Vishnu

നാരായണീയം ദശക 75 - കംസവധ

Narayaniyam Dashaka 75 - Kamsavadha

🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
പ്രാതഃ സന്ത്രസ്തഭോജക്ഷിതിപതിവചസാ പ്രസ്തുതേ മല്ലതൂര്യേ
സങ്ഘേ രാജ്ഞാം ച മഞ്ചാനഭിയയുഷി ഗതേ നന്ദഗോപേഽപി ഹര്മ്യമ് ।
കംസേ സൌധാധിരൂഢേ ത്വമപി സഹബലഃ സാനുഗശ്ചാരുവേഷോ
രങ്ഗദ്വാരം ഗതോഽഭൂഃ കുപിതകുവലയാപീഡനാഗാവലീഢമ് ॥1॥
പാപിഷ്ഠാപേഹി മാര്ഗാദ്ദ്രുതമിതി വചസാ നിഷ്ഠുരക്രുദ്ധബുദ്ധേ-
രമ്ബഷ്ഠസ്യ പ്രണോദാദധികജവജുഷാ ഹസ്തിനാ ഗൃഹ്യമാണഃ ।
കേലീമുക്തോഽഥ ഗോപീകുചകലശചിരസ്പര്ധിനം കുമ്ഭമസ്യ
വ്യാഹത്യാലീയഥാസ്ത്വം ചരണഭുവി പുനര്നിര്ഗതോ വല്ഗുഹാസീ ॥2॥
ഹസ്തപ്രാപ്യോഽപ്യഗമ്യോ ഝടിതി മുനിജനസ്യേവ ധാവന് ഗജേന്ദ്രം
ക്രീഡന്നാപാത്യ ഭൂമൌ പുനരഭിപതതസ്തസ്യ ദന്തം സജീവമ് ।
മൂലാദുന്മൂല്യ തന്മൂലഗമഹിതമഹാമൌക്തികാന്യാത്മമിത്രേ
പ്രാദാസ്ത്വം ഹാരമേഭിര്ലലിതവിരചിതം രാധികായൈ ദിശേതി ॥3॥
ഗൃഹ്ണാനം ദന്തമംസേ യുതമഥ ഹലിനാ രങ്ഗമങ്ഗാവിശന്തം
ത്വാം മങ്ഗല്യാങ്ഗഭങ്ഗീരഭസഹൃതമനോലോചനാ വീക്ഷ്യ ലോകാഃ ।
ഹംഹോ ധന്യോ ഹി നന്ദോ നഹി നഹി പശുപാലാങ്ഗനാ നോ യശോദാ
നോ നോ ധന്യേക്ഷണാഃ സ്മസ്ത്രിജഗതി വയമേവേതി സര്വേ ശശംസുഃ ॥4॥
പൂര്ണം ബ്രഹ്മൈവ സാക്ഷാന്നിരവധി പരമാനന്ദസാന്ദ്രപ്രകാശം
ഗോപേശു ത്വം വ്യലാസീര്ന ഖലു ബഹുജനൈസ്താവദാവേദിതോഽഭൂഃ ।
ദൃഷ്ട്വാഽഥ ത്വാം തദേദമ്പ്രഥമമുപഗതേ പുണ്യകാലേ ജനൌഘാഃ
പൂര്ണാനന്ദാ വിപാപാഃ സരസമഭിജഗുസ്ത്വത്കൃതാനി സ്മൃതാനി ॥5॥
ചാണൂരോ മല്ലവീരസ്തദനു നൃപഗിരാ മുഷ്ടികോ മുഷ്ടിശാലീ
ത്വാം രാമം ചാഭിപേദേ ഝടഝടിതി മിഥോ മുഷ്ടിപാതാതിരൂക്ഷമ് ।
ഉത്പാതാപാതനാകര്ഷണവിവിധരണാന്യാസതാം തത്ര ചിത്രം
മൃത്യോഃ പ്രാഗേവ മല്ലപ്രഭുരഗമദയം ഭൂരിശോ ബന്ധമോക്ഷാന് ॥6॥
ഹാ ധിക് കഷ്ടം കുമാരൌ സുലലിതവപുഷൌ മല്ലവീരൌ കഠോരൌ
ന ദ്രക്ഷ്യാമോ വ്രജാമസ്ത്വരിതമിതി ജനേ ഭാഷമാണേ തദാനീമ് ।
ചാണൂരം തം കരോദ്ഭ്രാമണവിഗലദസും പോഥയാമാസിഥോര്വ്യാം
പിഷ്ടോഽഭൂന്മുഷ്ടികോഽപി ദ്രുതമഥ ഹലിനാ നഷ്ടശിഷ്ടൈര്ദധാവേ ॥7॥
കംസ സംവാര്യ തൂര്യം ഖലമതിരവിദന് കാര്യമാര്യാന് പിതൃംസ്താ-
നാഹന്തും വ്യാപ്തമൂര്തേസ്തവ ച സമശിഷദ്ദൂരമുത്സാരണായ ।
രുഷ്ടോ ദുഷ്ടോക്തിഭിസ്ത്വം ഗരുഡ ഇവ ഗിരിം മഞ്ചമഞ്ചന്നുദഞ്ചത്-
ഖഡ്ഗവ്യാവല്ഗദുസ്സങ്ഗ്രഹമപി ച ഹഠാത് പ്രാഗ്രഹീരൌഗ്രസേനിമ് ॥8॥
സദ്യോ നിഷ്പിഷ്ടസന്ധിം ഭുവി നരപതിമാപാത്യ തസ്യോപരിഷ്ടാ-
ത്ത്വയ്യാപാത്യേ തദൈവ ത്വദുപരി പതിതാ നാകിനാം പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ ।
കിം കിം ബ്രൂമസ്തദാനീം സതതമപി ഭിയാ ത്വദ്ഗതാത്മാ സ ഭേജേ
സായുജ്യം ത്വദ്വധോത്ഥാ പരമ പരമിയം വാസനാ കാലനേമേഃ ॥9॥
തദ്ഭ്രാതൃനഷ്ട പിഷ്ട്വാ ദ്രുതമഥ പിതരൌ സന്നമന്നുഗ്രസേനം
കൃത്വാ രാജാനമുച്ചൈര്യദുകുലമഖിലം മോദയന് കാമദാനൈഃ ।
ഭക്താനാമുത്തമം ചോദ്ധവമമരഗുരോരാപ്തനീതിം സഖായം
ലബ്ധ്വാ തുഷ്ടോ നഗര്യാം പവനപുരപതേ രുന്ധി മേ സര്വരോഗാന് ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
prātaḥ santrastabhojakṣitipativacasā prastute mallatūrye
saṅghe rājñāṃ ca mañcānabhiyayuṣi gate nandagope'pi harmyam |
kaṃse saudhādhirūḍhe tvamapi sahabalaḥ sānugaścāruveṣo
raṅgadvāraṃ gato'bhūḥ kupitakuvalayāpīḍanāgāvalīḍham ||1||
pāpiṣṭhāpehi mārgāddrutamiti vacasā niṣṭhurakruddhabuddhe-
rambaṣṭhasya praṇodādadhikajavajuṣā hastinā gṛhyamāṇaḥ |
kelīmukto'tha gopīkucakalaśaciraspardhinaṃ kumbhamasya
vyāhatyālīyathāstvaṃ caraṇabhuvi punarnirgato valguhāsī ||2||
hastaprāpyo'pyagamyo jhaṭiti munijanasyeva dhāvan gajendraṃ
krīḍannāpātya bhūmau punarabhipatatastasya dantaṃ sajīvam |
mūlādunmūlya tanmūlagamahitamahāmauktikānyātmamitre
prādāstvaṃ hāramebhirlalitaviracitaṃ rādhikāyai diśeti ||3||
gṛhṇānaṃ dantamaṃse yutamatha halinā raṅgamaṅgāviśantaṃ
tvāṃ maṅgalyāṅgabhaṅgīrabhasahṛtamanolocanā vīkṣya lokāḥ |
haṃho dhanyo hi nando nahi nahi paśupālāṅganā no yaśodā
no no dhanyekṣaṇāḥ smastrijagati vayameveti sarve śaśaṃsuḥ ||4||
pūrṇaṃ brahmaiva sākṣānniravadhi paramānandasāndraprakāśaṃ
gopeśu tvaṃ vyalāsīrna khalu bahujanaistāvadāvedito'bhūḥ |
dṛṣṭvā'tha tvāṃ tadedamprathamamupagate puṇyakāle janaughāḥ
pūrṇānandā vipāpāḥ sarasamabhijagustvatkṛtāni smṛtāni ||5||
cāṇūro mallavīrastadanu nṛpagirā muṣṭiko muṣṭiśālī
tvāṃ rāmaṃ cābhipede jhaṭajhaṭiti mitho muṣṭipātātirūkṣam |
utpātāpātanākarṣaṇavividharaṇānyāsatāṃ tatra citraṃ
mṛtyoḥ prāgeva mallaprabhuragamadayaṃ bhūriśo bandhamokṣān ||6||
hā dhik kaṣṭaṃ kumārau sulalitavapuṣau mallavīrau kaṭhorau
na drakṣyāmo vrajāmastvaritamiti jane bhāṣamāṇe tadānīm |
cāṇūraṃ taṃ karodbhrāmaṇavigaladasuṃ pothayāmāsithorvyāṃ
piṣṭo'bhūnmuṣṭiko'pi drutamatha halinā naṣṭaśiṣṭairdadhāve ||7||
kaṃsa saṃvārya tūryaṃ khalamatiravidan kāryamāryān pitṛṃstā-
nāhantuṃ vyāptamūrtestava ca samaśiṣaddūramutsāraṇāya |
ruṣṭo duṣṭoktibhistvaṃ garuḍa iva giriṃ mañcamañcannudañcat-
khaḍgavyāvalgadussaṅgrahamapi ca haṭhāt prāgrahīraugrasenim ||8||
sadyo niṣpiṣṭasandhiṃ bhuvi narapatimāpātya tasyopariṣṭā-
ttvayyāpātye tadaiva tvadupari patitā nākināṃ puṣpavṛṣṭiḥ |
kiṃ kiṃ brūmastadānīṃ satatamapi bhiyā tvadgatātmā sa bheje
sāyujyaṃ tvadvadhotthā parama paramiyaṃ vāsanā kālanemeḥ ||9||
tadbhrātṛnaṣṭa piṣṭvā drutamatha pitarau sannamannugrasenaṃ
kṛtvā rājānamuccairyadukulamakhilaṃ modayan kāmadānaiḥ |
bhaktānāmuttamaṃ coddhavamamaragurorāptanītiṃ sakhāyaṃ
labdhvā tuṣṭo nagaryāṃ pavanapurapate rundhi me sarvarogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
प्रातः सन्त्रस्तभोजक्षितिपतिवचसा प्रस्तुते मल्लतूर्ये
सङ्घे राज्ञां च मञ्चानभिययुषि गते नन्दगोपेऽपि हर्म्यम् ।
कंसे सौधाधिरूढे त्वमपि सहबलः सानुगश्चारुवेषो
रङ्गद्वारं गतोऽभूः कुपितकुवलयापीडनागावलीढम् ॥1॥
पापिष्ठापेहि मार्गाद्द्रुतमिति वचसा निष्ठुरक्रुद्धबुद्धे-
रम्बष्ठस्य प्रणोदादधिकजवजुषा हस्तिना गृह्यमाणः ।
केलीमुक्तोऽथ गोपीकुचकलशचिरस्पर्धिनं कुम्भमस्य
व्याहत्यालीयथास्त्वं चरणभुवि पुनर्निर्गतो वल्गुहासी ॥2॥
हस्तप्राप्योऽप्यगम्यो झटिति मुनिजनस्येव धावन् गजेन्द्रं
क्रीडन्नापात्य भूमौ पुनरभिपततस्तस्य दन्तं सजीवम् ।
मूलादुन्मूल्य तन्मूलगमहितमहामौक्तिकान्यात्ममित्रे
प्रादास्त्वं हारमेभिर्ललितविरचितं राधिकायै दिशेति ॥3॥
गृह्णानं दन्तमंसे युतमथ हलिना रङ्गमङ्गाविशन्तं
त्वां मङ्गल्याङ्गभङ्गीरभसहृतमनोलोचना वीक्ष्य लोकाः ।
हंहो धन्यो हि नन्दो नहि नहि पशुपालाङ्गना नो यशोदा
नो नो धन्येक्षणाः स्मस्त्रिजगति वयमेवेति सर्वे शशंसुः ॥4॥
पूर्णं ब्रह्मैव साक्षान्निरवधि परमानन्दसान्द्रप्रकाशं
गोपेशु त्वं व्यलासीर्न खलु बहुजनैस्तावदावेदितोऽभूः ।
दृष्ट्वाऽथ त्वां तदेदम्प्रथममुपगते पुण्यकाले जनौघाः
पूर्णानन्दा विपापाः सरसमभिजगुस्त्वत्कृतानि स्मृतानि ॥5॥
चाणूरो मल्लवीरस्तदनु नृपगिरा मुष्टिको मुष्टिशाली
त्वां रामं चाभिपेदे झटझटिति मिथो मुष्टिपातातिरूक्षम् ।
उत्पातापातनाकर्षणविविधरणान्यासतां तत्र चित्रं
मृत्योः प्रागेव मल्लप्रभुरगमदयं भूरिशो बन्धमोक्षान् ॥6॥
हा धिक् कष्टं कुमारौ सुललितवपुषौ मल्लवीरौ कठोरौ
न द्रक्ष्यामो व्रजामस्त्वरितमिति जने भाषमाणे तदानीम् ।
चाणूरं तं करोद्भ्रामणविगलदसुं पोथयामासिथोर्व्यां
पिष्टोऽभून्मुष्टिकोऽपि द्रुतमथ हलिना नष्टशिष्टैर्दधावे ॥7॥
कंस संवार्य तूर्यं खलमतिरविदन् कार्यमार्यान् पितृंस्ता-
नाहन्तुं व्याप्तमूर्तेस्तव च समशिषद्दूरमुत्सारणाय ।
रुष्टो दुष्टोक्तिभिस्त्वं गरुड इव गिरिं मञ्चमञ्चन्नुदञ्चत्-
खड्गव्यावल्गदुस्सङ्ग्रहमपि च हठात् प्राग्रहीरौग्रसेनिम् ॥8॥
सद्यो निष्पिष्टसन्धिं भुवि नरपतिमापात्य तस्योपरिष्टा-
त्त्वय्यापात्ये तदैव त्वदुपरि पतिता नाकिनां पुष्पवृष्टिः ।
किं किं ब्रूमस्तदानीं सततमपि भिया त्वद्गतात्मा स भेजे
सायुज्यं त्वद्वधोत्था परम परमियं वासना कालनेमेः ॥9॥
तद्भ्रातृनष्ट पिष्ट्वा द्रुतमथ पितरौ सन्नमन्नुग्रसेनं
कृत्वा राजानमुच्चैर्यदुकुलमखिलं मोदयन् कामदानैः ।
भक्तानामुत्तमं चोद्धवममरगुरोराप्तनीतिं सखायं
लब्ध्वा तुष्टो नगर्यां पवनपुरपते रुन्धि मे सर्वरोगान् ॥10॥
prātaḥ santrastabhojakṣitipativacasā prastute mallatūrye
saṅghe rājñāṃ ca mañcānabhiyayuṣi gate nandagope'pi harmyam |
kaṃse saudhādhirūḍhe tvamapi sahabalaḥ sānugaścāruveṣo
raṅgadvāraṃ gato'bhūḥ kupitakuvalayāpīḍanāgāvalīḍham ||1||
pāpiṣṭhāpehi mārgāddrutamiti vacasā niṣṭhurakruddhabuddhe-
rambaṣṭhasya praṇodādadhikajavajuṣā hastinā gṛhyamāṇaḥ |
kelīmukto'tha gopīkucakalaśaciraspardhinaṃ kumbhamasya
vyāhatyālīyathāstvaṃ caraṇabhuvi punarnirgato valguhāsī ||2||
hastaprāpyo'pyagamyo jhaṭiti munijanasyeva dhāvan gajendraṃ
krīḍannāpātya bhūmau punarabhipatatastasya dantaṃ sajīvam |
mūlādunmūlya tanmūlagamahitamahāmauktikānyātmamitre
prādāstvaṃ hāramebhirlalitaviracitaṃ rādhikāyai diśeti ||3||
gṛhṇānaṃ dantamaṃse yutamatha halinā raṅgamaṅgāviśantaṃ
tvāṃ maṅgalyāṅgabhaṅgīrabhasahṛtamanolocanā vīkṣya lokāḥ |
haṃho dhanyo hi nando nahi nahi paśupālāṅganā no yaśodā
no no dhanyekṣaṇāḥ smastrijagati vayameveti sarve śaśaṃsuḥ ||4||
pūrṇaṃ brahmaiva sākṣānniravadhi paramānandasāndraprakāśaṃ
gopeśu tvaṃ vyalāsīrna khalu bahujanaistāvadāvedito'bhūḥ |
dṛṣṭvā'tha tvāṃ tadedamprathamamupagate puṇyakāle janaughāḥ
pūrṇānandā vipāpāḥ sarasamabhijagustvatkṛtāni smṛtāni ||5||
cāṇūro mallavīrastadanu nṛpagirā muṣṭiko muṣṭiśālī
tvāṃ rāmaṃ cābhipede jhaṭajhaṭiti mitho muṣṭipātātirūkṣam |
utpātāpātanākarṣaṇavividharaṇānyāsatāṃ tatra citraṃ
mṛtyoḥ prāgeva mallaprabhuragamadayaṃ bhūriśo bandhamokṣān ||6||
hā dhik kaṣṭaṃ kumārau sulalitavapuṣau mallavīrau kaṭhorau
na drakṣyāmo vrajāmastvaritamiti jane bhāṣamāṇe tadānīm |
cāṇūraṃ taṃ karodbhrāmaṇavigaladasuṃ pothayāmāsithorvyāṃ
piṣṭo'bhūnmuṣṭiko'pi drutamatha halinā naṣṭaśiṣṭairdadhāve ||7||
kaṃsa saṃvārya tūryaṃ khalamatiravidan kāryamāryān pitṛṃstā-
nāhantuṃ vyāptamūrtestava ca samaśiṣaddūramutsāraṇāya |
ruṣṭo duṣṭoktibhistvaṃ garuḍa iva giriṃ mañcamañcannudañcat-
khaḍgavyāvalgadussaṅgrahamapi ca haṭhāt prāgrahīraugrasenim ||8||
sadyo niṣpiṣṭasandhiṃ bhuvi narapatimāpātya tasyopariṣṭā-
ttvayyāpātye tadaiva tvadupari patitā nākināṃ puṣpavṛṣṭiḥ |
kiṃ kiṃ brūmastadānīṃ satatamapi bhiyā tvadgatātmā sa bheje
sāyujyaṃ tvadvadhotthā parama paramiyaṃ vāsanā kālanemeḥ ||9||
tadbhrātṛnaṣṭa piṣṭvā drutamatha pitarau sannamannugrasenaṃ
kṛtvā rājānamuccairyadukulamakhilaṃ modayan kāmadānaiḥ |
bhaktānāmuttamaṃ coddhavamamaragurorāptanītiṃ sakhāyaṃ
labdhvā tuṣṭo nagaryāṃ pavanapurapate rundhi me sarvarogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in