Vishnu

నారాయణీయం దశక 77 - జరాసన్ధాదిభిః సహ యుద్ధమ్

Narayaniyam Dashaka 77 - Jarasandhadibhih Saha Yuddham

🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
సైరన్ధ్ర్యాస్తదను చిరం స్మరాతురాయా
యాతోఽభూః సులలితముద్ధవేన సార్ధమ్ ।
ఆవాసం త్వదుపగమోత్సవం సదైవ
ధ్యాయన్త్యాః ప్రతిదినవాససజ్జికాయాః ॥1॥
ఉపగతే త్వయి పూర్ణమనోరథాం ప్రమదసమ్భ్రమకమ్ప్రపయోధరామ్ ।
వివిధమాననమాదధతీం ముదా రహసి తాం రమయాఞ్చకృషే సుఖమ్ ॥2॥
పృష్టా వరం పునరసావవృణోద్వరాకీ
భూయస్త్వయా సురతమేవ నిశాన్తరేషు ।
సాయుజ్యమస్త్వితి వదేత్ బుధ ఏవ కామం
సామీప్యమస్త్వనిశమిత్యపి నాబ్రవీత్ కిమ్ ॥3॥
తతో భవాన్ దేవ నిశాసు కాసుచిన్మృగీదృశం తాం నిభృతం వినోదయన్ ।
అదాదుపశ్లోక ఇతి శ్రుతం సుతం స నారదాత్ సాత్త్వతతన్త్రవిద్బబభౌ ॥4॥
అక్రూరమన్దిరమితోఽథ బలోద్ధవాభ్యా-
మభ్యర్చితో బహు నుతో ముదితేన తేన ।
ఏనం విసృజ్య విపినాగతపాణ్డవేయ-
వృత్తం వివేదిథ తథా ధృతరాష్ట్ర్చేష్టామ్ ॥5॥
విఘాతాజ్జామాతుః పరమసుహృదో భోజనృపతే-
ర్జరాసన్ధే రున్ధత్యనవధిరుషాన్ధేఽథ మథురామ్ ।
రథాద్యైర్ద్యోర్లబ్ధైః కతిపయబలస్త్వం బలయుత-
స్త్రయోవింశత్యక్షౌహిణి తదుపనీతం సమహృథాః ॥6॥
బద్ధం బలాదథ బలేన బలోత్తరం త్వం
భూయో బలోద్యమరసేన ముమోచిథైనమ్ ।
నిశ్శేషదిగ్జయసమాహృతవిశ్వసైన్యాత్
కోఽన్యస్తతో హి బలపౌరుషవాంస్తదానీమ్ ॥7॥
భగ్నః స లగ్నహృదయోఽపి నృపైః ప్రణున్నో
యుద్ధం త్వయా వ్యధిత షోడశకృత్వ ఏవమ్ ।
అక్షౌహిణీః శివ శివాస్య జఘన్థ విష్ణో
సమ్భూయ సైకనవతిత్రిశతం తదానీమ్ ॥8॥
అష్టాదశేఽస్య సమరే సముపేయుషి త్వం
దృష్ట్వా పురోఽథ యవనం యవనత్రికోట్యా ।
త్వష్ట్రా విధాప్య పురమాశు పయోధిమధ్యే
తత్రాఽథ యోగబలతః స్వజనాననైషీః ॥9॥
పదభ్యాం త్వాం పద్మమాలీ చకిత ఇవ పురాన్నిర్గతో ధావమానో
మ్లేచ్ఛేశేనానుయాతో వధసుకృతవిహీనేన శైలే న్యలైషీః ।
సుప్తేనాఙ్ఘ్ర్యాహతేన ద్రుతమథ ముచుకున్దేన భస్మీకృతేఽస్మిన్
భూపాయాస్మై గుహాన్తే సులలితవపుషా తస్థిషే భక్తిభాజే ॥10॥
ఐక్ష్వాకోఽహం విరక్తోఽస్మ్యఖిలనృపసుఖే త్వత్ప్రసాదైకకాఙ్క్షీ
హా దేవేతి స్తువన్తం వరవితతిషు తం నిస్పృహం వీక్ష్య హృష్యన్ ।
ముక్తేస్తుల్యాం చ భక్తిం ధుతసకలమలాం మోక్షమప్యాశు దత్వా
కార్యం హింసావిశుద్ధ్యై తప ఇతి చ తదా ప్రాత్థ లోకప్రతీత్యై ॥11॥
తదను మథురాం గత్వా హత్వా చమూం యవనాహృతాం
మగధపతినా మార్గే సైన్యైః పురేవ నివారితః ।
చరమవిజయం దర్పాయాస్మై ప్రదాయ పలాయితో
జలధినగరీం యాతో వాతాలయేశ్వర పాహి మామ్ ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
sairandhryāstadanu ciraṃ smarāturāyā
yāto'bhūḥ sulalitamuddhavena sārdham |
āvāsaṃ tvadupagamotsavaṃ sadaiva
dhyāyantyāḥ pratidinavāsasajjikāyāḥ ||1||
upagate tvayi pūrṇamanorathāṃ pramadasambhramakamprapayodharām |
vividhamānanamādadhatīṃ mudā rahasi tāṃ ramayāñcakṛṣe sukham ||2||
pṛṣṭā varaṃ punarasāvavṛṇodvarākī
bhūyastvayā suratameva niśāntareṣu |
sāyujyamastviti vadet budha eva kāmaṃ
sāmīpyamastvaniśamityapi nābravīt kim ||3||
tato bhavān deva niśāsu kāsucinmṛgīdṛśaṃ tāṃ nibhṛtaṃ vinodayan |
adādupaśloka iti śrutaṃ sutaṃ sa nāradāt sāttvatatantravidbababhau ||4||
akrūramandiramito'tha baloddhavābhyā-
mabhyarcito bahu nuto muditena tena |
enaṃ visṛjya vipināgatapāṇḍaveya-
vṛttaṃ viveditha tathā dhṛtarāṣṭrceṣṭām ||5||
vighātājjāmātuḥ paramasuhṛdo bhojanṛpate-
rjarāsandhe rundhatyanavadhiruṣāndhe'tha mathurām |
rathādyairdyorlabdhaiḥ katipayabalastvaṃ balayuta-
strayoviṃśatyakṣauhiṇi tadupanītaṃ samahṛthāḥ ||6||
baddhaṃ balādatha balena balottaraṃ tvaṃ
bhūyo balodyamarasena mumocithainam |
niśśeṣadigjayasamāhṛtaviśvasainyāt
ko'nyastato hi balapauruṣavāṃstadānīm ||7||
bhagnaḥ sa lagnahṛdayo'pi nṛpaiḥ praṇunno
yuddhaṃ tvayā vyadhita ṣoḍaśakṛtva evam |
akṣauhiṇīḥ śiva śivāsya jaghantha viṣṇo
sambhūya saikanavatitriśataṃ tadānīm ||8||
aṣṭādaśe'sya samare samupeyuṣi tvaṃ
dṛṣṭvā puro'tha yavanaṃ yavanatrikoṭyā |
tvaṣṭrā vidhāpya puramāśu payodhimadhye
tatrā'tha yogabalataḥ svajanānanaiṣīḥ ||9||
padabhyāṃ tvāṃ padmamālī cakita iva purānnirgato dhāvamāno
mleccheśenānuyāto vadhasukṛtavihīnena śaile nyalaiṣīḥ |
suptenāṅghryāhatena drutamatha mucukundena bhasmīkṛte'smin
bhūpāyāsmai guhānte sulalitavapuṣā tasthiṣe bhaktibhāje ||10||
aikṣvāko'haṃ virakto'smyakhilanṛpasukhe tvatprasādaikakāṅkṣī
hā deveti stuvantaṃ varavitatiṣu taṃ nispṛhaṃ vīkṣya hṛṣyan |
muktestulyāṃ ca bhaktiṃ dhutasakalamalāṃ mokṣamapyāśu datvā
kāryaṃ hiṃsāviśuddhyai tapa iti ca tadā prāttha lokapratītyai ||11||
tadanu mathurāṃ gatvā hatvā camūṃ yavanāhṛtāṃ
magadhapatinā mārge sainyaiḥ pureva nivāritaḥ |
caramavijayaṃ darpāyāsmai pradāya palāyito
jaladhinagarīṃ yāto vātālayeśvara pāhi mām ||12||
Sanskrit — Devanagari (original)
सैरन्ध्र्यास्तदनु चिरं स्मरातुराया
यातोऽभूः सुललितमुद्धवेन सार्धम् ।
आवासं त्वदुपगमोत्सवं सदैव
ध्यायन्त्याः प्रतिदिनवाससज्जिकायाः ॥1॥
उपगते त्वयि पूर्णमनोरथां प्रमदसम्भ्रमकम्प्रपयोधराम् ।
विविधमाननमादधतीं मुदा रहसि तां रमयाञ्चकृषे सुखम् ॥2॥
पृष्टा वरं पुनरसाववृणोद्वराकी
भूयस्त्वया सुरतमेव निशान्तरेषु ।
सायुज्यमस्त्विति वदेत् बुध एव कामं
सामीप्यमस्त्वनिशमित्यपि नाब्रवीत् किम् ॥3॥
ततो भवान् देव निशासु कासुचिन्मृगीदृशं तां निभृतं विनोदयन् ।
अदादुपश्लोक इति श्रुतं सुतं स नारदात् सात्त्वततन्त्रविद्बबभौ ॥4॥
अक्रूरमन्दिरमितोऽथ बलोद्धवाभ्या-
मभ्यर्चितो बहु नुतो मुदितेन तेन ।
एनं विसृज्य विपिनागतपाण्डवेय-
वृत्तं विवेदिथ तथा धृतराष्ट्र्चेष्टाम् ॥5॥
विघाताज्जामातुः परमसुहृदो भोजनृपते-
र्जरासन्धे रुन्धत्यनवधिरुषान्धेऽथ मथुराम् ।
रथाद्यैर्द्योर्लब्धैः कतिपयबलस्त्वं बलयुत-
स्त्रयोविंशत्यक्षौहिणि तदुपनीतं समहृथाः ॥6॥
बद्धं बलादथ बलेन बलोत्तरं त्वं
भूयो बलोद्यमरसेन मुमोचिथैनम् ।
निश्शेषदिग्जयसमाहृतविश्वसैन्यात्
कोऽन्यस्ततो हि बलपौरुषवांस्तदानीम् ॥7॥
भग्नः स लग्नहृदयोऽपि नृपैः प्रणुन्नो
युद्धं त्वया व्यधित षोडशकृत्व एवम् ।
अक्षौहिणीः शिव शिवास्य जघन्थ विष्णो
सम्भूय सैकनवतित्रिशतं तदानीम् ॥8॥
अष्टादशेऽस्य समरे समुपेयुषि त्वं
दृष्ट्वा पुरोऽथ यवनं यवनत्रिकोट्या ।
त्वष्ट्रा विधाप्य पुरमाशु पयोधिमध्ये
तत्राऽथ योगबलतः स्वजनाननैषीः ॥9॥
पदभ्यां त्वां पद्ममाली चकित इव पुरान्निर्गतो धावमानो
म्लेच्छेशेनानुयातो वधसुकृतविहीनेन शैले न्यलैषीः ।
सुप्तेनाङ्घ्र्याहतेन द्रुतमथ मुचुकुन्देन भस्मीकृतेऽस्मिन्
भूपायास्मै गुहान्ते सुललितवपुषा तस्थिषे भक्तिभाजे ॥10॥
ऐक्ष्वाकोऽहं विरक्तोऽस्म्यखिलनृपसुखे त्वत्प्रसादैककाङ्क्षी
हा देवेति स्तुवन्तं वरविततिषु तं निस्पृहं वीक्ष्य हृष्यन् ।
मुक्तेस्तुल्यां च भक्तिं धुतसकलमलां मोक्षमप्याशु दत्वा
कार्यं हिंसाविशुद्ध्यै तप इति च तदा प्रात्थ लोकप्रतीत्यै ॥11॥
तदनु मथुरां गत्वा हत्वा चमूं यवनाहृतां
मगधपतिना मार्गे सैन्यैः पुरेव निवारितः ।
चरमविजयं दर्पायास्मै प्रदाय पलायितो
जलधिनगरीं यातो वातालयेश्वर पाहि माम् ॥12॥
sairandhryāstadanu ciraṃ smarāturāyā
yāto'bhūḥ sulalitamuddhavena sārdham |
āvāsaṃ tvadupagamotsavaṃ sadaiva
dhyāyantyāḥ pratidinavāsasajjikāyāḥ ||1||
upagate tvayi pūrṇamanorathāṃ pramadasambhramakamprapayodharām |
vividhamānanamādadhatīṃ mudā rahasi tāṃ ramayāñcakṛṣe sukham ||2||
pṛṣṭā varaṃ punarasāvavṛṇodvarākī
bhūyastvayā suratameva niśāntareṣu |
sāyujyamastviti vadet budha eva kāmaṃ
sāmīpyamastvaniśamityapi nābravīt kim ||3||
tato bhavān deva niśāsu kāsucinmṛgīdṛśaṃ tāṃ nibhṛtaṃ vinodayan |
adādupaśloka iti śrutaṃ sutaṃ sa nāradāt sāttvatatantravidbababhau ||4||
akrūramandiramito'tha baloddhavābhyā-
mabhyarcito bahu nuto muditena tena |
enaṃ visṛjya vipināgatapāṇḍaveya-
vṛttaṃ viveditha tathā dhṛtarāṣṭrceṣṭām ||5||
vighātājjāmātuḥ paramasuhṛdo bhojanṛpate-
rjarāsandhe rundhatyanavadhiruṣāndhe'tha mathurām |
rathādyairdyorlabdhaiḥ katipayabalastvaṃ balayuta-
strayoviṃśatyakṣauhiṇi tadupanītaṃ samahṛthāḥ ||6||
baddhaṃ balādatha balena balottaraṃ tvaṃ
bhūyo balodyamarasena mumocithainam |
niśśeṣadigjayasamāhṛtaviśvasainyāt
ko'nyastato hi balapauruṣavāṃstadānīm ||7||
bhagnaḥ sa lagnahṛdayo'pi nṛpaiḥ praṇunno
yuddhaṃ tvayā vyadhita ṣoḍaśakṛtva evam |
akṣauhiṇīḥ śiva śivāsya jaghantha viṣṇo
sambhūya saikanavatitriśataṃ tadānīm ||8||
aṣṭādaśe'sya samare samupeyuṣi tvaṃ
dṛṣṭvā puro'tha yavanaṃ yavanatrikoṭyā |
tvaṣṭrā vidhāpya puramāśu payodhimadhye
tatrā'tha yogabalataḥ svajanānanaiṣīḥ ||9||
padabhyāṃ tvāṃ padmamālī cakita iva purānnirgato dhāvamāno
mleccheśenānuyāto vadhasukṛtavihīnena śaile nyalaiṣīḥ |
suptenāṅghryāhatena drutamatha mucukundena bhasmīkṛte'smin
bhūpāyāsmai guhānte sulalitavapuṣā tasthiṣe bhaktibhāje ||10||
aikṣvāko'haṃ virakto'smyakhilanṛpasukhe tvatprasādaikakāṅkṣī
hā deveti stuvantaṃ varavitatiṣu taṃ nispṛhaṃ vīkṣya hṛṣyan |
muktestulyāṃ ca bhaktiṃ dhutasakalamalāṃ mokṣamapyāśu datvā
kāryaṃ hiṃsāviśuddhyai tapa iti ca tadā prāttha lokapratītyai ||11||
tadanu mathurāṃ gatvā hatvā camūṃ yavanāhṛtāṃ
magadhapatinā mārge sainyaiḥ pureva nivāritaḥ |
caramavijayaṃ darpāyāsmai pradāya palāyito
jaladhinagarīṃ yāto vātālayeśvara pāhi mām ||12||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in