Vishnu

নারাযণীযং দশক 81 - নরকাসুরবধং তথা সুভদ্রাহরণম্

Narayaniyam Dashaka 81 - Narakasuravadham Tatha Subhadraharanam

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
স্নিগ্ধাং মুগ্ধাং সততমপি তাং লালযন্ সত্যভামাং
যাতো ভূযঃ সহ খলু তযা যাজ্ঞসেনীবিবাহম্ ।
পার্থপ্রীত্যৈ পুনরপি মনাগাস্থিতো হস্তিপুর্যাং
সশক্রপ্রস্থং পুরমপি বিভো সংবিধাযাগতোঽভূঃ ॥1॥
ভদ্রাং ভদ্রাং ভবদবরজাং কৌরবেণার্থ্যমানাং
ত্বদ্বাচা তামহৃত কুহনামস্করী শক্রসূনুঃ ।
তত্র ক্রুদ্ধং বলমনুনযন্ প্রত্যগাস্তেন সার্ধং
শক্রপ্রস্থং প্রিযসখমুদে সত্যভামাসহাযঃ ॥2॥
তত্র ক্রীডন্নপি চ যমুনাকূলদৃষ্টাং গৃহীত্বা
তাং কালিন্দীং নগরমগমঃ খাণ্ডবপ্রীণিতাগ্নিঃ ।
ভ্রাতৃত্রস্তাং প্রণযবিবশাং দেব পৈতৃষ্বসেযীং
রাজ্ঞাং মধ্যে সপদি জহৃষে মিত্রবিন্দামবন্তীম্ ॥3॥
সত্যাং গত্বা পুনরুদবহো নগ্নজিন্নন্দনাং তাং
বধ্বা সপ্তাপি চ বৃষবরান্ সপ্তমূর্তির্নিমেষাত্ ।
ভদ্রাং নাম প্রদদুরথ তে দেব সন্তর্দনাদ্যা-
স্তত্সোদর্যা বরদ ভবতঃ সাঽপি পৈতৃষ্বসেযী ॥4॥
পার্থাদ্যৈরপ্যকৃতলবনং তোযমাত্রাভিলক্ষ্যং
লক্ষং ছিত্বা শফরমবৃথা লক্ষ্মণাং মদ্রকন্যাম্ ।
অষ্টাবেবং তব সমভবন্ বল্লভাস্তত্র মধ্যে
শুশ্রোথ ত্বং সুরপতিগিরা ভৌমদুশ্চেষ্টিতানি ॥5॥
স্মৃতাযাতং পক্ষিপ্রবরমধিরূঢস্ত্বমগমো
বহন্নঙ্কে ভামামুপবনমিবারাতিভবনম্ ।
বিভিন্দন্ দুর্গাণি ত্রুটিতপৃতনাশোণিতরসৈঃ
পুরং তাবত্ প্রাগ্জ্যোতিষমকুরুথাঃ শোণিতপুরম্ ॥6॥
মুরস্ত্বাং পঞ্চাস্যো জলধিবনমধ্যাদুদপতত্
স চক্রে চক্রেণ প্রদলিতশিরা মঙ্ক্ষু ভবতা ।
চতুর্দন্তৈর্দন্তাবলপতিভিরিন্ধানসমরং
রথাঙ্গেন ছিত্বা নরকমকরোস্তীর্ণনরকম্ ॥7॥
স্তুতো ভূম্যা রাজ্যং সপদি ভগদত্তেঽস্য তনযে
গজঞ্চৈকং দত্বা প্রজিঘযিথ নাগান্নিজপুরীম্ ।
খলেনাবদ্ধানাং স্বগতমনসাং ষোডশ পুনঃ
সহস্রাণি স্ত্রীণামপি চ ধনরাশিং চ বিপুলম্ ॥8॥
ভৌমাপাহৃতকুণ্ডলং তদদিতের্দাতুং প্রযাতো দিবং
শক্রাদ্যৈর্মহিতঃ সমং দযিতযা দ্যুস্ত্রীষু দত্তহ্রিযা ।
হৃত্বা কল্পতরুং রুষাভিপতিতং জিত্বেন্দ্রমভ্যাগম-
স্তত্তু শ্রীমদদোষ ঈদৃশ ইতি ব্যাখ্যাতুমেবাকৃথাঃ ॥9॥
কল্পদ্রুং সত্যভামাভবনভুবি সৃজন্ দ্ব্যষ্টসাহস্রযোষাঃ
স্বীকৃত্য প্রত্যগারং বিহিতবহুবপুর্লালযন্ কেলিভেদৈঃ ।
আশ্চর্যান্নারদালোকিতবিবিধগতিস্তত্র তত্রাপি গেহে
ভূযঃ সর্বাসু কুর্বন্ দশ দশ তনযান্ পাহি বাতালযেশ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
snigdhāṃ mugdhāṃ satatamapi tāṃ lālayan satyabhāmāṃ
yāto bhūyaḥ saha khalu tayā yājñasenīvivāham |
pārthaprītyai punarapi manāgāsthito hastipuryāṃ
saśakraprasthaṃ puramapi vibho saṃvidhāyāgato'bhūḥ ||1||
bhadrāṃ bhadrāṃ bhavadavarajāṃ kauraveṇārthyamānāṃ
tvadvācā tāmahṛta kuhanāmaskarī śakrasūnuḥ |
tatra kruddhaṃ balamanunayan pratyagāstena sārdhaṃ
śakraprasthaṃ priyasakhamude satyabhāmāsahāyaḥ ||2||
tatra krīḍannapi ca yamunākūladṛṣṭāṃ gṛhītvā
tāṃ kālindīṃ nagaramagamaḥ khāṇḍavaprīṇitāgniḥ |
bhrātṛtrastāṃ praṇayavivaśāṃ deva paitṛṣvaseyīṃ
rājñāṃ madhye sapadi jahṛṣe mitravindāmavantīm ||3||
satyāṃ gatvā punarudavaho nagnajinnandanāṃ tāṃ
badhvā saptāpi ca vṛṣavarān saptamūrtirnimeṣāt |
bhadrāṃ nāma pradaduratha te deva santardanādyā-
statsodaryā varada bhavataḥ sā'pi paitṛṣvaseyī ||4||
pārthādyairapyakṛtalavanaṃ toyamātrābhilakṣyaṃ
lakṣaṃ chitvā śapharamavṛthā lakṣmaṇāṃ madrakanyām |
aṣṭāvevaṃ tava samabhavan vallabhāstatra madhye
śuśrotha tvaṃ surapatigirā bhaumaduśceṣṭitāni ||5||
smṛtāyātaṃ pakṣipravaramadhirūḍhastvamagamo
vahannaṅke bhāmāmupavanamivārātibhavanam |
vibhindan durgāṇi truṭitapṛtanāśoṇitarasaiḥ
puraṃ tāvat prāgjyotiṣamakuruthāḥ śoṇitapuram ||6||
murastvāṃ pañcāsyo jaladhivanamadhyādudapatat
sa cakre cakreṇa pradalitaśirā maṅkṣu bhavatā |
caturdantairdantāvalapatibhirindhānasamaraṃ
rathāṅgena chitvā narakamakarostīrṇanarakam ||7||
stuto bhūmyā rājyaṃ sapadi bhagadatte'sya tanaye
gajañcaikaṃ datvā prajighayitha nāgānnijapurīm |
khalenābaddhānāṃ svagatamanasāṃ ṣoḍaśa punaḥ
sahasrāṇi strīṇāmapi ca dhanarāśiṃ ca vipulam ||8||
bhaumāpāhṛtakuṇḍalaṃ tadaditerdātuṃ prayāto divaṃ
śakrādyairmahitaḥ samaṃ dayitayā dyustrīṣu dattahriyā |
hṛtvā kalpataruṃ ruṣābhipatitaṃ jitvendramabhyāgama-
stattu śrīmadadoṣa īdṛśa iti vyākhyātumevākṛthāḥ ||9||
kalpadruṃ satyabhāmābhavanabhuvi sṛjan dvyaṣṭasāhasrayoṣāḥ
svīkṛtya pratyagāraṃ vihitabahuvapurlālayan kelibhedaiḥ |
āścaryānnāradālokitavividhagatistatra tatrāpi gehe
bhūyaḥ sarvāsu kurvan daśa daśa tanayān pāhi vātālayeśa ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
स्निग्धां मुग्धां सततमपि तां लालयन् सत्यभामां
यातो भूयः सह खलु तया याज्ञसेनीविवाहम् ।
पार्थप्रीत्यै पुनरपि मनागास्थितो हस्तिपुर्यां
सशक्रप्रस्थं पुरमपि विभो संविधायागतोऽभूः ॥1॥
भद्रां भद्रां भवदवरजां कौरवेणार्थ्यमानां
त्वद्वाचा तामहृत कुहनामस्करी शक्रसूनुः ।
तत्र क्रुद्धं बलमनुनयन् प्रत्यगास्तेन सार्धं
शक्रप्रस्थं प्रियसखमुदे सत्यभामासहायः ॥2॥
तत्र क्रीडन्नपि च यमुनाकूलदृष्टां गृहीत्वा
तां कालिन्दीं नगरमगमः खाण्डवप्रीणिताग्निः ।
भ्रातृत्रस्तां प्रणयविवशां देव पैतृष्वसेयीं
राज्ञां मध्ये सपदि जहृषे मित्रविन्दामवन्तीम् ॥3॥
सत्यां गत्वा पुनरुदवहो नग्नजिन्नन्दनां तां
बध्वा सप्तापि च वृषवरान् सप्तमूर्तिर्निमेषात् ।
भद्रां नाम प्रददुरथ ते देव सन्तर्दनाद्या-
स्तत्सोदर्या वरद भवतः साऽपि पैतृष्वसेयी ॥4॥
पार्थाद्यैरप्यकृतलवनं तोयमात्राभिलक्ष्यं
लक्षं छित्वा शफरमवृथा लक्ष्मणां मद्रकन्याम् ।
अष्टावेवं तव समभवन् वल्लभास्तत्र मध्ये
शुश्रोथ त्वं सुरपतिगिरा भौमदुश्चेष्टितानि ॥5॥
स्मृतायातं पक्षिप्रवरमधिरूढस्त्वमगमो
वहन्नङ्के भामामुपवनमिवारातिभवनम् ।
विभिन्दन् दुर्गाणि त्रुटितपृतनाशोणितरसैः
पुरं तावत् प्राग्ज्योतिषमकुरुथाः शोणितपुरम् ॥6॥
मुरस्त्वां पञ्चास्यो जलधिवनमध्यादुदपतत्
स चक्रे चक्रेण प्रदलितशिरा मङ्क्षु भवता ।
चतुर्दन्तैर्दन्तावलपतिभिरिन्धानसमरं
रथाङ्गेन छित्वा नरकमकरोस्तीर्णनरकम् ॥7॥
स्तुतो भूम्या राज्यं सपदि भगदत्तेऽस्य तनये
गजञ्चैकं दत्वा प्रजिघयिथ नागान्निजपुरीम् ।
खलेनाबद्धानां स्वगतमनसां षोडश पुनः
सहस्राणि स्त्रीणामपि च धनराशिं च विपुलम् ॥8॥
भौमापाहृतकुण्डलं तददितेर्दातुं प्रयातो दिवं
शक्राद्यैर्महितः समं दयितया द्युस्त्रीषु दत्तह्रिया ।
हृत्वा कल्पतरुं रुषाभिपतितं जित्वेन्द्रमभ्यागम-
स्तत्तु श्रीमददोष ईदृश इति व्याख्यातुमेवाकृथाः ॥9॥
कल्पद्रुं सत्यभामाभवनभुवि सृजन् द्व्यष्टसाहस्रयोषाः
स्वीकृत्य प्रत्यगारं विहितबहुवपुर्लालयन् केलिभेदैः ।
आश्चर्यान्नारदालोकितविविधगतिस्तत्र तत्रापि गेहे
भूयः सर्वासु कुर्वन् दश दश तनयान् पाहि वातालयेश ॥10॥
snigdhāṃ mugdhāṃ satatamapi tāṃ lālayan satyabhāmāṃ
yāto bhūyaḥ saha khalu tayā yājñasenīvivāham |
pārthaprītyai punarapi manāgāsthito hastipuryāṃ
saśakraprasthaṃ puramapi vibho saṃvidhāyāgato'bhūḥ ||1||
bhadrāṃ bhadrāṃ bhavadavarajāṃ kauraveṇārthyamānāṃ
tvadvācā tāmahṛta kuhanāmaskarī śakrasūnuḥ |
tatra kruddhaṃ balamanunayan pratyagāstena sārdhaṃ
śakraprasthaṃ priyasakhamude satyabhāmāsahāyaḥ ||2||
tatra krīḍannapi ca yamunākūladṛṣṭāṃ gṛhītvā
tāṃ kālindīṃ nagaramagamaḥ khāṇḍavaprīṇitāgniḥ |
bhrātṛtrastāṃ praṇayavivaśāṃ deva paitṛṣvaseyīṃ
rājñāṃ madhye sapadi jahṛṣe mitravindāmavantīm ||3||
satyāṃ gatvā punarudavaho nagnajinnandanāṃ tāṃ
badhvā saptāpi ca vṛṣavarān saptamūrtirnimeṣāt |
bhadrāṃ nāma pradaduratha te deva santardanādyā-
statsodaryā varada bhavataḥ sā'pi paitṛṣvaseyī ||4||
pārthādyairapyakṛtalavanaṃ toyamātrābhilakṣyaṃ
lakṣaṃ chitvā śapharamavṛthā lakṣmaṇāṃ madrakanyām |
aṣṭāvevaṃ tava samabhavan vallabhāstatra madhye
śuśrotha tvaṃ surapatigirā bhaumaduśceṣṭitāni ||5||
smṛtāyātaṃ pakṣipravaramadhirūḍhastvamagamo
vahannaṅke bhāmāmupavanamivārātibhavanam |
vibhindan durgāṇi truṭitapṛtanāśoṇitarasaiḥ
puraṃ tāvat prāgjyotiṣamakuruthāḥ śoṇitapuram ||6||
murastvāṃ pañcāsyo jaladhivanamadhyādudapatat
sa cakre cakreṇa pradalitaśirā maṅkṣu bhavatā |
caturdantairdantāvalapatibhirindhānasamaraṃ
rathāṅgena chitvā narakamakarostīrṇanarakam ||7||
stuto bhūmyā rājyaṃ sapadi bhagadatte'sya tanaye
gajañcaikaṃ datvā prajighayitha nāgānnijapurīm |
khalenābaddhānāṃ svagatamanasāṃ ṣoḍaśa punaḥ
sahasrāṇi strīṇāmapi ca dhanarāśiṃ ca vipulam ||8||
bhaumāpāhṛtakuṇḍalaṃ tadaditerdātuṃ prayāto divaṃ
śakrādyairmahitaḥ samaṃ dayitayā dyustrīṣu dattahriyā |
hṛtvā kalpataruṃ ruṣābhipatitaṃ jitvendramabhyāgama-
stattu śrīmadadoṣa īdṛśa iti vyākhyātumevākṛthāḥ ||9||
kalpadruṃ satyabhāmābhavanabhuvi sṛjan dvyaṣṭasāhasrayoṣāḥ
svīkṛtya pratyagāraṃ vihitabahuvapurlālayan kelibhedaiḥ |
āścaryānnāradālokitavividhagatistatra tatrāpi gehe
bhūyaḥ sarvāsu kurvan daśa daśa tanayān pāhi vātālayeśa ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in