Vishnu

നാരായണീയം ദശക 32 - മത്സ്യാവതാരമ്

Narayaniyam Dashaka 32 - Matsyavataram

✍️ Melpathur Narayana Bhattathiri 🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
പുരാ ഹയഗ്രീവമഹാസുരേണ ഷഷ്ഠാന്തരാന്തോദ്യദകാണ്ഡകല്പേ ।
നിദ്രോന്മുഖബ്രഹ്മമുഖാത് ഹൃതേഷു വേദേഷ്വധിത്സഃ കില മത്സ്യരൂപമ് ॥1॥
സത്യവ്രതസ്യ ദ്രമിലാധിഭര്തുര്നദീജലേ തര്പയതസ്തദാനീമ് ।
കരാഞ്ജലൌ സഞ്ജ്വലിതാകൃതിസ്ത്വമദൃശ്യഥാഃ കശ്ചന ബാലമീനഃ ॥2॥
ക്ഷിപ്തം ജലേ ത്വാം ചകിതം വിലോക്യ നിന്യേഽമ്ബുപാത്രേണ മുനിഃ സ്വഗേഹമ് ।
സ്വല്പൈരഹോഭിഃ കലശീം ച കൂപം വാപീം സരശ്ചാനശിഷേ വിഭോ ത്വമ് ॥3॥
യോഗപ്രഭാവാദ്ഭവദാജ്ഞയൈവ നീതസ്തതസ്ത്വം മുനിനാ പയോധിമ് ।
പൃഷ്ടോഽമുനാ കല്പദിദൃക്ഷുമേനം സപ്താഹമാസ്വേതി വദന്നയാസീഃ ॥4॥
പ്രാപ്തേ ത്വദുക്തേഽഹനി വാരിധാരാപരിപ്ലുതേ ഭൂമിതലേ മുനീന്ദ്രഃ ।
സപ്തര്ഷിഭിഃ സാര്ധമപാരവാരിണ്യുദ്ഘൂര്ണമാനഃ ശരണം യയൌ ത്വാമ് ॥5॥
ധരാം ത്വദാദേശകരീമവാപ്താം നൌരൂപിണീമാരുരുഹുസ്തദാ തേ
തത്കമ്പകമ്പ്രേഷു ച തേഷു ഭൂയസ്ത്വമമ്ബുധേരാവിരഭൂര്മഹീയാന് ॥6॥
ഝഷാകൃതിം യോജനലക്ഷദീര്ഘാം ദധാനമുച്ചൈസ്തരതേജസം ത്വാമ് ।
നിരീക്ഷ്യ തുഷ്ടാ മുനയസ്ത്വദുക്ത്യാ ത്വത്തുങ്ഗശൃങ്ഗേ തരണിം ബബന്ധുഃ ॥7॥
ആകൃഷ്ടനൌകോ മുനിമണ്ഡലായ പ്രദര്ശയന് വിശ്വജഗദ്വിഭാഗാന് ।
സംസ്തൂയമാനോ നൃവരേണ തേന ജ്ഞാനം പരം ചോപദിശന്നചാരീഃ ॥8॥
കല്പാവധൌ സപ്തമുനീന് പുരോവത് പ്രസ്ഥാപ്യ സത്യവ്രതഭൂമിപം തമ് ।
വൈവസ്വതാഖ്യം മനുമാദധാനഃ ക്രോധാദ് ഹയഗ്രീവമഭിദ്രുതോഽഭൂഃ ॥9॥
സ്വതുങ്ഗശൃങ്ഗക്ഷതവക്ഷസം തം നിപാത്യ ദൈത്യം നിഗമാന് ഗൃഹീത്വാ ।
വിരിഞ്ചയേ പ്രീതഹൃദേ ദദാനഃ പ്രഭഞ്ജനാഗാരപതേ പ്രപായാഃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
पुरा हयग्रीवमहासुरेण षष्ठान्तरान्तोद्यदकाण्डकल्पे ।
निद्रोन्मुखब्रह्ममुखात् हृतेषु वेदेष्वधित्सः किल मत्स्यरूपम् ॥1॥
सत्यव्रतस्य द्रमिलाधिभर्तुर्नदीजले तर्पयतस्तदानीम् ।
कराञ्जलौ सञ्ज्वलिताकृतिस्त्वमदृश्यथाः कश्चन बालमीनः ॥2॥
क्षिप्तं जले त्वां चकितं विलोक्य निन्येऽम्बुपात्रेण मुनिः स्वगेहम् ।
स्वल्पैरहोभिः कलशीं च कूपं वापीं सरश्चानशिषे विभो त्वम् ॥3॥
योगप्रभावाद्भवदाज्ञयैव नीतस्ततस्त्वं मुनिना पयोधिम् ।
पृष्टोऽमुना कल्पदिदृक्षुमेनं सप्ताहमास्वेति वदन्नयासीः ॥4॥
प्राप्ते त्वदुक्तेऽहनि वारिधारापरिप्लुते भूमितले मुनीन्द्रः ।
सप्तर्षिभिः सार्धमपारवारिण्युद्घूर्णमानः शरणं ययौ त्वाम् ॥5॥
धरां त्वदादेशकरीमवाप्तां नौरूपिणीमारुरुहुस्तदा ते
तत्कम्पकम्प्रेषु च तेषु भूयस्त्वमम्बुधेराविरभूर्महीयान् ॥6॥
झषाकृतिं योजनलक्षदीर्घां दधानमुच्चैस्तरतेजसं त्वाम् ।
निरीक्ष्य तुष्टा मुनयस्त्वदुक्त्या त्वत्तुङ्गशृङ्गे तरणिं बबन्धुः ॥7॥
आकृष्टनौको मुनिमण्डलाय प्रदर्शयन् विश्वजगद्विभागान् ।
संस्तूयमानो नृवरेण तेन ज्ञानं परं चोपदिशन्नचारीः ॥8॥
कल्पावधौ सप्तमुनीन् पुरोवत् प्रस्थाप्य सत्यव्रतभूमिपं तम् ।
वैवस्वताख्यं मनुमादधानः क्रोधाद् हयग्रीवमभिद्रुतोऽभूः ॥9॥
स्वतुङ्गशृङ्गक्षतवक्षसं तं निपात्य दैत्यं निगमान् गृहीत्वा ।
विरिञ्चये प्रीतहृदे ददानः प्रभञ्जनागारपते प्रपायाः ॥10॥
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in