এবং চতুর্দশজগন্মযতাং গতস্য
পাতালমীশ তব পাদতলং বদন্তি ।
পাদোর্ধ্বদেশমপি দেব রসাতলং তে
গুল্ফদ্বযং খলু মহাতলমদ্ভুতাত্মন্ ॥1॥
জঙ্ঘে তলাতলমথো সুতলং চ জানূ
কিঞ্চোরুভাগযুগলং বিতলাতলে দ্বে ।
ক্ষোণীতলং জঘনমম্বরমঙ্গ নাভি-
র্বক্ষশ্চ শক্রনিলযস্তব চক্রপাণে ॥2॥
গ্রীবা মহস্তব মুখং চ জনস্তপস্তু
ফালং শিরস্তব সমস্তমযস্য সত্যম্ ।
এবং জগন্মযতনো জগদাশ্রিতৈর-
প্যন্যৈর্নিবদ্ধবপুষে ভগবন্নমস্তে ॥3॥
ত্বদ্ব্রহ্মরন্ধ্রপদমীশ্বর বিশ্বকন্দ
ছন্দাংসি কেশব ঘনাস্তব কেশপাশাঃ ।
উল্লাসিচিল্লিযুগলং দ্রুহিণস্য গেহং
পক্ষ্মাণি রাত্রিদিবসৌ সবিতা চ নেত্রৈ ॥4॥
নিশ্শেষবিশ্বরচনা চ কটাক্ষমোক্ষঃ
কর্ণৌ দিশোঽশ্বিযুগলং তব নাসিকে দ্বে ।
লোভত্রপে চ ভগবন্নধরোত্তরোষ্ঠৌ
তারাগণাশ্চ দশনাঃ শমনশ্চ দংষ্ট্রা ॥5॥
মাযা বিলাসহসিতং শ্বসিতং সমীরো
জিহ্বা জলং বচনমীশ শকুন্তপঙ্ক্তিঃ ।
সিদ্ধাদযঃ স্বরগণা মুখরন্ধ্রমগ্নি-
র্দেবা ভুজাঃ স্তনযুগং তব ধর্মদেবঃ ॥6॥
পৃষ্ঠং ত্বধর্ম ইহ দেব মনঃ সুধাংশু -
রব্যক্তমেব হৃদযম্বুজমম্বুজাক্ষ ।
কুক্ষিঃ সমুদ্রনিবহা বসনং তু সন্ধ্যে
শেফঃ প্রজাপতিরসৌ বৃষণৌ চ মিত্রঃ ॥7॥
শ্রোণীস্থলং মৃগগণাঃ পদযোর্নখাস্তে
হস্ত্যুষ্ট্রসৈন্ধবমুখা গমনং তু কালঃ ।
বিপ্রাদিবর্ণভবনং বদনাব্জবাহু-
চারূরুযুগ্মচরণং করুণাম্বুধে তে ॥8॥
সংসারচক্রমযি চক্রধর ক্রিযাস্তে
বীর্যং মহাসুরগণোঽস্থিকুলানি শৈলাঃ ।
নাড্যস্সরিত্সমুদযস্তরবশ্চ রোম
জীযাদিদং বপুরনির্বচনীযমীশ ॥9॥
ঈদৃগ্জগন্মযবপুস্তব কর্মভাজাং
কর্মাবসানসমযে স্মরণীযমাহুঃ ।
তস্যান্তরাত্মবপুষে বিমলাত্মনে তে
বাতালযাধিপ নমোঽস্তু নিরুন্ধি রোগান্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं चतुर्दशजगन्मयतां गतस्य
पातालमीश तव पादतलं वदन्ति ।
पादोर्ध्वदेशमपि देव रसातलं ते
गुल्फद्वयं खलु महातलमद्भुतात्मन् ॥1॥
जङ्घे तलातलमथो सुतलं च जानू
किञ्चोरुभागयुगलं वितलातले द्वे ।
क्षोणीतलं जघनमम्बरमङ्ग नाभि-
र्वक्षश्च शक्रनिलयस्तव चक्रपाणे ॥2॥
ग्रीवा महस्तव मुखं च जनस्तपस्तु
फालं शिरस्तव समस्तमयस्य सत्यम् ।
एवं जगन्मयतनो जगदाश्रितैर-
प्यन्यैर्निबद्धवपुषे भगवन्नमस्ते ॥3॥
त्वद्ब्रह्मरन्ध्रपदमीश्वर विश्वकन्द
छन्दांसि केशव घनास्तव केशपाशाः ।
उल्लासिचिल्लियुगलं द्रुहिणस्य गेहं
पक्ष्माणि रात्रिदिवसौ सविता च नेत्रै ॥4॥
निश्शेषविश्वरचना च कटाक्षमोक्षः
कर्णौ दिशोऽश्वियुगलं तव नासिके द्वे ।
लोभत्रपे च भगवन्नधरोत्तरोष्ठौ
तारागणाश्च दशनाः शमनश्च दंष्ट्रा ॥5॥
माया विलासहसितं श्वसितं समीरो
जिह्वा जलं वचनमीश शकुन्तपङ्क्तिः ।
सिद्धादयः स्वरगणा मुखरन्ध्रमग्नि-
र्देवा भुजाः स्तनयुगं तव धर्मदेवः ॥6॥
पृष्ठं त्वधर्म इह देव मनः सुधांशु -
रव्यक्तमेव हृदयम्बुजमम्बुजाक्ष ।
कुक्षिः समुद्रनिवहा वसनं तु सन्ध्ये
शेफः प्रजापतिरसौ वृषणौ च मित्रः ॥7॥
श्रोणीस्थलं मृगगणाः पदयोर्नखास्ते
हस्त्युष्ट्रसैन्धवमुखा गमनं तु कालः ।
विप्रादिवर्णभवनं वदनाब्जबाहु-
चारूरुयुग्मचरणं करुणाम्बुधे ते ॥8॥
संसारचक्रमयि चक्रधर क्रियास्ते
वीर्यं महासुरगणोऽस्थिकुलानि शैलाः ।
नाड्यस्सरित्समुदयस्तरवश्च रोम
जीयादिदं वपुरनिर्वचनीयमीश ॥9॥
ईदृग्जगन्मयवपुस्तव कर्मभाजां
कर्मावसानसमये स्मरणीयमाहुः ।
तस्यान्तरात्मवपुषे विमलात्मने ते
वातालयाधिप नमोऽस्तु निरुन्धि रोगान् ॥10॥
evaṃ caturdaśajaganmayatāṃ gatasya
pātālamīśa tava pādatalaṃ vadanti |
pādordhvadeśamapi deva rasātalaṃ te
gulphadvayaṃ khalu mahātalamadbhutātman ||1||
jaṅghe talātalamatho sutalaṃ ca jānū
kiñcorubhāgayugalaṃ vitalātale dve |
kṣoṇītalaṃ jaghanamambaramaṅga nābhi-
rvakṣaśca śakranilayastava cakrapāṇe ||2||
grīvā mahastava mukhaṃ ca janastapastu
phālaṃ śirastava samastamayasya satyam |
evaṃ jaganmayatano jagadāśritaira-
pyanyairnibaddhavapuṣe bhagavannamaste ||3||
tvadbrahmarandhrapadamīśvara viśvakanda
chandāṃsi keśava ghanāstava keśapāśāḥ |
ullāsicilliyugalaṃ druhiṇasya gehaṃ
pakṣmāṇi rātridivasau savitā ca netrai ||4||
niśśeṣaviśvaracanā ca kaṭākṣamokṣaḥ
karṇau diśo'śviyugalaṃ tava nāsike dve |
lobhatrape ca bhagavannadharottaroṣṭhau
tārāgaṇāśca daśanāḥ śamanaśca daṃṣṭrā ||5||
māyā vilāsahasitaṃ śvasitaṃ samīro
jihvā jalaṃ vacanamīśa śakuntapaṅktiḥ |
siddhādayaḥ svaragaṇā mukharandhramagni-
rdevā bhujāḥ stanayugaṃ tava dharmadevaḥ ||6||
pṛṣṭhaṃ tvadharma iha deva manaḥ sudhāṃśu -
ravyaktameva hṛdayambujamambujākṣa |
kukṣiḥ samudranivahā vasanaṃ tu sandhye
śephaḥ prajāpatirasau vṛṣaṇau ca mitraḥ ||7||
śroṇīsthalaṃ mṛgagaṇāḥ padayornakhāste
hastyuṣṭrasaindhavamukhā gamanaṃ tu kālaḥ |
viprādivarṇabhavanaṃ vadanābjabāhu-
cārūruyugmacaraṇaṃ karuṇāmbudhe te ||8||
saṃsāracakramayi cakradhara kriyāste
vīryaṃ mahāsuragaṇo'sthikulāni śailāḥ |
nāḍyassaritsamudayastaravaśca roma
jīyādidaṃ vapuranirvacanīyamīśa ||9||
īdṛgjaganmayavapustava karmabhājāṃ
karmāvasānasamaye smaraṇīyamāhuḥ |
tasyāntarātmavapuṣe vimalātmane te
vātālayādhipa namo'stu nirundhi rogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.