Narayaniyam Dashaka 34 - Shriramavataram

ॐ

નારાયણીયં દશક 34 - શ્રીરામાવતારમ્

Vishnu Gujarati

ગીર્વાણૈરર્થ્યમાનો દશમુખનિધનં કોસલેષ્વૃશ્યશૃઙ્ગે

પુત્રીયામિષ્ટિમિષ્ટ્વા દદુષિ દશરથક્ષ્માભૃતે પાયસાગ્ર્યમ્ ।

તદ્ભુક્ત્યા તત્પુરન્ધ્રીષ્વપિ તિસૃષુ સમં જાતગર્ભાસુ જાતો

રામસ્ત્વં લક્ષ્મણેન સ્વયમથ ભરતેનાપિ શત્રુઘ્નનામ્ના ॥1॥

કોદણ્ડી કૌશિકસ્ય ક્રતુવરમવિતું લક્ષ્મણેનાનુયાતો

યાતોઽભૂસ્તાતવાચા મુનિકથિતમનુદ્વન્દ્વશાન્તાધ્વખેદઃ ।

નૃણાં ત્રાણાય બાણૈર્મુનિવચનબલાત્તાટકાં પાટયિત્વા

લબ્ધ્વાસ્માદસ્ત્રજાલં મુનિવનમગમો દેવ સિદ્ધાશ્રમાખ્યમ્ ॥2॥

મારીચં દ્રાવયિત્વા મખશિરસિ શરૈરન્યરક્ષાંસિ નિઘ્નન્

કલ્યાં કુર્વન્નહલ્યાં પથિ પદરજસા પ્રાપ્ય વૈદેહગેહમ્ ।

ભિન્દાનશ્ચાન્દ્રચૂડં ધનુરવનિસુતામિન્દિરામેવ લબ્ધ્વા

રાજ્યં પ્રાતિષ્ઠથાસ્ત્વં ત્રિભિરપિ ચ સમં ભ્રાતૃવીરૈસ્સદારૈઃ ॥3॥

આરુન્ધાને રુષાન્ધે ભૃગુકુલ તિલકે સઙ્ક્રમય્ય સ્વતેજો

યાતે યાતોઽસ્યયોધ્યાં સુખમિહ નિવસન્ કાન્તયા કાન્તમૂર્તે ।

શત્રુઘ્નેનૈકદાથો ગતવતિ ભરતે માતુલસ્યાધિવાસં

તાતારબ્ધોઽભિષેકસ્તવ કિલ વિહતઃ કેકયાધીશપુત્ર્યા ॥4॥

તાતોક્ત્યા યાતુકામો વનમનુજવધૂસંયુતશ્ચાપધારઃ

પૌરાનારુધ્ય માર્ગે ગુહનિલયગતસ્ત્વં જટાચીરધારી।

નાવા સન્તીર્ય ગઙ્ગામધિપદવિ પુનસ્તં ભરદ્વાજમારા-

ન્નત્વા તદ્વાક્યહેતોરતિસુખમવસશ્ચિત્રકૂટે ગિરીન્દ્રે ॥5॥

શ્રુત્વા પુત્રાર્તિખિન્નં ખલુ ભરતમુખાત્ સ્વર્ગયાતં સ્વતાતં

તપ્તો દત્વાઽમ્બુ તસ્મૈ નિદધિથ ભરતે પાદુકાં મેદિનીં ચ

અત્રિં નત્વાઽથ ગત્વા વનમતિવિપુલં દણ્ડકં ચણ્ડકાયં

હત્વા દૈત્યં વિરાધં સુગતિમકલયશ્ચારુ ભોઃ શારભઙ્ગીમ્ ॥6॥

નત્વાઽગસ્ત્યં સમસ્તાશરનિકરસપત્રાકૃતિં તાપસેભ્યઃ

પ્રત્યશ્રૌષીઃ પ્રિયૈષી તદનુ ચ મુનિના વૈષ્ણવે દિવ્યચાપે ।

બ્રહ્માસ્ત્રે ચાપિ દત્તે પથિ પિતૃસુહૃદં વીક્ષ્ય ભૂયો જટાયું

મોદાત્ ગોદાતટાન્તે પરિરમસિ પુરા પઞ્ચવટ્યાં વધૂટ્યા ॥7॥

પ્રાપ્તાયાઃ શૂર્પણખ્યા મદનચલધૃતેરર્થનૈર્નિસ્સહાત્મા

તાં સૌમિત્રૌ વિસૃજ્ય પ્રબલતમરુષા તેન નિર્લૂનનાસામ્ ।

દૃષ્ટ્વૈનાં રુષ્ટચિત્તં ખરમભિપતિતં દૂષણં ચ ત્રિમૂર્ધં

વ્યાહિંસીરાશરાનપ્યયુતસમધિકાંસ્તત્ક્ષણાદક્ષતોષ્મા ॥8॥

સોદર્યાપ્રોક્તવાર્તાવિવશદશમુખાદિષ્ટમારીચમાયા-

સારઙ્ગ સારસાક્ષ્યા સ્પૃહિતમનુગતઃ પ્રાવધીર્બાણઘાતમ્ ।

તન્માયાક્રન્દનિર્યાપિતભવદનુજાં રાવણસ્તામહાર્ષી-

ત્તેનાર્તોઽપિ ત્વમન્તઃ કિમપિ મુદમધાસ્તદ્વધોપાયલાભાત્ ॥9॥

ભૂયસ્તન્વીં વિચિન્વન્નહૃત દશમુખસ્ત્વદ્વધૂં મદ્વધેને-

ત્યુક્ત્વા યાતે જટાયૌ દિવમથ સુહૃદઃ પ્રાતનોઃ પ્રેતકાર્યમ્ ।

ગૃહ્ણાનં તં કબન્ધં જઘનિથ શબરીં પ્રેક્ષ્ય પમ્પાતટે ત્વં

સમ્પ્રાપ્તો વાતસૂનું ભૃશમુદિતમનાઃ પાહિ વાતાલયેશ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

gīrvāṇairarthyamāno daśamukhanidhanaṃ kosaleṣvṛśyaśṛṅge

putrīyāmiṣṭimiṣṭvā daduṣi daśarathakṣmābhṛte pāyasāgryam |

tadbhuktyā tatpurandhrīṣvapi tisṛṣu samaṃ jātagarbhāsu jāto

rāmastvaṃ lakṣmaṇena svayamatha bharatenāpi śatrughnanāmnā ||1||

kodaṇḍī kauśikasya kratuvaramavituṃ lakṣmaṇenānuyāto

yāto'bhūstātavācā munikathitamanudvandvaśāntādhvakhedaḥ |

nṛṇāṃ trāṇāya bāṇairmunivacanabalāttāṭakāṃ pāṭayitvā

labdhvāsmādastrajālaṃ munivanamagamo deva siddhāśramākhyam ||2||

mārīcaṃ drāvayitvā makhaśirasi śarairanyarakṣāṃsi nighnan

kalyāṃ kurvannahalyāṃ pathi padarajasā prāpya vaidehageham |

bhindānaścāndracūḍaṃ dhanuravanisutāmindirāmeva labdhvā

rājyaṃ prātiṣṭhathāstvaṃ tribhirapi ca samaṃ bhrātṛvīraissadāraiḥ ||3||

ārundhāne ruṣāndhe bhṛgukula tilake saṅkramayya svatejo

yāte yāto'syayodhyāṃ sukhamiha nivasan kāntayā kāntamūrte |

śatrughnenaikadātho gatavati bharate mātulasyādhivāsaṃ

tātārabdho'bhiṣekastava kila vihataḥ kekayādhīśaputryā ||4||

tātoktyā yātukāmo vanamanujavadhūsaṃyutaścāpadhāraḥ

paurānārudhya mārge guhanilayagatastvaṃ jaṭācīradhārī|

nāvā santīrya gaṅgāmadhipadavi punastaṃ bharadvājamārā-

nnatvā tadvākyahetoratisukhamavasaścitrakūṭe girīndre ||5||

śrutvā putrārtikhinnaṃ khalu bharatamukhāt svargayātaṃ svatātaṃ

tapto datvā'mbu tasmai nidadhitha bharate pādukāṃ medinīṃ ca

atriṃ natvā'tha gatvā vanamativipulaṃ daṇḍakaṃ caṇḍakāyaṃ

hatvā daityaṃ virādhaṃ sugatimakalayaścāru bhoḥ śārabhaṅgīm ||6||

natvā'gastyaṃ samastāśaranikarasapatrākṛtiṃ tāpasebhyaḥ

pratyaśrauṣīḥ priyaiṣī tadanu ca muninā vaiṣṇave divyacāpe |

brahmāstre cāpi datte pathi pitṛsuhṛdaṃ vīkṣya bhūyo jaṭāyuṃ

modāt godātaṭānte pariramasi purā pañcavaṭyāṃ vadhūṭyā ||7||

prāptāyāḥ śūrpaṇakhyā madanacaladhṛterarthanairnissahātmā

tāṃ saumitrau visṛjya prabalatamaruṣā tena nirlūnanāsām |

dṛṣṭvaināṃ ruṣṭacittaṃ kharamabhipatitaṃ dūṣaṇaṃ ca trimūrdhaṃ

vyāhiṃsīrāśarānapyayutasamadhikāṃstatkṣaṇādakṣatoṣmā ||8||

sodaryāproktavārtāvivaśadaśamukhādiṣṭamārīcamāyā-

sāraṅga sārasākṣyā spṛhitamanugataḥ prāvadhīrbāṇaghātam |

tanmāyākrandaniryāpitabhavadanujāṃ rāvaṇastāmahārṣī-

ttenārto'pi tvamantaḥ kimapi mudamadhāstadvadhopāyalābhāt ||9||

bhūyastanvīṃ vicinvannahṛta daśamukhastvadvadhūṃ madvadhene-

tyuktvā yāte jaṭāyau divamatha suhṛdaḥ prātanoḥ pretakāryam |

gṛhṇānaṃ taṃ kabandhaṃ jaghanitha śabarīṃ prekṣya pampātaṭe tvaṃ

samprāpto vātasūnuṃ bhṛśamuditamanāḥ pāhi vātālayeśa ||10||