲ୍ଯାଂ ପଥି ପଦରଜସା ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଦେହଗେହମ୍ ।
ଭିନ୍ଦାନଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରଚୂଡଂ ଧନୁରଵନିସୁତାମିନ୍ଦିରାମେଵ ଲବ୍ଧ୍ଵା
ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାତିଷ୍ଠଥାସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ରିଭିରପି ଚ ସମଂ ଭ୍ରାତୃଵୀରୈସ୍ସଦାରୈଃ ॥3॥

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan
kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |
bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā
rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

Verse 4

ଆରୁନ୍ଧାନେ ରୁଷାନ୍ଧେ ଭୃଗୁକୁଲ ତିଲକେ ସଙ୍କ୍ରମଯ୍ଯ ସ୍ଵତେଜୋ
ଯାତେ ଯାତୋଽସ୍ଯଯୋଧ୍ଯାଂ ସୁଖମିହ ନିଵସନ୍ କାନ୍ତଯା କାନ୍ତମୂର୍ତେ ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନୈକଦାଥୋ ଗତଵତି ଭରତେ ମାତୁଲସ୍ଯାଧିଵାସଂ
ତାତାରବ୍ଧୋଽଭିଷେକସ୍ତଵ କିଲ ଵିହତଃ କେକଯାଧୀଶପୁତ୍ର୍ଯା ॥4॥

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo
yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |
śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ
tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

Verse 5

ତାତୋକ୍ତ୍ଯା ଯାତୁକାମୋ ଵନମନୁଜଵଧୂସଂଯୁତଶ୍ଚାପଧାରଃ
ପୌରାନାରୁଧ୍ଯ ମାର୍ଗେ ଗୁହନିଲଯଗତସ୍ତ୍ଵଂ ଜଟାଚୀରଧାରୀ।
ନାଵା ସନ୍ତୀର୍ଯ ଗଙ୍ଗାମଧିପଦଵି ପୁନସ୍ତଂ ଭରଦ୍ଵାଜମାରା-
ନ୍ନତ୍ଵା ତଦ୍ଵାକ୍ଯହେତୋରତିସୁଖମଵସଶ୍ଚିତ୍ରକୂଟେ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରେ ॥5॥

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ
paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|
nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-
nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

Verse 6

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରାର୍ତିଖିନ୍ନଂ ଖଲୁ ଭରତମୁଖାତ୍ ସ୍ଵର୍ଗଯାତଂ ସ୍ଵତାତଂ
ତପ୍ତୋ ଦତ୍ଵାଽମ୍ବୁ ତସ୍ମୈ ନିଦଧିଥ ଭରତେ ପାଦୁକାଂ ମେଦିନୀଂ ଚ
ଅତ୍ରିଂ ନତ୍ଵାଽଥ ଗତ୍ଵା ଵନମତିଵିପୁଲଂ ଦଣ୍ଡକଂ ଚଣ୍ଡକାଯଂ
ହତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯଂ ଵିରାଧଂ ସୁଗତିମକଲଯଶ୍ଚାରୁ ଭୋଃ ଶାରଭଙ୍ଗୀମ୍ ॥6॥

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ
tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca
atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ
hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

Verse 7

ନତ୍ଵାଽଗସ୍ତ୍ଯଂ ସମସ୍ତାଶରନିକରସପତ୍ରାକୃତିଂ ତାପସେଭ୍ଯଃ
ପ୍ରତ୍ଯଶ୍ରୌଷୀଃ ପ୍ରିଯୈଷୀ ତଦନୁ ଚ ମୁନିନା ଵୈଷ୍ଣଵେ ଦିଵ୍ଯଚାପେ ।
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରେ ଚାପି ଦତ୍ତେ ପଥି ପିତୃସୁହୃଦଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଭୂଯୋ ଜଟାଯୁଂ
ମୋଦାତ୍ ଗୋଦାତଟାନ୍ତେ ପରିରମସି ପୁରା ପଞ୍ଚଵଟ୍ଯାଂ ଵଧୂଟ୍ଯା ॥7॥

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ
pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |
brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ
modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

Verse 8

ପ୍ରାପ୍ତାଯାଃ ଶୂର୍ପଣଖ୍ଯା ମଦନଚଲଧୃତେରର୍ଥନୈର୍ନିସ୍ସହାତ୍ମା
ତାଂ ସୌମିତ୍ରୌ ଵିସୃଜ୍ଯ ପ୍ରବଲତମରୁଷା ତେନ ନିର୍ଲୂନନାସାମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନାଂ ରୁଷ୍ଟଚିତ୍ତଂ ଖରମଭିପତିତଂ ଦୂଷଣଂ ଚ ତ୍ରିମୂର୍ଧଂ
ଵ୍ଯାହିଂସୀରାଶରାନପ୍ଯଯୁତସମଧିକାଂସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦକ୍ଷତୋଷ୍ମା ॥8॥

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā
tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |
dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ
vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

Verse 9

ସୋଦର୍ଯାପ୍ରୋକ୍ତଵାର୍ତାଵିଵଶଦଶମୁଖାଦିଷ୍ଟମାରୀଚମାଯା-
ସାରଙ୍ଗ ସାରସାକ୍ଷ୍ଯା ସ୍ପୃହିତମନୁଗତଃ ପ୍ରାଵଧୀର୍ବାଣଘାତମ୍ ।
ତନ୍ମାଯାକ୍ରନ୍ଦନିର୍ଯାପିତଭଵଦନୁଜାଂ ରାଵଣସ୍ତାମହାର୍ଷୀ-
ତ୍ତେନାର୍ତୋଽପି ତ୍ଵମନ୍ତଃ କିମପି ମୁଦମଧାସ୍ତଦ୍ଵଧୋପାଯଲାଭାତ୍ ॥9॥

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-
sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |
tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-
ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

Verse 10

ଭୂଯସ୍ତନ୍ଵୀଂ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ନହୃତ ଦଶମୁଖସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵଧୂଂ ମଦ୍ଵଧେନେ-
ତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯାତେ ଜଟାଯୌ ଦିଵମଥ ସୁହୃଦଃ ପ୍ରାତନୋଃ ପ୍ରେତକାର୍ଯମ୍ ।
ଗୃହ୍ଣାନଂ ତଂ କବନ୍ଧଂ ଜଘନିଥ ଶବରୀଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପମ୍ପାତଟେ ତ୍ଵଂ
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାତସୂନୁଂ ଭୃଶମୁଦିତମନାଃ ପାହି ଵାତାଲଯେଶ ॥10॥

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-
tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |
gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ
samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

गीर्वाणैरर्थ्यमानो दशमुखनिधनं कोसलेष्वृश्यशृङ्गे

पुत्रीयामिष्टिमिष्ट्वा ददुषि दशरथक्ष्माभृते पायसाग्र्यम् ।

तद्भुक्त्या तत्पुरन्ध्रीष्वपि तिसृषु समं जातगर्भासु जातो

रामस्त्वं लक्ष्मणेन स्वयमथ भरतेनापि शत्रुघ्ननाम्ना ॥1॥

कोदण्डी कौशिकस्य क्रतुवरमवितुं लक्ष्मणेनानुयातो

यातोऽभूस्तातवाचा मुनिकथितमनुद्वन्द्वशान्ताध्वखेदः ।

नृणां त्राणाय बाणैर्मुनिवचनबलात्ताटकां पाटयित्वा

लब्ध्वास्मादस्त्रजालं मुनिवनमगमो देव सिद्धाश्रमाख्यम् ॥2॥

मारीचं द्रावयित्वा मखशिरसि शरैरन्यरक्षांसि निघ्नन्

कल्यां कुर्वन्नहल्यां पथि पदरजसा प्राप्य वैदेहगेहम् ।

भिन्दानश्चान्द्रचूडं धनुरवनिसुतामिन्दिरामेव लब्ध्वा

राज्यं प्रातिष्ठथास्त्वं त्रिभिरपि च समं भ्रातृवीरैस्सदारैः ॥3॥

आरुन्धाने रुषान्धे भृगुकुल तिलके सङ्क्रमय्य स्वतेजो

याते यातोऽस्ययोध्यां सुखमिह निवसन् कान्तया कान्तमूर्ते ।

शत्रुघ्नेनैकदाथो गतवति भरते मातुलस्याधिवासं

तातारब्धोऽभिषेकस्तव किल विहतः केकयाधीशपुत्र्या ॥4॥

तातोक्त्या यातुकामो वनमनुजवधूसंयुतश्चापधारः

पौरानारुध्य मार्गे गुहनिलयगतस्त्वं जटाचीरधारी।

नावा सन्तीर्य गङ्गामधिपदवि पुनस्तं भरद्वाजमारा-

न्नत्वा तद्वाक्यहेतोरतिसुखमवसश्चित्रकूटे गिरीन्द्रे ॥5॥

श्रुत्वा पुत्रार्तिखिन्नं खलु भरतमुखात् स्वर्गयातं स्वतातं

तप्तो दत्वाऽम्बु तस्मै निदधिथ भरते पादुकां मेदिनीं च

अत्रिं नत्वाऽथ गत्वा वनमतिविपुलं दण्डकं चण्डकायं

हत्वा दैत्यं विराधं सुगतिमकलयश्चारु भोः शारभङ्गीम् ॥6॥

नत्वाऽगस्त्यं समस्ताशरनिकरसपत्राकृतिं तापसेभ्यः

प्रत्यश्रौषीः प्रियैषी तदनु च मुनिना वैष्णवे दिव्यचापे ।

ब्रह्मास्त्रे चापि दत्ते पथि पितृसुहृदं वीक्ष्य भूयो जटायुं

मोदात् गोदातटान्ते परिरमसि पुरा पञ्चवट्यां वधूट्या ॥7॥

प्राप्तायाः शूर्पणख्या मदनचलधृतेरर्थनैर्निस्सहात्मा

तां सौमित्रौ विसृज्य प्रबलतमरुषा तेन निर्लूननासाम् ।

दृष्ट्वैनां रुष्टचित्तं खरमभिपतितं दूषणं च त्रिमूर्धं

व्याहिंसीराशरानप्ययुतसमधिकांस्तत्क्षणादक्षतोष्मा ॥8॥

सोदर्याप्रोक्तवार्ताविवशदशमुखादिष्टमारीचमाया-

सारङ्ग सारसाक्ष्या स्पृहितमनुगतः प्रावधीर्बाणघातम् ।

तन्मायाक्रन्दनिर्यापितभवदनुजां रावणस्तामहार्षी-

त्तेनार्तोऽपि त्वमन्तः किमपि मुदमधास्तद्वधोपायलाभात् ॥9॥

भूयस्तन्वीं विचिन्वन्नहृत दशमुखस्त्वद्वधूं मद्वधेने-

त्युक्त्वा याते जटायौ दिवमथ सुहृदः प्रातनोः प्रेतकार्यम् ।

गृह्णानं तं कबन्धं जघनिथ शबरीं प्रेक्ष्य पम्पातटे त्वं

सम्प्राप्तो वातसूनुं भृशमुदितमनाः पाहि वातालयेश ॥10॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 34 - ଶ୍ରୀରାମାଵତାରମ୍