സാല്വോ ഭൈഷ്മീവിവാഹേ യദുബലവിജിതശ്ചന്ദ്രചൂഡാദ്വിമാനം
വിന്ദന് സൌഭം സ മായീ ത്വയി വസതി കുരുംസ്ത്വത്പുരീമഭ്യഭാങ്ക്ഷീത് ।
പ്രദ്യുമ്നസ്തം നിരുന്ധന്നിഖിലയദുഭടൈര്ന്യഗ്രഹീദുഗ്രവീര്യം
തസ്യാമാത്യം ദ്യുമന്തം വ്യജനി ച സമരഃ സപ്തവിംശത്യഹാന്തഃ ॥1॥
താവത്ത്വം രാമശാലീ ത്വരിതമുപഗതഃ ഖണ്ഡിതപ്രായസൈന്യം
സൌഭേശം തം ന്യരുന്ധാഃ സ ച കില ഗദയാ ശാര്ങ്ഗമഭ്രംശയത്തേ ।
മായാതാതം വ്യഹിംസീദപി തവ പുരതസ്തത്ത്വയാപി ക്ഷണാര്ധം
നാജ്ഞായീത്യാഹുരേകേ തദിദമവമതം വ്യാസ ഏവ ന്യഷേധീത് ॥2॥
ക്ഷിപ്ത്വാ സൌഭം ഗദാചൂര്ണിതമുദകനിധൌ മങ്ക്ഷു സാല്വേഽപി ചക്രേ-
ണോത്കൃത്തേ ദന്തവക്ത്രഃ പ്രസഭമഭിപതന്നഭ്യമുഞ്ചദ്ഗദാം തേ ।
കൌമോദക്യാ ഹതോഽസാവപി സുകൃതനിധിശ്ചൈദ്യവത്പ്രാപദൈക്യം
സര്വേഷാമേഷ പൂര്വം ത്വയി ധൃതമനസാം മോക്ഷണാര്ഥോഽവതാരഃ ॥3॥
ത്വയ്യായാതേഽഥ ജാതേ കില കുരുസദസി ദ്യൂതകേ സംയതായാഃ
ക്രന്ദന്ത്യാ യാജ്ഞസേന്യാഃ സകരുണമകൃഥാശ്ചേലമാലാമനന്താമ് ।
അന്നാന്തപ്രാപ്തശര്വാംശജമുനിചകിതദ്രൌപദീചിന്തിതോഽഥ
പ്രാപ്തഃ ശാകാന്നമശ്നന് മുനിഗണമകൃഥാസ്തൃപ്തിമന്തം വനാന്തേ ॥4॥
യുദ്ധോദ്യോഗേഽഥ മന്ത്രേ മിലതി സതി വൃതഃ ഫല്ഗുനേന ത്വമേകഃ
കൌരവ്യേ ദത്തസൈന്യഃ കരിപുരമഗമോ ദൂത്യകൃത് പാണ്ഡവാര്ഥമ് ।
ഭീഷ്മദ്രോണാദിമാന്യേ തവ ഖലു വചനേ ധിക്കൃതേ കൌരവേണ
വ്യാവൃണ്വന് വിശ്വരൂപം മുനിസദസി പുരീം ക്ഷോഭയിത്വാഗതോഽഭൂഃ ॥5॥
ജിഷ്ണോസ്ത്വം കൃഷ്ണ സൂതഃ ഖലു സമരമുഖേ ബന്ധുഘാതേ ദയാലും
ഖിന്നം തം വീക്ഷ്യ വീരം കിമിദമയി സഖേ നിത്യ ഏകോഽയമാത്മാ ।
കോ വധ്യഃ കോഽത്ര ഹന്താ തദിഹ വധഭിയം പ്രോജ്ഝ്യ മയ്യര്പിതാത്മാ
ധര്മ്യം യുദ്ധം ചരേതി പ്രകൃതിമനയഥാ ദര്ശയന് വിശ്വരൂപമ് ॥6॥
ഭക്തോത്തംസേഽഥ ഭീഷ്മേ തവ ധരണിഭരക്ഷേപകൃത്യൈകസക്തേ
നിത്യം നിത്യം വിഭിന്ദത്യയുതസമധികം പ്രാപ്തസാദേ ച പാര്ഥേ ।
നിശ്ശസ്ത്രത്വപ്രതിജ്ഞാം വിജഹദരിവരം ധാരയന് ക്രോധശാലീ-
വാധാവന് പ്രാഞ്ജലിം തം നതശിരസമഥോ വീക്ഷ്യ മോദാദപാഗാഃ ॥7॥
യുദ്ധേ ദ്രോണസ്യ ഹസ്തിസ്ഥിരരണഭഗദത്തേരിതം വൈഷ്ണവാസ്ത്രം
വക്ഷസ്യാധത്ത ചക്രസ്ഥഗിതരവിമഹാഃ പ്രാര്ദയത്സിന്ധുരാജമ് ।
നാഗാസ്ത്രേ കര്ണമുക്തേ ക്ഷിതിമവനമയന് കേവലം കൃത്തമൌലിം
തത്രേ ത്രാപി പാര്ഥം കിമിവ നഹി ഭവാന് പാണ്ഡവാനാമകാര്ഷീത് ॥8॥
യുദ്ധാദൌ തീര്ഥഗാമീ സ ഖലു ഹലധരോ നൈമിശക്ഷേത്രമൃച്ഛ-
ന്നപ്രത്യുത്ഥായിസൂതക്ഷയകൃദഥ സുതം തത്പദേ കല്പയിത്വാ ।
യജ്ഞഘ്നം വല്കലം പര്വണി പരിദലയന് സ്നാതതീര്ഥോ രണാന്തേ
സമ്പ്രാപ്തോ ഭീമദുര്യോധനരണമശമം വീക്ഷ്യ യാതഃ പുരീം തേ ॥9॥
സംസുപ്തദ്രൌപദേയക്ഷപണഹതധിയം ദ്രൌണിമേത്യ ത്വദുക്ത്യാ
തന്മുക്തം ബ്രാഹ്മമസ്ത്രം സമഹൃത വിജയോ മൌലിരത്നം ച ജഹ്രേ ।
ഉച്ഛിത്യൈ പാണ്ഡവാനാം പുനരപി ച വിശത്യുത്തരാഗര്ഭമസ്ത്രേ
രക്ഷന്നങ്ഗുഷ്ഠമാത്രഃ കില ജഠരമഗാശ്ചക്രപാണിര്വിഭോ ത്വമ് ॥10॥
ധര്മൌഘം ധര്മസൂനോരഭിദധദഖിലം ഛന്ദമൃത്യുസ്സ ഭീഷ്മ-
സ്ത്വാം പശ്യന് ഭക്തിഭൂമ്നൈവ ഹി സപദി യയൌ നിഷ്കലബ്രഹ്മഭൂയമ് ।
സംയാജ്യാഥാശ്വമേധൈസ്ത്രിഭിരതിമഹിതൈര്ധര്മജം പൂര്ണകാമം
സ്മ്പ്രാപ്തോ ദ്വരകാം ത്വം പവനപുരപതേ പാഹി മാം സര്വരോഗാത് ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
sālvo bhaiṣmīvivāhe yadubalavijitaścandracūḍādvimānaṃ
vindan saubhaṃ sa māyī tvayi vasati kuruṃstvatpurīmabhyabhāṅkṣīt |
pradyumnastaṃ nirundhannikhilayadubhaṭairnyagrahīdugravīryaṃ
tasyāmātyaṃ dyumantaṃ vyajani ca samaraḥ saptaviṃśatyahāntaḥ ||1||
tāvattvaṃ rāmaśālī tvaritamupagataḥ khaṇḍitaprāyasainyaṃ
saubheśaṃ taṃ nyarundhāḥ sa ca kila gadayā śārṅgamabhraṃśayatte |
māyātātaṃ vyahiṃsīdapi tava puratastattvayāpi kṣaṇārdhaṃ
nājñāyītyāhureke tadidamavamataṃ vyāsa eva nyaṣedhīt ||2||
kṣiptvā saubhaṃ gadācūrṇitamudakanidhau maṅkṣu sālve'pi cakre-
ṇotkṛtte dantavaktraḥ prasabhamabhipatannabhyamuñcadgadāṃ te |
kaumodakyā hato'sāvapi sukṛtanidhiścaidyavatprāpadaikyaṃ
sarveṣāmeṣa pūrvaṃ tvayi dhṛtamanasāṃ mokṣaṇārtho'vatāraḥ ||3||
tvayyāyāte'tha jāte kila kurusadasi dyūtake saṃyatāyāḥ
krandantyā yājñasenyāḥ sakaruṇamakṛthāścelamālāmanantām |
annāntaprāptaśarvāṃśajamunicakitadraupadīcintito'tha
prāptaḥ śākānnamaśnan munigaṇamakṛthāstṛptimantaṃ vanānte ||4||
yuddhodyoge'tha mantre milati sati vṛtaḥ phalgunena tvamekaḥ
kauravye dattasainyaḥ karipuramagamo dūtyakṛt pāṇḍavārtham |
bhīṣmadroṇādimānye tava khalu vacane dhikkṛte kauraveṇa
vyāvṛṇvan viśvarūpaṃ munisadasi purīṃ kṣobhayitvāgato'bhūḥ ||5||
jiṣṇostvaṃ kṛṣṇa sūtaḥ khalu samaramukhe bandhughāte dayāluṃ
khinnaṃ taṃ vīkṣya vīraṃ kimidamayi sakhe nitya eko'yamātmā |
ko vadhyaḥ ko'tra hantā tadiha vadhabhiyaṃ projjhya mayyarpitātmā
dharmyaṃ yuddhaṃ careti prakṛtimanayathā darśayan viśvarūpam ||6||
bhaktottaṃse'tha bhīṣme tava dharaṇibharakṣepakṛtyaikasakte
nityaṃ nityaṃ vibhindatyayutasamadhikaṃ prāptasāde ca pārthe |
niśśastratvapratijñāṃ vijahadarivaraṃ dhārayan krodhaśālī-
vādhāvan prāñjaliṃ taṃ nataśirasamatho vīkṣya modādapāgāḥ ||7||
yuddhe droṇasya hastisthiraraṇabhagadatteritaṃ vaiṣṇavāstraṃ
vakṣasyādhatta cakrasthagitaravimahāḥ prārdayatsindhurājam |
nāgāstre karṇamukte kṣitimavanamayan kevalaṃ kṛttamauliṃ
tatre trāpi pārthaṃ kimiva nahi bhavān pāṇḍavānāmakārṣīt ||8||
yuddhādau tīrthagāmī sa khalu haladharo naimiśakṣetramṛccha-
nnapratyutthāyisūtakṣayakṛdatha sutaṃ tatpade kalpayitvā |
yajñaghnaṃ valkalaṃ parvaṇi paridalayan snātatīrtho raṇānte
samprāpto bhīmaduryodhanaraṇamaśamaṃ vīkṣya yātaḥ purīṃ te ||9||
saṃsuptadraupadeyakṣapaṇahatadhiyaṃ drauṇimetya tvaduktyā
tanmuktaṃ brāhmamastraṃ samahṛta vijayo mauliratnaṃ ca jahre |
ucchityai pāṇḍavānāṃ punarapi ca viśatyuttarāgarbhamastre
rakṣannaṅguṣṭhamātraḥ kila jaṭharamagāścakrapāṇirvibho tvam ||10||
dharmaughaṃ dharmasūnorabhidadhadakhilaṃ chandamṛtyussa bhīṣma-
stvāṃ paśyan bhaktibhūmnaiva hi sapadi yayau niṣkalabrahmabhūyam |
saṃyājyāthāśvamedhaistribhiratimahitairdharmajaṃ pūrṇakāmaṃ
smprāpto dvarakāṃ tvaṃ pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
साल्वो भैष्मीविवाहे यदुबलविजितश्चन्द्रचूडाद्विमानं
विन्दन् सौभं स मायी त्वयि वसति कुरुंस्त्वत्पुरीमभ्यभाङ्क्षीत् ।
प्रद्युम्नस्तं निरुन्धन्निखिलयदुभटैर्न्यग्रहीदुग्रवीर्यं
तस्यामात्यं द्युमन्तं व्यजनि च समरः सप्तविंशत्यहान्तः ॥1॥
तावत्त्वं रामशाली त्वरितमुपगतः खण्डितप्रायसैन्यं
सौभेशं तं न्यरुन्धाः स च किल गदया शार्ङ्गमभ्रंशयत्ते ।
मायातातं व्यहिंसीदपि तव पुरतस्तत्त्वयापि क्षणार्धं
नाज्ञायीत्याहुरेके तदिदमवमतं व्यास एव न्यषेधीत् ॥2॥
क्षिप्त्वा सौभं गदाचूर्णितमुदकनिधौ मङ्क्षु साल्वेऽपि चक्रे-
णोत्कृत्ते दन्तवक्त्रः प्रसभमभिपतन्नभ्यमुञ्चद्गदां ते ।
कौमोदक्या हतोऽसावपि सुकृतनिधिश्चैद्यवत्प्रापदैक्यं
सर्वेषामेष पूर्वं त्वयि धृतमनसां मोक्षणार्थोऽवतारः ॥3॥
त्वय्यायातेऽथ जाते किल कुरुसदसि द्यूतके संयतायाः
क्रन्दन्त्या याज्ञसेन्याः सकरुणमकृथाश्चेलमालामनन्ताम् ।
अन्नान्तप्राप्तशर्वांशजमुनिचकितद्रौपदीचिन्तितोऽथ
प्राप्तः शाकान्नमश्नन् मुनिगणमकृथास्तृप्तिमन्तं वनान्ते ॥4॥
युद्धोद्योगेऽथ मन्त्रे मिलति सति वृतः फल्गुनेन त्वमेकः
कौरव्ये दत्तसैन्यः करिपुरमगमो दूत्यकृत् पाण्डवार्थम् ।
भीष्मद्रोणादिमान्ये तव खलु वचने धिक्कृते कौरवेण
व्यावृण्वन् विश्वरूपं मुनिसदसि पुरीं क्षोभयित्वागतोऽभूः ॥5॥
जिष्णोस्त्वं कृष्ण सूतः खलु समरमुखे बन्धुघाते दयालुं
खिन्नं तं वीक्ष्य वीरं किमिदमयि सखे नित्य एकोऽयमात्मा ।
को वध्यः कोऽत्र हन्ता तदिह वधभियं प्रोज्झ्य मय्यर्पितात्मा
धर्म्यं युद्धं चरेति प्रकृतिमनयथा दर्शयन् विश्वरूपम् ॥6॥
भक्तोत्तंसेऽथ भीष्मे तव धरणिभरक्षेपकृत्यैकसक्ते
नित्यं नित्यं विभिन्दत्ययुतसमधिकं प्राप्तसादे च पार्थे ।
निश्शस्त्रत्वप्रतिज्ञां विजहदरिवरं धारयन् क्रोधशाली-
वाधावन् प्राञ्जलिं तं नतशिरसमथो वीक्ष्य मोदादपागाः ॥7॥
युद्धे द्रोणस्य हस्तिस्थिररणभगदत्तेरितं वैष्णवास्त्रं
वक्षस्याधत्त चक्रस्थगितरविमहाः प्रार्दयत्सिन्धुराजम् ।
नागास्त्रे कर्णमुक्ते क्षितिमवनमयन् केवलं कृत्तमौलिं
तत्रे त्रापि पार्थं किमिव नहि भवान् पाण्डवानामकार्षीत् ॥8॥
युद्धादौ तीर्थगामी स खलु हलधरो नैमिशक्षेत्रमृच्छ-
न्नप्रत्युत्थायिसूतक्षयकृदथ सुतं तत्पदे कल्पयित्वा ।
यज्ञघ्नं वल्कलं पर्वणि परिदलयन् स्नाततीर्थो रणान्ते
सम्प्राप्तो भीमदुर्योधनरणमशमं वीक्ष्य यातः पुरीं ते ॥9॥
संसुप्तद्रौपदेयक्षपणहतधियं द्रौणिमेत्य त्वदुक्त्या
तन्मुक्तं ब्राह्ममस्त्रं समहृत विजयो मौलिरत्नं च जह्रे ।
उच्छित्यै पाण्डवानां पुनरपि च विशत्युत्तरागर्भमस्त्रे
रक्षन्नङ्गुष्ठमात्रः किल जठरमगाश्चक्रपाणिर्विभो त्वम् ॥10॥
धर्मौघं धर्मसूनोरभिदधदखिलं छन्दमृत्युस्स भीष्म-
स्त्वां पश्यन् भक्तिभूम्नैव हि सपदि ययौ निष्कलब्रह्मभूयम् ।
संयाज्याथाश्वमेधैस्त्रिभिरतिमहितैर्धर्मजं पूर्णकामं
स्म्प्राप्तो द्वरकां त्वं पवनपुरपते पाहि मां सर्वरोगात् ॥11॥
sālvo bhaiṣmīvivāhe yadubalavijitaścandracūḍādvimānaṃ
vindan saubhaṃ sa māyī tvayi vasati kuruṃstvatpurīmabhyabhāṅkṣīt |
pradyumnastaṃ nirundhannikhilayadubhaṭairnyagrahīdugravīryaṃ
tasyāmātyaṃ dyumantaṃ vyajani ca samaraḥ saptaviṃśatyahāntaḥ ||1||
tāvattvaṃ rāmaśālī tvaritamupagataḥ khaṇḍitaprāyasainyaṃ
saubheśaṃ taṃ nyarundhāḥ sa ca kila gadayā śārṅgamabhraṃśayatte |
māyātātaṃ vyahiṃsīdapi tava puratastattvayāpi kṣaṇārdhaṃ
nājñāyītyāhureke tadidamavamataṃ vyāsa eva nyaṣedhīt ||2||
kṣiptvā saubhaṃ gadācūrṇitamudakanidhau maṅkṣu sālve'pi cakre-
ṇotkṛtte dantavaktraḥ prasabhamabhipatannabhyamuñcadgadāṃ te |
kaumodakyā hato'sāvapi sukṛtanidhiścaidyavatprāpadaikyaṃ
sarveṣāmeṣa pūrvaṃ tvayi dhṛtamanasāṃ mokṣaṇārtho'vatāraḥ ||3||
tvayyāyāte'tha jāte kila kurusadasi dyūtake saṃyatāyāḥ
krandantyā yājñasenyāḥ sakaruṇamakṛthāścelamālāmanantām |
annāntaprāptaśarvāṃśajamunicakitadraupadīcintito'tha
prāptaḥ śākānnamaśnan munigaṇamakṛthāstṛptimantaṃ vanānte ||4||
yuddhodyoge'tha mantre milati sati vṛtaḥ phalgunena tvamekaḥ
kauravye dattasainyaḥ karipuramagamo dūtyakṛt pāṇḍavārtham |
bhīṣmadroṇādimānye tava khalu vacane dhikkṛte kauraveṇa
vyāvṛṇvan viśvarūpaṃ munisadasi purīṃ kṣobhayitvāgato'bhūḥ ||5||
jiṣṇostvaṃ kṛṣṇa sūtaḥ khalu samaramukhe bandhughāte dayāluṃ
khinnaṃ taṃ vīkṣya vīraṃ kimidamayi sakhe nitya eko'yamātmā |
ko vadhyaḥ ko'tra hantā tadiha vadhabhiyaṃ projjhya mayyarpitātmā
dharmyaṃ yuddhaṃ careti prakṛtimanayathā darśayan viśvarūpam ||6||
bhaktottaṃse'tha bhīṣme tava dharaṇibharakṣepakṛtyaikasakte
nityaṃ nityaṃ vibhindatyayutasamadhikaṃ prāptasāde ca pārthe |
niśśastratvapratijñāṃ vijahadarivaraṃ dhārayan krodhaśālī-
vādhāvan prāñjaliṃ taṃ nataśirasamatho vīkṣya modādapāgāḥ ||7||
yuddhe droṇasya hastisthiraraṇabhagadatteritaṃ vaiṣṇavāstraṃ
vakṣasyādhatta cakrasthagitaravimahāḥ prārdayatsindhurājam |
nāgāstre karṇamukte kṣitimavanamayan kevalaṃ kṛttamauliṃ
tatre trāpi pārthaṃ kimiva nahi bhavān pāṇḍavānāmakārṣīt ||8||
yuddhādau tīrthagāmī sa khalu haladharo naimiśakṣetramṛccha-
nnapratyutthāyisūtakṣayakṛdatha sutaṃ tatpade kalpayitvā |
yajñaghnaṃ valkalaṃ parvaṇi paridalayan snātatīrtho raṇānte
samprāpto bhīmaduryodhanaraṇamaśamaṃ vīkṣya yātaḥ purīṃ te ||9||
saṃsuptadraupadeyakṣapaṇahatadhiyaṃ drauṇimetya tvaduktyā
tanmuktaṃ brāhmamastraṃ samahṛta vijayo mauliratnaṃ ca jahre |
ucchityai pāṇḍavānāṃ punarapi ca viśatyuttarāgarbhamastre
rakṣannaṅguṣṭhamātraḥ kila jaṭharamagāścakrapāṇirvibho tvam ||10||
dharmaughaṃ dharmasūnorabhidadhadakhilaṃ chandamṛtyussa bhīṣma-
stvāṃ paśyan bhaktibhūmnaiva hi sapadi yayau niṣkalabrahmabhūyam |
saṃyājyāthāśvamedhaistribhiratimahitairdharmajaṃ pūrṇakāmaṃ
smprāpto dvarakāṃ tvaṃ pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.