𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌂 𑌧𑍍𑌵𑌜𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌨𑍍𑌵𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑍈𑌵 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍀𑌨𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑍋𑌽𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌮𑌹𑌤𑍀𑌯𑌮𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌾𑌭𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌨𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌨𑌸𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍 ॥ 2 ॥
𑌯𑌥𑌾 𑌤𑍁 𑌖𑌲𑍁 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌸 𑌏𑌷 𑌹𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌃 𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌾𑌰𑌧𑍍𑌵𑌜𑍋 𑌰𑌥𑍇 ॥ 3 ॥
𑌬𑌨𑍍𑌧𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌵𑌾 𑌦𑌾𑌶𑌾𑌨𑌥𑌵𑌾𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌅𑌥 𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑌿𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌾𑌸𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌕𑍈𑌕𑌯𑍀𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌸𑌮𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 5 ॥
𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌖𑌾𑌚𑍈𑌵 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑌿𑌰𑍍𑌮𑌮 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌕𑌾𑌮𑌾𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌨𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌽𑌨𑍂𑌪𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤 ॥ 6 ॥
𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌦𑌾𑌶𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌨𑍍𑌵𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ।
𑌬𑌲𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌨𑌦𑍀𑌰𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌮𑌾𑌂𑌸𑌮𑍂𑌲𑌫𑌲𑌾𑌶𑌨𑌾𑌃 ॥ 7 ॥
𑌨𑌾𑌵𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍈𑌵𑌰𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌂 𑌶𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌨𑍍𑌨𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌤𑌥𑌾 𑌯𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌤𑍍𑌯𑌭𑍍𑌯𑌚𑍋𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 8 ॥
𑌯𑌦𑌾𑌽𑌽𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑍇𑌹 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌸𑍇𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌿𑌮𑌤𑍀 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌦𑍍𑌯 𑌤𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 9 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑍋𑌪𑌾𑌯𑌨𑌂 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌂𑌸𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌅𑌭𑌿𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌹𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌮𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑍂𑌤𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌾𑌯𑌾𑌽𑌚𑌚𑌕𑍍𑌷𑍇𑌽𑌥 𑌵𑌿𑌨𑌯𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌵𑌤𑍍 ॥ 11 ॥
𑌏𑌷 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑍍𑌥𑌪𑌤𑌿𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌕𑍁𑌶𑌲𑍋 𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍇 𑌸𑌖𑌾 ॥ 12 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑍁 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾𑌧𑌿𑌪𑍋 𑌗𑍁𑌹𑌃 ।
𑌅𑌸𑌂𑌶𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌜𑌾𑌨𑍀𑌤𑍇 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌤𑍗 𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ॥ 13 ॥
𑌏𑌤𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌦𑍍𑌭𑌰𑌤 𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌃 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑍁 𑌮𑌾𑌮𑌿𑌤𑌿 ॥ 14 ॥
𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾𑌽𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂 𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌆𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌹𑍍𑌵𑍋 𑌗𑍁𑌹𑍋 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 15 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍁𑌟𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌦𑍇𑌶𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑍇 𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌕𑍇 𑌦𑌾𑌸𑌕𑍁𑌲𑍇 𑌵𑌸 ॥ 16 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌮𑍂𑌲𑌂 𑌫𑌲𑌞𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌪𑌾𑌹𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌆𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌮𑌾𑌂𑌸𑌂 𑌶𑍁𑌷𑍍𑌕𑌂 𑌚 𑌵𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌚𑍋𑌚𑍍𑌚𑌾𑌵𑌚𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ॥ 17 ॥
𑌆𑌶𑌂𑌸𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌶𑌿𑌤𑌾 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑍀𑌮𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌭𑌾𑌵𑌰𑍀𑌮𑍍 ।
𑌅𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌮𑍈 𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵 𑌸𑍍𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍋 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 18 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
tato niviṣṭāṃ dhvajinīṃ gaṅgāmanvāśritāṃ nadīm |
niṣādarājo dṛṣṭvaiva jñātīnsantvarito''bravīt || 1 ||
mahatīyamitassenā sāgarābhā pradṛśyate |
nāsyāntamadhigacchāmi manasāpi vicintayan || 2 ||
yathā tu khalu durbuddhirbharata ssvayamāgataḥ |
sa eṣa hi mahākāyaḥ kovidāradhvajo rathe || 3 ||
bandhayiṣyati vā dāśānathavā'smānvadhiṣyati |
atha dāśarathiṃ rāmaṃ pitrā rājyādvivāsitam || 4 ||
sampannāṃ śriyamanvicchanstasya rājña ssudurlabhām |
bharataḥ kaikayīputro hantuṃ samadhigacchati || 5 ||
bhartācaiva sakhācaiva rāmo dāśarathirmama |
tasyārthakāmāssannaddhā gaṅgā'nūpe pratiṣṭhata || 6 ||
tiṣṭhantu sarve dāśāśca gaṅgāmanvāśritā nadīm |
balayuktā nadīrakṣā māṃsamūlaphalāśanāḥ || 7 ||
nāvāṃ śatānāṃ pañcānāṃ kaivartānāṃ śataṃ śatam |
sannaddhānāṃ tathā yūnāṃ tiṣṭhantvityabhyacodayat || 8 ||
yadā''duṣṭastu bharato rāmasyeha bhaviṣyati |
seyaṃ svastimatī senā gaṅgāmadya tariṣyati || 9 ||
ityuktvopāyanaṃ gṛhya matsyamāṃsamadhūni ca |
abhicakrāma bharataṃ niṣādādhipatirguhaḥ || 10 ||
tamāyāntaṃ tu samprekṣya sūtaputraḥ pratāpavān |
bharatāyā'cacakṣe'tha vinayajño vinītavat || 11 ||
eṣa jñātisahasreṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |
kuśalo daṇḍakāraṇye vṛddho bhrātuśca te sakhā || 12 ||
tasmātpaśyatu kākutstha tvāṃ niṣādādhipo guhaḥ |
asaṃśayaṃ vijānīte yatra tau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sumantrādbharata śśubham |
uvāca vacanaṃ śīghraṃ guhaḥ paśyatu māmiti || 14 ||
labdhvā'bhyanujñāṃ saṃhṛṣṭo jñātibhiḥ parivāritaḥ |
āgamya bharataṃ prahvo guho vacanamabravīt || 15 ||
niṣkuṭaścaiva deśo'yaṃ vañcitāścāpi te vayam |
nivedayāmaste sarve svake dāsakule vasa || 16 ||
asti mūlaṃ phalañcaiva niṣādaissamupāhṛtam |
ārdraṃ ca māṃsaṃ śuṣkaṃ ca vanyaṃ coccāvacaṃ mahat || 17 ||
āśaṃse svāśitā senā vatsyatīmāṃ vibhāvarīm |
arcito vividhaiḥ kāmai śśva ssasainyo gamiṣyasi || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ चतुरशीतितमस्सर्गः ।
ततो निविष्टां ध्वजिनीं गङ्गामन्वाश्रितां नदीम् ।
निषादराजो दृष्ट्वैव ज्ञातीन्सन्त्वरितोऽऽब्रवीत् ॥ 1 ॥
महतीयमितस्सेना सागराभा प्रदृश्यते ।
नास्यान्तमधिगच्छामि मनसापि विचिन्तयन् ॥ 2 ॥
यथा तु खलु दुर्बुद्धिर्भरत स्स्वयमागतः ।
स एष हि महाकायः कोविदारध्वजो रथे ॥ 3 ॥
बन्धयिष्यति वा दाशानथवाऽस्मान्वधिष्यति ।
अथ दाशरथिं रामं पित्रा राज्याद्विवासितम् ॥ 4 ॥
सम्पन्नां श्रियमन्विच्छन्स्तस्य राज्ञ स्सुदुर्लभाम् ।
भरतः कैकयीपुत्रो हन्तुं समधिगच्छति ॥ 5 ॥
भर्ताचैव सखाचैव रामो दाशरथिर्मम ।
तस्यार्थकामास्सन्नद्धा गङ्गाऽनूपे प्रतिष्ठत ॥ 6 ॥
तिष्ठन्तु सर्वे दाशाश्च गङ्गामन्वाश्रिता नदीम् ।
बलयुक्ता नदीरक्षा मांसमूलफलाशनाः ॥ 7 ॥
नावां शतानां पञ्चानां कैवर्तानां शतं शतम् ।
सन्नद्धानां तथा यूनां तिष्ठन्त्वित्यभ्यचोदयत् ॥ 8 ॥
यदाऽऽदुष्टस्तु भरतो रामस्येह भविष्यति ।
सेयं स्वस्तिमती सेना गङ्गामद्य तरिष्यति ॥ 9 ॥
इत्युक्त्वोपायनं गृह्य मत्स्यमांसमधूनि च ।
अभिचक्राम भरतं निषादाधिपतिर्गुहः ॥ 10 ॥
तमायान्तं तु सम्प्रेक्ष्य सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
भरतायाऽचचक्षेऽथ विनयज्ञो विनीतवत् ॥ 11 ॥
एष ज्ञातिसहस्रेण स्थपतिः परिवारितः ।
कुशलो दण्डकारण्ये वृद्धो भ्रातुश्च ते सखा ॥ 12 ॥
तस्मात्पश्यतु काकुत्स्थ त्वां निषादाधिपो गुहः ।
असंशयं विजानीते यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ 13 ॥
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुमन्त्राद्भरत श्शुभम् ।
उवाच वचनं शीघ्रं गुहः पश्यतु मामिति ॥ 14 ॥
लब्ध्वाऽभ्यनुज्ञां संहृष्टो ज्ञातिभिः परिवारितः ।
आगम्य भरतं प्रह्वो गुहो वचनमब्रवीत् ॥ 15 ॥
निष्कुटश्चैव देशोऽयं वञ्चिताश्चापि ते वयम् ।
निवेदयामस्ते सर्वे स्वके दासकुले वस ॥ 16 ॥
अस्ति मूलं फलञ्चैव निषादैस्समुपाहृतम् ।
आर्द्रं च मांसं शुष्कं च वन्यं चोच्चावचं महत् ॥ 17 ॥
आशंसे स्वाशिता सेना वत्स्यतीमां विभावरीम् ।
अर्चितो विविधैः कामै श्श्व स्ससैन्यो गमिष्यसि ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे चतुरशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
tato niviṣṭāṃ dhvajinīṃ gaṅgāmanvāśritāṃ nadīm |
niṣādarājo dṛṣṭvaiva jñātīnsantvarito''bravīt || 1 ||
mahatīyamitassenā sāgarābhā pradṛśyate |
nāsyāntamadhigacchāmi manasāpi vicintayan || 2 ||
yathā tu khalu durbuddhirbharata ssvayamāgataḥ |
sa eṣa hi mahākāyaḥ kovidāradhvajo rathe || 3 ||
bandhayiṣyati vā dāśānathavā'smānvadhiṣyati |
atha dāśarathiṃ rāmaṃ pitrā rājyādvivāsitam || 4 ||
sampannāṃ śriyamanvicchanstasya rājña ssudurlabhām |
bharataḥ kaikayīputro hantuṃ samadhigacchati || 5 ||
bhartācaiva sakhācaiva rāmo dāśarathirmama |
tasyārthakāmāssannaddhā gaṅgā'nūpe pratiṣṭhata || 6 ||
tiṣṭhantu sarve dāśāśca gaṅgāmanvāśritā nadīm |
balayuktā nadīrakṣā māṃsamūlaphalāśanāḥ || 7 ||
nāvāṃ śatānāṃ pañcānāṃ kaivartānāṃ śataṃ śatam |
sannaddhānāṃ tathā yūnāṃ tiṣṭhantvityabhyacodayat || 8 ||
yadā''duṣṭastu bharato rāmasyeha bhaviṣyati |
seyaṃ svastimatī senā gaṅgāmadya tariṣyati || 9 ||
ityuktvopāyanaṃ gṛhya matsyamāṃsamadhūni ca |
abhicakrāma bharataṃ niṣādādhipatirguhaḥ || 10 ||
tamāyāntaṃ tu samprekṣya sūtaputraḥ pratāpavān |
bharatāyā'cacakṣe'tha vinayajño vinītavat || 11 ||
eṣa jñātisahasreṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |
kuśalo daṇḍakāraṇye vṛddho bhrātuśca te sakhā || 12 ||
tasmātpaśyatu kākutstha tvāṃ niṣādādhipo guhaḥ |
asaṃśayaṃ vijānīte yatra tau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sumantrādbharata śśubham |
uvāca vacanaṃ śīghraṃ guhaḥ paśyatu māmiti || 14 ||
labdhvā'bhyanujñāṃ saṃhṛṣṭo jñātibhiḥ parivāritaḥ |
āgamya bharataṃ prahvo guho vacanamabravīt || 15 ||
niṣkuṭaścaiva deśo'yaṃ vañcitāścāpi te vayam |
nivedayāmaste sarve svake dāsakule vasa || 16 ||
asti mūlaṃ phalañcaiva niṣādaissamupāhṛtam |
ārdraṃ ca māṃsaṃ śuṣkaṃ ca vanyaṃ coccāvacaṃ mahat || 17 ||
āśaṃse svāśitā senā vatsyatīmāṃ vibhāvarīm |
arcito vividhaiḥ kāmai śśva ssasainyo gamiṣyasi || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.